Қытай рок музыкасының әкесі: Цуй Цзянь өмірі мен шығармашылығы
Cui Jian
Цюй Цзянь – қытай рок музыкасының әкесі, 1961 ж. туған. Әнші, гитарист, тромбонист. Жастарды «қызыл идеалға» қайта оятуды армандаған идеалдық музыкант.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай әнші-әндер авторы (туған жылы 1961)
Chinese singer songwriter (born 1961)
Цюй Цзянь (c=崔健; hangul=최건; туған күні 2 тамыз 1961) – Пекинде тұратын қытай әнші-әндер авторы, трубашы және гитарист. Оны мейіріммен "Ескі Цуй" деп атайды, ол қытай рок музыкасын қалыптастырушы ретінде танылады. Осы ерекшелігі үшін ол көбінесе "Қытай рокінің әкесі" деп аталады. Цуй – ақша мен коммерцияны жек көретін идеалист. Ол рок-н-ролл жастардың "қызыл идеалын" қайта жаңарта алады деп армандаған. Оның символы – қызыл жұлдызы бар ақ бейсболка.
Cui Jian (c=崔健; hangul=최건; born 2 August 1961) is a Beijing based Chinese singer songwriter, trumpeter and guitarist. Affectionately called "Old Cui" , he is credited with pioneering Chinese rock music. For this distinction he is often labeled the "Father of Chinese Rock". Cui is an idealist who loathed money and commerce. He fantasized that rock 'n roll could rebuild young people's "red idealism". A white baseball cap with a bright red star is his symbol.
Ерте мансап
Цюй Цзянь Пекинде музыкалық отбасында өскен. Оның әкесі этникалық корей және кәсіби трубашы болса, анасы корей би тобының мүшесі еді. Цюй Цзянь он төрт жасында әкесінің ізімен труба ойнауды бастады. 1981 жылы, жиырма жасында Пекин симфониялық оркестріне қосылды. Осы кезеңде достары Гонконгтан заңсыз жазбаларды контрабандалық жолмен әкелген кезде ол рок-музыкамен танысты. Саймон мен Гарфункел және Джон Денвер сияқты музыканттардың ықпалымен Цюй гитарада ойнауды үйрене бастады. 1984 жылы ол алғашқы тобын – "Qi He Ban" (七合板, сөзбе-сөз "Жеті қабатты тақта", жеті мүшелі топқа екі мағыналы сілтеме) алты басқа классикалық білімі бар музыкантпен, оның ішінде саксофоншы/суона ойнаушы Лю Юаньмен құрды. Бұл топқа The Beatles, The Rolling Stones және Talking Heads үлкен әсер етті. Олар жергілікті қонақ үйлер мен барларда өз шығармаларын – көбінесе жұмсақ рок пен махаббат әндерін орындады. Сол жылы Цюй тобымен бірге "Арғы баланың қайтысы" атты алғашқы кассетасын шығарды. Альбомда жұмсақ, попқа бағытталған махаббат әндерімен қатар, Қытайда жаңа және инновациялық болған прогрессивті және фолк-рок әсері бар әндер де болды. 1985 жылы топ "Цюй Цзянь жеті музыкантпен" атты тағы бір альбом шығарды. Бұл альбомда батыс поп-рогі және жаңа оригинал әндердің үйлесімі болды. Сондай-ақ, Қытайдың танымал музыкасында сирек қолданылатын электр гитарасы жиі пайдаланылды. Цюйдың топтан кетуі және одан кейінгі жеке мансабы оны Қытай рок тарихындағы ең табысты және ықпалды музыкантқа айналдырды. Цюй Цзянь 1986 жылы Пекиндегі Жұмысшылар стадионында өткен Халықаралық бейбітшілік жылының 100 әнші концертінде "Менің атымнан ештеңе жоқ" әнін орындағанда жұлдызды мәртебеге ие болды. Келесі жылы ол оркестрдегі тұрақты жұмысын тастады. Оның ADO деп аталған тобында екі шетелдік елшілік қызметкері болды: венгр бассисі Кассаи Балаз және мадагаскарлық/француз гитарисі Эдди Рандриампионо. Оның алғашқы альбомы "Жаңа Ұзақ Жолдағы Рок-н-ролл" 1989 жылы жарық көрді. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Цюй поп, регги, фанк, хард-рок және панк музыка жанрлары арасындағы шекараны кесіп өтетін гибридтік және эксперименталды музыкалық қоспа жасады. Цюйдің әндері халықтық және дәстүрлі музыка түрлеріне, мысалы, Шэньси провинциясының Лосс жазығындағы Солтүстік-Батыс желдерінің (Сибейфенг) шаруа әндеріне негізделген. Кейде ол коммунистік партияның ескі мақал-мәтелдерін әжуалайтын пародия жасады. Мысалы, 1991 жылы ол "Нанниван" революциялық әнін рок музыкасына енгізді. 1988 жылы ол Сеулдегі жазғы Олимпиада ойындарына орай бүкіл әлемге таратылған концертте өнер көрсетті. Он концерт Жэньчжоу, Ухань, Сиань, Чэнду және басқа да қалаларда жоспарланған. Турдың ортасында Цюй Цзянь сахнаға қызыл көзін байлап, өзінің танымал саяси әнұраны "Қызыл матаның бір бөлігін" орындағаннан кейін, үкімет қойылымды тоқтатып, турдың қалған бөлігін жоюға мәжбүр болды. Тур 1990 жылғы Азия ойындарына 1 миллион юань жинауға мүмкіндік берді.
