Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Þjóðernishyggja – исланд тілінде ұлтшылдық ұғымын білдіреді; ұлттық сезім – бұл терминнің шамамен аудармасы. Оның қолданылуы Исландияның Даниядан тәуелсіздік алу қозғалысында шешуші роль атқарды, оған Йон Сигурдссон жетекшілік етті. Исландиялық ұлтшылдық немесе Þjóðernishyggja – Исландия еркін мемлекетінің қайта жандану идеясы мен оның құндылықтарына (немесе олар деп саналған құндылықтарға) негізделген: демократия, жеке адамның бостандығы, елдің тәуелсіздігінің қажеттігі, мәдени және діни дәстүрлерге, әсіресе ұзақ сақталған тілге құрмет. Бұл идеялар көбінесе «жер, þjóð og tunga» («жер, халық және тіл») деген халықтық фразада бейнеленеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, исландтықтар қазіргі республикасын ескі еркін мемлекеттің жаңа өмірі деп қарастырды, сондықтан исландтық ұлтшылдық бүгінде тәуелсіздік қозғалысының нәтижелерін сақтауға бағытталған. Осылайша, азаматтық және этникалық ұлтшылдықтың кейбір ерекшеліктерін қамтитын исландтық ұлттық сезім демократиялық парламенттік биліктің құрметімен (қайта жандарылған Альтингті қараңыз) және Исландияға сыртқы бақылауға күмәнмен қарастырады, бұл Исландияның Еуропалық Одаққа қосылуға құлшыныс танытпауының бір себебі болып табылады. Исландиялық ұлтшылдық негізінен 19 ғасырда, Данияның гегемониясы тұсында қалыптасты. Ол Исландияның орта ғасырдағы жетістіктеріне деген мақтаныш пен исландтық мәдени ерекшеліктерді қабылдауға ұмтылыстан ғана емес, сонымен қатар Дания үкіметінің артқан экономикалық либерализміне реакция ретінде және исландтық шаруалардың өмірін қорғау мақсатында туындады. Бұл саланың көрнекті тұлғасы – Йон Сигурдссон, ол 19 ғасырда исландтық ұлтшылдықтың ең ірі өкілі болды және оның туған күні – 1944 жылдың 17 маусымында қазіргі Исландия республикасы тәуелсіздігін жариялады.
Þjóðernishyggja is the Icelandic term for nationalism; nationmindedness is a rough translation of the term. Its use was instrumental in the Icelandic movement for independence from Denmark, led by Jón Sigurðsson. Icelandic nationalism or Þjóðernishyggja is based upon the idea of resurrection of the Icelandic Free State, and its values (or what was believed to be its values): democracy, freedom of the individual, the need for the country to be independent, and respect for the cultural and religious traditions, specially the long preserved language. These ideas are often encoded in the popular phrase land, þjóð og tunga ('land, people, and language'). Historically, Icelanders have seen their current republic to be the reincarnation of the old Free State, and thus Icelandic nationalism today is based upon preserving what was gained by the independence movement. Thus Icelandic nationalist sentiment, having some aspects of civic and ethnic nationalism, is highly respectful of democratic parliamentary powers (see resurrected Althing) and skeptical of foreign control over Iceland, which is partly responsible for there being little will in Iceland for joining the European Union. Icelandic nationalism primarily arose in the 19th century, during a time when it was under Danish hegemony. It arose not only due to pride in Iceland's achievements in the Middle Ages and a desire to embrace Icelandic cultural peculiarities, but also in reaction towards the increasing economic liberalism of the Danish government and thus a defense of Icelandic peasant life. One towering figure was Jón Sigurðsson, who was the preeminent figure of Icelandic nationalism in the 19th century and on whose birthday, 17 June 1944, the modern Icelandic republic intentionally declared independence.