Жапондық бір көзді бала - Ёкай (Жапондық бір көзді монстр)

Кіріспе

Йокай

Хитоцуме козо (一つ目小僧) – Жапонияның йокай (құбылыс) жаратылысы, ол циклопқа ұқсас, маңдайының ортасында бір көзі бар, шашы жоқ бала кейпінде болады.

Қорытынды

Олар көбінесе ешқандай жарақат келтірмейді, кенеттен пайда болып, адамдарды қорқытады және салыстырмалы түрде зиянсыз йокай түрі саналады. Сондықтан олардың мінез-құлқын қарақаса обакэ арқылы да түсінуге болады. Бәлкім, олар жамандық жасамайтындықтан, суреттерде көбінесе әдемі немесе қызықты суреттеледі. Йокай карутасында хитоцуме козо тофу көтеріп жүргендей бейнеленген, бірақ йокай зерттеушісі Кацуми Таданың сөзіне қарағанда, "маметсубу (豆粒)" сөзі "маметсу (魔滅)" сөзіне айналатындықтан, хитоцуме козо бұршақ жеуді ұнатпайды дейді. Бірақ ешкім байқамай қалғанда, хитоцуме козо сүйікті тағамы ретінде тофуға (соядан жасалған) көшкен. Бұған қоса, бұл тофу козомен байланысты екендігі айтылады.

Классикалық

Олар кейде қайдан, эсселер мен қазіргі заманғы фольклорлық материалдарда кездеседі, бірақ Тосаку Иконың «Кайданой но Цуэ (怪談老の杖)» әңгімесінен ерекше танымал. Эдо штатының Йоцуя қаласында Одзима Якиемон (小嶋弥喜右衛門) есімді адам тұрды. Ол самурай отбасы Асануноның иелігіне іспен барғанда, бөлмеде күтіп тұрған кезде он жастағы козо пайда болды. Якиэмон оны әзіл ойнауға шақырғанда, козо «ауызыңды жап» деп бұрылып, оның бетінде бір ғана көз болды. Якиэмон қатты айқайлап жығылып, оның дауысына таң қалған егіндік тұрғындары оны үйіне жіберді. Кейін, егіндік тұрғындарының айтуынша, мұндай таңғажайып оқиғалар жылына төрт-бес рет болады, бірақ бұл ешқандай жамандық жасамайды. Якиэмон 20 күн ұйықтап, бұрынғыдай күшті болып кетті. Хитоцуме козо көбінесе ішкі емес, сыртқы түрінде көрінеді. «Айзу Кайдан Шу» (会津怪談集) бойынша Айзувакамацудағы Хонси но Чо (本四ノ丁) маңында бір қыз сегіз немесе тоғыз жастағы баланы кездестірді. Ол «onee san, ақшаң бар ма?» деп сұрады. «Бар» деп жауап бергенде, баланың бір көзі ғана болды, ал қызды сол бір көзі қадала қарап тұрды, қыз осыдан есінен айырылды. Сондай-ақ, «Окаяма но Кайдан» бойынша, Камимомимайдани, Куменан, Куме ауданы, Окаяма префектурасында Хитокучизака (一口坂) деп аталатын төбе жолы болды. Бұрын бұл жолмен түнде жүргенде, хитоцуме козомен бірге ашық көк жарық пайда болады, ал таңғалудан немесе қорқыныштан тұра алмайтындар бір ауызға созылған тілмен жалап алатын, содан осы жол Хитокучизака деп аталды. Эдо дәуіріндегі «ёкай» суреттерінде, мысалы, «Хякай Зукан», «Бакэмоно Зукуши» және «Бакэмоно Эмаки» суреттерінде Мехитоцу бо (目一つ坊) деген атпен бейнеленген. Ошу аймағында оларды «хитоцу манагу» деп атайды. Сондай-ақ, ракугода бір көзі бар адамдар (балаларды қоса алғанда) пайда болады, ал «Ичиганкоку (一眼国)» бағдарламасында шарлатан Эдодан солтүстікке қарай 120-130 ри жерде бір көзі бар адамды көру туралы естігенін айтады. Ол оны тұтқындап, пайда табу үшін көрмеге қоюға шықты. Ол бір көзі бар баланы тауып алды. Оны алып кетуге тырысқанда, үлкен шу болды, көптеген адамдар оны қоршап тұтқындады. Барлық адамдар бір көзді болды, содан «қандай таңғажайып, оның екі көзі бар» және «тезірек, оны көрмеге қояйық» деді (одан әрі, географиялық тұрғыдан, Эдодан солтүстікке қарай 120 ри шамамен 470 шақырым, бұл Ивате немесе Акита префектурасы болады).