Cui Jian grew up in a musical family in Beijing. His father was ethnic Korean and a professional trumpet player, and his mother was a member of a Korean dance troupe. Cui Jian followed his father to start playing the trumpet at the age of fourteen. He joined the Beijing Symphony Orchestra in 1981, at the age of twenty. He was first introduced to rock during this period when friends smuggled in illicit recordings from Hong Kong. Inspired by the likes of Simon and Garfunkel and John Denver, Cui began learning to play the guitar. In 1984 he formed his first band, Qi He Ban (七合板, literally "Seven Ply Board," a double entendre reference to the seven member band) with six other classically trained musicians, including the saxophonist/suona player Liu Yuan. The seminal band was heavily influenced by The Beatles, The Rolling Stones, and Talking Heads. They performed their own works—mostly soft rock and love songs—in local hotels and bars. With his band, Cui released his first cassette Return of the Prodigal that same year. The album contained mellow, pop oriented love songs but also showcased songs with progressive and folk rock influences, which were fresh and innovative in China at the time. In 1985, the band released another album titled "Cui Jian with Seven Player Band". This album featured a combination of Western pop rock as well as new original songs. It also featured more prominent use of the electric guitar, which was seldom used in Chinese popular music. Cui's departure from the band and subsequent solo career led him to become the most successful and influential musician in Chinese rock history. Cui Jian first shot to stardom in 1986, when he performed his song "Nothing to My Name" on the 100 Singer Concert of Year of International Peace at Beijing's Workers' Stadium. The following year, he left his permanent job with the orchestra. His band, now renamed ADO, included two foreign embassy employees: Hungarian bassist Kassai Balazs and Madagascan/French guitarist Eddie Randriamampionona. His first real album, Rock and Roll on the New Long March, was released in 1989. In the late 1980s and early 1990s, Cui created a hybrid and experimental music mix that cut across divisions between pop, reggae, funk, hard rock and punk music genres. Cui's songs drew on folk and traditional music types, such as the Northwest Wind (Xibeifeng) peasant songs of the Loess Plateau of Shaanxi. At times they knowingly parodied old Communist Party sayings and proverbs. In 1991, for example, he set the old revolutionary song "Nanniwan" to rock music. In 1988 he performed at a concert broadcast worldwide in conjunction with the Seoul Summer Olympic Games. Ten concerts were scheduled in Zhengzhou, Wuhan, Xi'an, Chengdu and others. Midway through the tour, Cui Jian gained notoriety for appearing on stage wearing a red blindfold across his eyes before performing his well known political anthem, "A Piece of Red Cloth", prompting the government to terminate the performance and cancel the remainder of the tour. The tour was still able to raise 1 million yuan for the 1990 Asian Games.
