Кіріспе

Германия империясының Африкадағы отаршыл әскерлері (Schutztruppe, Protection Force) – XIX ғасырдың соңынан 1918 жылға дейін Германия империясының Африкадағы отаршыл территорияларындағы әскерлердің ресми атауы. Басқа отаршылдық әскерлер сияқты, Schutztruppe ерікті еуропалық офицерлер мен сержанттардан, сондай-ақ медициналық және ветеринариялық қызметкерлерден құралды. Сапына алынған әскерлердің көп бөлігі Германияның колонияларындағы немесе Африканың басқа аймақтарындағы жергілікті тұрғындардан жиналды. Әскери контингенттер Германияның Шығыс Африкасында құрылды, онда олар Аскари деп белгілі болды, сондай-ақ Германияның Батыс Африкасындағы Камерун колониясында және Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасында. Германияның Жаңа Гвинея, Самоа және Тоголанд колонияларын бақылау шағын жергілікті полиция бөлімшелері арқылы жүзеге асырылды. Императорлық теңіз флотының басқаруындағы Қытайдағы Цзяочжоу қаласы ерекше жағдайды құрады. Шығыс Азия станциясының құрамында теңіз флоты Циньдао қаласын III теңіз батальонының теңізшілерімен – шетелдегі протектораттағы тұрақты мәртебесі бар жалғыз толыққанды неміс бөлімшесімен қоршады.

Қатысу

Неміс отаршылдық күштерінің атауы канцлер Отто фон Бисмарктің тілінен бастау алады, ол отарлардың орнына «протектораттар» деген мағынаны білдіретін Schutzgebiete терминін қолданды. Schutztruppe контингенттері неміс отарлаушылары күшті қарсылыққа ұшыраған жергілікті полиция күштерінен немесе жеке жарымәскери бөлімшелерден құрылды. 1888 жылы Германияның Шығыс Африка компаниясының иелігінде Абушири көтерілісі болғанда, Бисмарктің Берлиндегі үкіметі көтерілісті басу үшін рейхскомиссар Герман Виссман басқаратын жалдамалы әскерлерді жіберуге мәжбүр болды. Германияның Шығыс Африка құрылғаннан кейін, бұл Виссманнтруппалар 1891 жылғы 22 наурыздағы Рейхстаг актісімен Schutztruppe деп өзгертілді. Оңтүстік-Батыс Африка үшін Курт фон Франсуа басқаратын полиция күштері және Германия Камеруні үшін 1895 жылғы 9 маусымдағы акті бойынша Schutztruppe ретінде қайта құрылды. Германия императорының жоғары қолбасшылығындағы Schutztruppe құрамалары ешқашан Императорлық Германия армиясының құрамына кірген жоқ, бірақ неміс әскери заңдары мен тәртібі олардың бөлімшелеріне қолданылды. Бастапқыда Императорлық Әскери-теңіз кеңсесінің бақылауында болған олар, 1896 жылғы 7 және 18 шілдедегі акті бойынша Германия Сыртқы істер министрлігіндегі Отарлау департаментінің билігіне бағынды. 1907 жылы Отарлау департаменті Schutztruppe басқаруымен бірге Германия канцлеріне тікелей бағынатын тәуелсіз Императорлық колониялық кеңсе (Reichskolonialamt) болып құрылды. 1896 жылы Отарлау департаментінің құрамында Schutztruppe орталық басқару органы (Kommando der Schutztruppen) құрылды. Атауына қарамастан, бұл мекеме әскери басшылықты жүзеге асырмады, әкімшілік билік ретінде жұмыс істеді. Ол Берлиннің Мауэрштрассе көшесінде, Колониялық кеңсеге жақын орналасқан. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Schutztruppe-нің үш әскери басқару органы болды, олардың әрқайсысы Шығыс Африка, Оңтүстік-Батыс Африка және Камерунның неміс отар аймақтарындағы әкімдерге бағынышты болды.

Сыртқы келбеті

1891 жылы Германияның Шығыс Африкасындағы Шутцтруппасы құрылған кезде, арнайы формалар жасалды, олардың мақсаты Шутцтруппаның Рейхсәскердің тәуелсіз бөлігі ретіндегі ерекше статусын көрсету болды. Формалар Пруссия армиясының тіліміне сәйкес келіп, бастапқыда сұр, бірақ кейіннен үй қызметі үшін «дала сұры» («Tuchuniform»/«Tuchrock») немесе тропиктер үшін хаки («Feldrock») түсінде болды. Оңтүстік-Батыс Африкадағы Шутцтруппа сарбаздары протекторатта үй формасын кие алатын. Барлық шендер хаки форма кисе, еуропалық офицерлер мен сержанттар салтанатты шараларда ақ форма киетін. Ақ және хаки формалардың тілімі бірдей болды – төрт қапшақ қалтасы және тік және түсетін жағасы бар. Шутцтруппаның әскер түсі көк болғандықтан, формалары шалбар тігісінде, туниканың алдыңғы жағында, жаға шетінде көк түсті әшекейлермен безендірілді, сондай-ақ сержанттар сол жақ жеңінде көк түсті күміс шеврон тағайындалған. Оларға «Шутцтруппанхут» (сонымен қатар «Зюдвестер») деп аталатын сұр немесе хаки түсті кең шляпа да берілді, оның қаптал жиегі мен бас бандасы тиісінше Шутцтруппаның түсінде болды. Протектораттың түстері келесідей болды: Германияның Шығыс Африкасы – ақ, Камерун – қою қызыл, Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасы – сұлу гүлдің көгілдірі, Того – сары, Германияның Жаңа Гвинеясы – жасыл, Германияның Самоасы – ақшыл қызыл. Бұған қоса, императорлық әскерлер ретінде, «Рейхскокарде» кокадасы – қара, ақ және қызыл түстерде «Шутцтруппанхуттың» бүктелген жиегінде, тропикалық шлемнің (Tropenhelm) айналасында қара, ақ және қызыл бау тағылып, туниканың екі иығында қара, ақ және қызыл өрнектелген иық белдеулері болды. Шутцтруппа аскарилері қалтасыз мамық хаки түсті туника және шалбар, көк түсті шұлық және бут киетін, бұл жалаңаяқ аяқтарды алмастырды. Африкалық қызметкерлер де қызыл фес киіп, оның үстінен далада хаки жамылғысын кие алатын. Компания нөмірлері көбінесе фестің алдыңғы жағына жазылатын. Дала жағдайында аскарилер қызыл фесінің үстіне хаки жамылғысын немесе қайыс қаңқаға оралған хаки матадан жасалған тарбушты киеді. Соғыстың соңында африкалық әскерлер фес орнына үлкен, кең шляпа киді. Африкалық/жергілікті әскерлердің әскер түсі қызыл болғандықтан, олардың формалары, тігілген кезде, шалбар тігісінде, туниканың алдыңғы жағында, жаға шетінде қызыл түсті әшекейлермен безендірілді, сондай-ақ сержанттар сол жақ жеңінде қызыл, кейіннен қоңыр шеврон тағайындалған.