They can frequently be seen in kaidan, essays, and modern folkloristics material, but the story from "Kaidanoi no Tsue (怪談老の杖)" by Tōsaku Ikō is especially well known. In Yotsuya, Edo, there lived a man named Ojima Yakiemon (小嶋弥喜右衛門), and headed towards the estate of the samurai family Asanuno for business, and when he waited in the room, a kozō about ten years of age appeared, and rolled up and rolled down the hanging scroll in the tokonoma over and over. When Yakiemon warned him about playing a prank, the kozō said "shut up" while turning around, and there was only one eye on his face. Yakiemon raised a shriek and fell down, and was sent back to his home by the people of the estate who were surprised by his voice. Afterward, according to the people of the estate, this kind of strange occurrence happens about four or five times each year, but it doesn't particularly do anything bad. Even though Yakiemon slept for about 20 days, he returned to being as robust as he was before. It is said that hitotsume kozō appear more frequently outside than inside. According to the "Aizu Kaidan Shū (会津怪談集)", near the Honshi no Chō (本四ノ丁) in Aizuwakamatsu, a girl met a child who was eight or nine years of age who asked "onee san, do you money?" and upon answering "I want," the child face had only one eye, and the girl was glared at by that one eye fainted right there. Also, in the "Okayama no Kaidan", at Kamimomiimaidani, Kumenan, Kume District, Okayama Prefecture, there was a hill road called Hitokuchizaka (一口坂), and in the past, when one walks that path at night, a bright blue light together with a hitotsume kozō would appear, and those who are unable to stand due to surprise/fear would be licked by one mouthful of a long tongue, and this would be where the name Hitokuchizaka came from. In yōkai depictions from the Edo period such as the Hyakkai Zukan, the "Bakemono Zukushi", and the "Bakemono Emaki", it was depicted under the name Mehitotsu bō (目一つ坊). Also, in Oshu, they are called "hitotsu managu." Also in rakugo, people with one eye (including children) would appear, and in the program "Ichigankoku (一眼国)", it told of how a charlatan heard about a one eyed person witnessed about 120 or 130 ri north of Edo on an empty field. He went out to capture one to show as an exhibit for the sake of profit. He found a one eyed child, and when he attempted to take him away, there was a big uproar and he was surrounded by a great number of people who captured him. All of the people were one eyed, and it ended with "how strange he is, he has two eyes", and "quickly, let's put him on exhibit" (furthermore, geographically, 120 ri north of Edo would be about 470 kilometers, which would be the Iwate or Akita Prefecture).

Халықтық дінде

Канто аймағында Котойока (事八日) түнінде, екінші айдың сегізінші күні және ай-күн күнтізбесіндегі 12-ші айдың сегізінші күні, тау ауылдарынан микарибабамен бірге келіп, оны қуу үшін үйлерінің алдына бамбук себет қою дәстүрі бар деген аңыз бар. Аймаққа қарай, хиираги себеттерді тесу үшін қолданылады, және осы аймақтарда бұл "бір көзді тесу" дегенді білдіреді. Бұрын Котойокада көптеген аймақтарда адамдар жұмыстарын тоқтатқан және үйлерінде жасырынып отырған, бірақ кейде үйде оқшаулану жындылар пайда болады деп түсіндірілді; осы жындылардың хитоцуме козо және микарибаба екені туралы теория бар. Канто аймағының аңыздарында хитоцуме козо Котойокада үйлерді аралап, кітапшамен жазылған есіктері нашар бекітілген немесе әдепсіз үйлерді тексеріп, олардың бағын болжайды немесе якубиёгамиге хабарлап, бақытсыздық әкеледі. Осыған орай, 12-ші айдың сегізінші күні хитоцуме козо әр үйдің кемшіліктерін кітапшаға жазып, уақытша досоджинге тапсырады, ал екінші айдың сегізінші күні оны қайтарып алады. Кітапшаны өртеп жіберу үшін, Сеяку, Йокогама, Канагава префектурасында досоджинге арналған уақытша киіз үй салып, бірінші айдың 14-ші күні дондоякиде өртейді. Шизуока префектурасының Идзу аймағында бірінші айдың 15-ші күні досоджин фестивалінде досоджиннің мүсінін отқа жағу дәстүрі бар. 1932 жылы (Шова 7) Канагава префектурасының Зама қаласында қалалық зираттан бір ғана көз ұясы бар бас сүйек қазылып алынды. Бұл, құлағаннан кейін жабайы иттің шабуылына ұшыраған адамның салдары деп болжалды, және оның есіне орай "Хитоцуме козо Дзидзо" орнатылды, кейіннен адамдар оны хитоцуме козо аңызымен байланыстырып, бір-біріне жеткізді. Сондай-ақ, бас сүйек иесінің циклопияға шалдыққан болуы мүмкін деген пікір де бар.

In the Kantō region, there is the legend that on the night of Kotoyōka (事八日), the eighth day on the second month and the eighth day of the 12th month in the lunisolar calendar, they would come from mountain villages together with a mikaribaba, and perform the custom of putting a bamboo basket in front of their house in order to drive it away. Also, depending on the region, hiiragi are used to pierce baskets, but this is what "to stab one eye" means in those places. On Kotoyōka, in the past there were many regions that people would not do their work and stay confined in their homes, but sometimes, this ritual of seclusion in the house was interpreted as staying in the home since monsters would appear; there is also a theory that these monsters are the hitotsume kozō and the mikaribaba. Also in the legends of the Kantō region, hitotsume kozō would go around houses carrying a notebook on Kotoyōka and would investigate houses that had bad door fastenings or bad manners, and determine their fortune, or report it to the yakubyōgami and bring about misfortune. On this occasion, on the eighth day of the 12th month, the hitotsume kozō would record in a notebook the errors of each house and temporarily hand it to the dōsojin, and since they would be retrieving it on the eighth day of the second month, and as a practice to burn away the notebook, in Seya ku, Yokohama, Kanagawa Prefecture, they would make a temporary shrine to the dōsojin and on the 14th day of the first month, burn it in dondoyaki. In Izu region in Shizuoka Prefecture, on the 15th day of the first month, there is the custom of burning a statue of a dōsojin in a fire in the dōsojin festival. In Zama, Kanagawa Prefecture, in 1932 (Showa 7), a skull with only one eye socket was dug up from the cemetery inside the city, and it was presumed to have been the result of someone who was attacked by wild dogs after collapsing, and a "Hitotsume kozō Jizō" was constructed as a memorial for this, and afterwards people connected it with the legend of hitotsume kozō and conveyed between people. There is also the viewpoint that the owner of the skull had cyclopia.