Кейінгі мансап
1990 жылдары Цюй Цзянь Пекиндегі ірі концерт алаңдарында өнер көрсетуге тыйым салынды, бірақ ол The Sunflower Club сияқты жаңадан гүлденген шағын клубтарда ауыздан-ауызға тараған концерттер өткізе алды. Қытайдың басқа аймақтарында ол үлкен және кіші залдарда көп көрерменге ойнауға рұқсат алды, кейде ғана үкіметтің араласуына тап болды. Көп ұзамай Цюйдің музыкасы барлық мемлекеттік радио және телеарналардан тыйым салынды. Цюй әлемнің төрт бұрышын аралап, АҚШ пен Еуропаға төрт рет гастрольдік сапар жасады, сондай-ақ Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияда көптеген концерттер берді. Цюйдің батыс музыкалық стильдерін біріктіріп, оған жергілікті мәдени ерекшеліктерді енгізу қабілеті оны бүгінгі күнге дейін халықаралық аренада танымал тұлғаға айналдырды. 2000 жылы Цюй мәдениет пен қоғамға оң ықпал еткені үшін беделді голландиялық Клаус ханзадасы сыйлығымен марапатталды. 2002 жылы Цюй және оның менеджері Пол Фрай Лицзян қаласында (Қытайдың Вудстогы) саналатын Лицзян Snow Mountain Music Festival музыка фестивалін ұйымдастырды. Содан кейін Цюй Германияда 10 қалалық гастрольдік турне, Германия рок-н-роллының «құдасы» атанған Удо Линденбергпен бірлескен концерттер, Қытайда Deep Purple тобымен және АҚШ-та 13 қалалық толық сатылған гастрольдік турне берді. Бай Цян Цюй туралы 3D концерттік фильм және деректі фильм түсірді. «Трансценденция» атты фильм Тяньаньмэнь алаңындағы оқиғаларды еске түсіреді. 2012 жылдың мамыр айында Бейжіңде көрсетілген фильм көрермендердің ыстық ықыласына бөленді, бірақ Қытайда кең экранға шығуы күмәнді.
Through the 1990s Cui Jian was banned from playing major venues in Beijing, although he was able to stage a number of one set, word of mouth concerts at newly flourishing venues like The Sunflower Club. Elsewhere in China he was permitted to play to sell out crowds in both large and small venues, only on occasion facing government interference. Soon, Cui's music was banned from all state controlled broadcasting stations. Cui toured all over the world including the United States and Europe four times each and has played numerous shows in East and Southeast Asia. Cui's ability to fuse western styles of music and introduce local influences on it, made him a very prominent figure internationally to this day. In 2000 Cui was awarded the prestigious Dutch Prince Claus Award for positive artistic and intellectual influences on the broader culture and society. In 2002 Cui and his manager Paul Fry co organized the Lijiang Snow Mountain Music Festival (China's Woodstock) in Lijiang, China. Cui followed this with a 10 city tour in Germany and performances with Udo Lindenberg (Godfather of German Rock & Roll), performances with Deep Purple in China and a 13 city sold out tour of the United States. Bai Qiang produced a 3D concert film and documentary on Cui. The film, Transcendence, which evokes memories of Tiananmen Square, was screened in Beijing in May 2012 to an enthusiastic fan audience, but its prospects for mainstream release in China are doubtful.
Саяси оңалту
2000 жылдың 8 қыркүйегінде Куй және оның тобы Пекиндегі Жұмысшылар стадионында Мәдениет министрлігінің демеушілігімен өткен «Құқықбұзушылыққа қарсы тұрыңыз, авторлық құқықты қолдаңыз» концертінде өнер көрсетті. Бұл оның 7 жыл ішінде елордадағы алғашқы ірі сахналық өнері еді. 2002 жылы Куй Юньнань тауларында ірі рок-фестивалін ұйымдастырып, продюсерлік етіп, өзі де қатысты. «Қар тауының музыка фестивалі» бұқаралық ақпарат құралдарының қызығушылығын тудырып, халықаралық баспасөз «Қытайдың Вудстогы» деп жариялады. Бұл оқиға Қытайда ашық ауадағы музыка фестивальдерінің бастауын берді. 2003 жылдың басында Куй Пекинде «Rolling Stones» концертіне жетекшілік етті. 2003 жылғы сұхбатында Куй 1980-ші жылдары гитара шеберлігін жетілдіру үшін «Rolling Stones» және «Beatles» әндерін үйренгенін айтты. Ол үш арманы бар екенін де жеткізді: Пекинде қайтадан өнер көрсету, «Rolling Stones» тобының тікелей өнерін көру және олармен бірге сахнада болу. Алайда, SARS індетіне байланысты концерт жойылды. 