Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Джампа Цэринг (; ) – қытай әншісі және биші. Ол тибет ұлтынан. 1960 жылдардың басында Лхасада дүниеге келген Джампа Цэринг 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында танымал болды, «Гнас мчог ги глю дбянгс» («Киелі жердің әндері») атты өте танымал альбомын шығарды. Оған «Аро Кампа» («Эй, Кампа»), «Най цэвай Лхаса» («Маған сүйікті Лхаса») және «Ча чиг йинна самчунг» («Егер мен құс болсам қалай болжар еді») сияқты әндер енді. Джампа Цэринг шамамен жеті жыл Шанхай консерваториясында музыка оқып, фортепианода ойнауды үйренді. Ол Тибет ән және би ансамблінің мүшесі болғанмен, Лхасада караоке мен нангма барларында ән айту арқылы көптеген жанкүйерлерге ие болды. Осы және жеке өнер көрсетуі үшін ол біраз уақыттан соң би тобынан қуылды. Ол 1980-ші жылдардағы қытай тіліндегі поп музыканың стилін өзінің әншілігіне және әндеріне қосылған синтезаторлық оркестрлік қосымшаларға сіңірді. Ол дәстүрлі тибет әншілігінен емес, жаңа медианың өнімі болды, дәстүрлі тибет әншілігінің күшті, дауыстап айту орнына, жұмсақ, әуенді дауыспен ән салды. Дегенмен, ол орындаған әндердің мелодиялары кең дауыстық диапазон мен ұзақ фразаларымен тибеттік сипатты сақтап қалды. Оның көптеген әндерінде жасырын саяси мағына бар, мысалы «Ри де Гималая» («Гималай таулары»), және олардың барлығы тибет халқының өзіндігіне, дәстүрлеріне және тибет жеріне деген құрметін білдіреді. Джампа Цэрингтің кейбір әндері саяси мазмұнына байланысты 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Лхасада тыйым салынды. 1997 жылы автокөлік апатында қаза тапты. Бұл мақала – «Бірлік және қайшылық: Қазіргі Тибеттегі музыка мен саясат» (2004, Тибет ақпараттық желісі, ) еңбегіндегі Джампа Цэринг туралы мақаланың сәл өңделген нұсқасы.
Jampa Tsering (; ) was a Chinese singer and dancer. He is of Tibetan ethnicity. Born in Lhasa in the early 1960s, Jampa Tsering became famous in the late 1980s and early 1990s, releasing an immensely popular album, Gnas mchog gi glu dbyangs (Songs of the Holy Land), including songs such as "Aro Khampa" ("Hey, Khampa"); "Ngai tsewai Lhasa" ("My Beloved Lhasa"); and "Cha chig yinna samchung" ("I Wished, If Only I Was A Bird"). Jampa Tsering studied music in the Shanghai Conservatoire for about seven years, learning piano. He was a member of the Tibet Song and Dance Ensemble, but began to gain a following in Lhasa from singing in karaoke and nangma bars. For this and his private singing, he was eventually expelled from the dance troupe. He assimilated much of the style of 1980s Chinese language pop into his singing and the synthesised orchestral accompaniments of his songs. He was clearly a product of the new media rather than traditional Tibetan singing, using a soft crooning voice rather than the loud, projecting voice of traditional Tibetan singing, yet the melodies of the songs he sang inherited a strong Tibetan character, with their wide vocal range and long phrases. Many of his songs have hidden political meanings, such as "Ri de Himalaya" ("Himalaya Mountains"), and they all express a strong pride in Tibetan identity, Tibetan traditions and the Tibetan countryside. Some of Jampa Tsering's songs were restricted in Lhasa in the late 1980s and early 1990s due to their political nature. Jampa Tsering died in a car crash in 1997. This article is a slightly modified version of the article on Jampa Tsering from Unity and discord: Music and politics in contemporary Tibet (2004, Tibet Information Network, ).