Кіріспе
Шотландиядағы Шығыс Ренфруширдегі қала, Глазго қаласының оңтүстік-батысында, Глениффер Брейс тауларының жиегінде орналасқан Барреад (Barrhead, Ceann a' Bharra). 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 17 268 адамды құрады.
the town in Scotland
Barrhead (, Ceann a' Bharra) is a town in East Renfrewshire, Scotland, southwest of Glasgow city centre on the edge of the Gleniffer Braes. At the 2011 census its population was 17,268.
Тарих
Баррейд шағын тоқыма өндіретін ауылдардың (Баррейд, Артурли, Грэмстон және Гейтсайд) біртіндеп бірігіп, бірыңғай қала құруынан пайда болды. Жергілікті тарихшы Джеймс МакВиртердің сөзіне сүйенсек, "Баррейд" атауы алғаш рет 1750 жылы қолданылған. Оңтүстікке қарай орналасқан Гландерстон үйі бір кезде Шотландияның Стюарт патшаларына тиесілі болған. 1851 жылы жақын орналасқан Нитхиллдегі Виктория Пит шахтасында жарылыс болды, нәтижесінде шахтада жұмыс істеген 63 ер адам мен бала қаза тапты, олардың көпшілігі Баррейдте тұрған. Қаза тапқандар Дарнли жолындағы Сент-Джон шіркеуінің ауласына бірнеше қабірге бірге жерленді, кейіннен кейбір мәйіттер басқа зираттарға қайта жерленгенімен, қалғандары әлі де Сент-Джон шіркеуінде белгісіз қабірде болуы мүмкін. 1890 жылы халық саны тез өсіп, 10 000-ға жуықтағанда, жергілікті тұрғындардың бір тобы Баррейд қалалық кеңесін құру комитетін құрды. 1894 жылы полициялық қала мәртебесі берілді және жергілікті компанияның иесі Уильям Шенкс Баррейдтің тұңғыш провосты болып сайланды. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында қала маңызды өндіріс орталығы болды, онда темір қорыту зауыты, былғары зауыты, Армитаж Шэнкс фарфор өнімдері зауыты, сондай-ақ Гаскеллдің кілем фабрикасы орналасқан, бұл зауыттар қала тұрғындарының бірнеше буынын жұмыспен қамтыды. 20-шы ғасырдың соңында осы өнеркәсіптердің көбінің құлдырауы мен жабылуы жергілікті жұмыс орындарының және халық санының азаюына әкелді. Соңғы жылдары Баррейд жақын орналасқан Пейсли және Глазго қалалары үшін танымал тұрғын үй қалашығы ретінде қайта жанданды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс ұшақтары Клайдбанк және Йокерге бет алғанда Баррейдке бірнеше бомба түсті.
Басқару
1894 жылы Барреад барондық бург мәртебесін алды, яғни оның жеке қалалық кеңесі болды. Кеңес Барреад Бёрг Холл ғимаратында орналасқан. 1973 жылғы «Жергілікті өкімет туралы» (Шотландия) заңына сәйкес, 1975 жылы Стратклайд аймақтық кеңесі мен Ренфрю аудандық кеңесі құрылғанда бург мәртебесі жойылды. 1996 жылы бір деңгейлі жергілікті билікке қайта ұйымдастыру Барреадты Шығыс Ренфрушир кеңесінің қарауына қойды. Барреад – бір кеңес округі, ол Шығыс Ренфрушир кеңесі құрамына кіретін 4 мүшені сайлайды. Барреад – Шығыс Ренфрушир сайлау округінің бөлігі, ол Ұлыбритания Парламентінің Өкілдер палатасына бір Парламент мүшесін (депутатты) сайлайды. 2019 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауда Шотландия Ұлттық партиясынан (СНП) Кирстен Освальд Шығыс Ренфруширді өкілдік ету үшін сайланды. Шотландия Парламентінде Барреад Ренфруширдің оңтүстік сайлау округінің бөлігі болып табылады, оны СНП-дан Том Артур өкілдік етеді. Барреадты сонымен қатар Батыс Шотландия сайлау аймағынан жеті аймақтық депутат (MSP) өкілдік етеді.
География
Барреад Үлкен Глазго агломерациясының бір бөлігі болып табылады. Қаланың аудандары: Артурли, Оченбек, Гейтсайд және Грэмстон. Қала Глазго қалалық аймағының шетінен шамамен 1 миль (2 км) қашықтықта орналасқан (Харлет және Паркхаус шағын аудандары), оларды егістік жерлер мен жайлаулар бөліп тұрады, олардың көп бөлігі қазір Дарнлиге дейінгі бөгеттерден құралған ауылдық саябақтың құрамына кіреді, ол Балгрей және Уолкмилл Глен суқоймаларын және Брок Бёрн өзенінің арнасын қамтиды.