2004 жылдың наурызында ғана Куй «Deep Purple» тобының материктік гастрольдік турнесінде оларға жетекшілік еткенде, Пекиндегі ірі сахнада толық концерттік бағдарламасын орындай алды. 2005 жылдың 24 қыркүйегінде Куйға Пекиндегі Капитал стадионында жеке концертін өткізуге рұқсат берілді, бұл Қытай астанасындағы оның өнеріне ресми емес тыйымның аяқталғанын білдірді. Бұл сонымен қатар үкіметтің рок-музыкаға деген көзқарасының өзгеруін де растады. Куй 2006 жылдың 8 сәуірінде Шанхайдың «Шаңхай» сахнасында «Rolling Stones» тобымен бірге «Wild Horses» әнін орындады. Концерттен кейін Куй: «Бұл – Қытай рок-н-ролының 20 жылдығы. Біз келісімге келдік. Жақын арада олар қайта оралады, және біз Бейжіңде қайтадан ән шырқаймыз» деді. Куй 2007 жылдың 8 шілдесінде Тайваньде өнер көрсетті, ал бұған дейін Тайвань бұғазының екі жағындағы үкіметтердің кедергісінен кейінгі жылдары Тайваньде өнер көрсету әрекеттері сәтсіз аяқталған еді. Куйдің аралға сапарында 18 адам болды, оның ішінде 75 жастағы анасы да бар еді. Фулон жағажайындағы Хохайян рок-фестивалінің соңғы күнінде Куйдің қатысуы фестивальдің веб-сайтында «Ол шынымен келеді!» деген ұранмен жарияланды. 2007 жылдың қыркүйегінде Пекиндегі поп-фестивальде өнер көрсетті, сондай-ақ американдық «Public Enemy» рэп тобымен бірге рэп орындады. 2009 жылдың 4 желтоқсанында Куй үш жылдан кейін Тайваньға екінші концертімен оралды, ол «Legacy Taipei» ашылуына арналған. 2014 жылғы қаңтардағы Көктем фестивалінің гала-концерті алдында Куй, оның жұмысының саяси мағынасынан туындаған мемлекеттік радио және теледидардан бірнеше жылдан кейін Қытай Орталық Теледидарының әртүрлі шоуында өнер көрсетуге шақырылды. Алайда, Куй әннің сөзін өзгертпегендіктен, ол өнер көрсетуге қатыса алмады.
On 8 September 2000, Cui and his band performed at the Ministry of Culture sponsored "Oppose Piracy, Support Copyright" concert held at Workers' Stadium in Beijing. It was his first large venue performance in the capital in 7 years. In 2002, Cui initiated, produced, and played at a major rock festival in the mountains of Yunnan. The "Snow Mountain Music Festival" was a major media attraction and was reported by the international press as "China's Woodstock". This experience started a trend of outdoor music festivals in China. In early 2003, Cui was authorized to open for the Rolling Stones' concert in Beijing. In a 2003 interview, Cui claimed that in the 1980s he had learned Rolling Stones and Beatles songs to improve his guitar skills. He was also quoted as having three dreams: to perform in his home city of Beijing again, to see the Rolling Stones perform live, and to perform together with the Rolling Stones. Due to the SARS outbreak, however, the concert was cancelled. Not until March 2004, when Cui opened for Deep Purple on their mainland tour, was he finally able to perform a full set at a major venue in Beijing. On 24 September 2005, Cui was finally granted permission to headline his own show at the Beijing Capital Stadium, which signified the end of the unofficial ban on his performances in China's capital. It also confirmed a major turn around in government attitude towards rock music in general. Cui did finally play with the Rolling Stones at the Shanghai Grand Stage on 8 April 2006, singing and playing "Wild Horses". Following the performance, Cui was quoted as saying, "This is the 20th anniversary of Chinese rock 'n' roll We have an appointment. In the near future, they will be back, and we'll rock again in Beijing." Cui performed in Taiwan on 8 July 2007 after numerous attempts in previous years to perform there had been derailed by governments on both sides of the Taiwan Strait. Cui's entourage to the island comprised 18 people including his 75 year old mother. Headlining on the last day of the Hohaiyan Rock Festival at Fulong Beach, Cui's participation was promoted on the festival's website with the slogan: "He's really coming!" In September 2007, he performed at the Beijing Pop Festival, including a guest appearance rapping with the American rap group Public Enemy. On 4 December 2009, Cui returned to Taiwan for his second concert there in three years, for the grand opening of the Legacy Taipei. Prior to the January 2014 Spring Festival gala, Cui was invited to perform on the China Central Television variety show after years of being excluded from state radio and television because of the political connotations of his work. Ultimately, Cui did not make it because he would not change the song lyrics.