Экономика
Қаладағы ірі кәсіп орындарға Barrhead Travel, Kelburn Brewing Company және JM Murdoch & Son кіреді, сондай-ақ тағы да басқалары. Қаланың ең ірі жұмыс берушісі – Шығыс Ренфрушир кеңесі және мемлекеттік сектор. 2002 жылы Шығыс Ренфрушир кеңесінің бір бөлігі Иствуд паркінен Баррейд Мейн-стритіне көшірілді. Шығыс Ренфрушир кеңесі 2007 мен 2017 жылдар аралығында Баррейд экономикасын қайта дамыту және жаңғырту жоспарына шамамен 100 миллион фунт стерлинг инвестициялады. Глазго-роуд дәлізі Crossmill Business Park, Blackbyres Court және бұрынғы Bowerwalls тұрғын үй аймағын қамтитын, арнайы бизнес ауданына айналдырылуда. Төрт индустриалды аймақ бар: Робертсон көшесіндегі индустриалды аймақ, Коган көшесіндегі Levern индустриалды аймағы, Мюриел көшесі және бұрынғы Armitage Shanks зауытының орнында орналасқан Barrhead Cargo Centre және Shanks индустриалды паркі. 2005 жылы жергілікті кәсіпкерлер Barrhead Business Forum-ды құрды, ол Шығыс Ренфрушир кеңесімен, Barrhead Community Council-мен және Шығыс Ренфрушир Сауда палатасымен байланыс жасайды. Barrhead үшін бизнес салығын басқару және жинау Ренфрушир кеңесінің құзыретінде. 2016 жылдың қазан айында Barrhead кәсіпкерлері Business Improvement District (BID) – Бизнесті жақсарту ауданы құруға дауыс берді, бұл модель Ұлыбритания және одан тыс қала орталықтарында сәтті қолданылып келеді. Barrhead BID "All About Barrhead" деп аталады және Шығыс Ренфруширдегі үшінші BID болып табылады, Гиффнок 2013 жылы құрылса, ал Кларкстон 2010 жылы құрылып, қазір екінші мерзімін өткізіп жатыр. Қала NHS Greater Glasgow and Clyde денсаулық сақтау кеңесінің құрамына кіреді. Ең жақын шұғыл жәрдем және жедел жәрдем бөлімі Пейслидегі Корольдік Александра ауруханасында орналасқан.
Көлік
Баррейдке М77 тас жолының 2-ші (Поллок) немесе 3-ші (Дарнли) қиылысы арқылы қол жеткізуге болады. Жергілікті автобус қызметтері, Макгилл автобус қызметтері, Баррейдтен Глазго, Пейсли, Нилстон және Ньютон Мирнске қатынайды. Қалаға қызмет көрсететін Баррейд теміржол станциясы Глазгоның Оңтүстік-Батыс желісінде орналасқан. Баррейдтен пойыздар солтүстік-шығысқа Глазго-Централға және оңтүстікке Килмарнок, Странрейр және Карлайлға жүреді. 20-шы ғасырдың басында бірнеше теміржол желілері Баррейд арқылы қаланың өндіріс индустриясын қамтамасыз ету үшін салынған: Глазго-Баррейд және Нилстон тікелей теміржолы және Глазго және Килмарнок бірлескен теміржолы, олар Глазго, Баррейд және Килмарнок бірлескен теміржолы болып бірікті; Глазго және Оңтүстік-Батыс теміржолы, олар өте қысқа ғұмыр сүрген Баррейд тармағының соңғы станциясы ретінде Баррейд орталық теміржол станциясын салған; және Каледония теміржолы. Бұл желілердің іздері әлі де қала ішінде көрініп тұр, соның ішінде екі жеке теміржол виадугі, біреуі Теско дүкенінің жанында, екіншісі қазір Спрингхилл жолы мен Үстіңгі Аушенбактағы Вудсайд паркі арасындағы жаяу жолға айналған (жергілікті жерде "Жерри" деп аталады). Баррейдке бұрын Glasgow Corporation Tramways жүйесінің 14 және 28 маршруттары қызмет көрсеткен. Трамвайлар Баррейдтен Глазго және Пейслиге қатынайтын. Глазгодағы 14 трамвай маршруты Ұлыбританиядағы ең ұзыны болған, ол Үлкен Глазгоның солтүстік-батыс шетіндегі Милнгавиден қала орталығы арқылы, содан кейін Торнлибанк, Спирсбридж, Баррейд және Пейсли арқылы Клайдтың оңтүстік жағындағы Ренфрю паромдық станциясына дейін жеткен. Пейсли мен Баррейдтегі трамвай қызметі 1957 жылы тоқтатылды, ал бүкіл жүйе 1962 жылдың қыркүйегіне дейін демонтаждалды.
Болашақ
Баррейдтің оңтүстігінде Балгрей темір жол станциясы деп аталатын жаңа темір жол станциясы салынуы жоспарлануда. Құрылысы әлі басталған жоқ.
Білім
Баррейдте бес бастауыш мектеп бар: Карлибар бастауыш мектебі, Крос Артурли бастауыш мектебі, Хиллвью мектебі, Сент-Джонның Рим-католик бастауыш мектебі және Сент-Марктың Рим-католик бастауыш мектебі. 2007 жылы Сент-Марк мектебі Білім инспекциясынан 11 «көмескі» бағасымен ерекше есеп алды – бұл HMIE тарихындағы ең көп көрсеткіш. Осылайша, Сент-Марк мектебі ресми түрде Шотландиядағы үздік мектеп деп танылды. 2006 жылдың күзінде ескірген ғимараттың орнына ашылған жаңа Карлибар бастауыш мектебінде отбасылық орталық, мектепке дейінгі білім беруді бағалау бөлімі, қауымдық және ересектерге арналған оқу қызметтері, сондай-ақ Шығыс Ренфрушир аймағындағы аутизммен ауыратын 50-ге жуық балаға қызмет ететін заманауи тіл және коммуникация бөлімі бар. Қалада екі орта мектеп бар: Сент-Люк орта мектебі және Баррейд орта мектебі, екеуі де Аушенбек ауданында орналасқан. 2018 жылы Баррейд орта мектебінің орнына 30 миллион фунт стерлинг сомасында жаңа ғимарат салынды. Сент-Люк орта мектебін Шотландия үкіметі «Амбициялы мектеп» деп атады.
Мәдениет
Корольдік Шекспир компаниясы Баррейдте бес рет толық қойылымдар қойды, соңғы рет 2006 жылы "Кентербери ертегілері" Баррейд спорт орталығында құрылған жылжымалы сахнаны пайдаланды. Баррейдте бірнеше пабтар бар. Олардың ішінде Крос-Стопс, Келберн, Артурли қонақ үйі және Бриг қонақ үйі бар. Крос-Стопс кем дегенде 1695 жылға дейін барады.
Спорт
Баррейд қаласында белсенді шотландиялық футбол командасы «Артурли» ойнайды, ал осы атпен бұрынғы клуб 1929 жылға дейін жоғары лигада ойнаған. Бұрынғы команда 1897 жылғы Шотландия кубогында «Селтик» клубын 4:2 есебімен жеңгенімен әйгілі болды. «Артурли» клубының Джонни Келли «Селтик» және «Барнсли» клубтарында ойнап, Шотландия құрамасына бірнеше рет шақырылған. Команда 1998 жылы Шотландияның жастар кубогын жеңіп алды. Шотландияның ең көп ойын өткізген қорғаушысы, 77 ойын және ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы Алекс МакЛиш Баррейдте оқыған. 20 ғасырдың басында қалада үш бауыр – Алек Логан, Джеймс Логан және Томми Логан өсіп, олардың барлығы Шотландия немесе Шотландия лигасының құрама командасы үшін ойнаған. 1972 жылы құрылған және жақында «Баррейд Жастар Футбол Клубы» деп аталған «Баррейд Бойз Клубы» 6 жастан 21 жасқа дейінгі балаларға, сондай-ақ ересектер мен ветерандар командаларына арналған. Баррейдте төрт боулинг клубы бар: «Баррейд», «Артурли», «Шанкс» және «Сент-Джон». 1904 жылы құрылған «Ференез» гольф клубы – Клайд аңғарының тамаша панорамалық көрінісін ұсынатын 18 тесіктік толыққанды далалық гольф алаңы. «Баррейд» бокс клубы соңғы жылдары Шотландиядағы әуесқой бокс деңгейінде бірнеше үміткерлерді, ал кәсіби бокс деңгейінде де бірнеше үміткерлерді тәрбиеледі, ал қаланың бірнеше муай-тай клубтары белгілі чемпиондарды дайындады. 1934 жылдың 7 шілдесінде Аурс жолының жанында иттік жарыс жолы ашылды. Бұл жарыс тәуелсіз ұйымдастырылды (Ұлттық иттік жарыс клубымен байланысты емес) және «флэппинг трассасы» деп аталды – тәуелсіз жарыс жолдарына берілген лақап ат. Жарыс 300 және 325 метрлік қашықтықта өтті. Жабылу күні белгісіз.
Шіркеулер
Баррейдтегі маңызды шіркеулерге Аурс-роудтағы Иоанн Евангелист католик шіркеуі, Мейн-стритте орналасқан Бурок және Сент-Эндрю шотланд шіркеулері, сондай-ақ Артурли-стриттегі Біріккен реформаторлық шіркеу кіреді. Әрі, методист шіркеуі және бірнеше кішкентай евангелистік шіркеулер де бар. Баррейдте Құдай шіркеуінің кішкентай филиалы да табылады.
Әдебиетте
Баррейд станциясы Дороти Л. Сайерстің "Бес қызыл шалбар" атты детектив романында суреттелген.