Кіріспе

Жапон халық әңгімелерінде қар рухы – жапон әдебиетінде, фильмдерде немесе анимацияда жиі бейнеленетін рух немесе ёкай. Ол сондай-ақ Эхиме аймағында yuki musume (雪娘, "қар қызы"), yuki onago (雪女子, "қар қыз"), yukijorō (雪婆, "қар кемпір") және yukifuri baba сияқты аттармен де белгілі болуы мүмкін.

Өлеңдер

Ниигата префектурасының Оджия аймағындағы аңыздарда, әдемі әйел бір еркекке келіп, оның тілегімен оның әйелі болады. Бұл әйел ваннаға кіруден тартынған, бірақ оны мәжбүрлеген кезде жоғалып кетеді, тек жұқа, сынық мұз түйіршіктерін қалдырады (қ. қараңыз, цурара онна). Аомори және Ямагата префектураларында "Шигама онна" деп аталатын ұқсас оқиға бар. Егер біреу бас тартса, оны қарлы аңғарға тастайды. Аоморидегі Хиросакиде, юки-оннадан баланы құшақтауын сұраған жауынгер (буши) болған, бірақ жауынгер аузынан қысқа қылыш (танто) ұстап, баланы құшақтап, қылыштың ұшын баланың басына жақындатқан, бұл жауынгерге аталған құбылыстан аулақ болуға мүмкіндік берген. Жауынгер баланы Юки-оннаға қайтарғанда, ол балаға құшақтағаны үшін көптеген сыйлықтар берген. Сондай-ақ, жүкинконың салмағының артуын көтере білген және соңына дейін төтеп бере білген адамдар зор күшке ие болады делінеді. Ибигавада, Иби ауданы, Гифу префектурасы, "юкинобо" деп аталатын көзге көрінбейтін жаратылыс өзінің сыртқы түрін өзгертіп, юки-онна болып көрінеді. Бұл жаратылыс тау шатырларына келіп, су сұрайды, бірақ егер сұранысын орындаса, өлтіріледі, сондықтан оның орнына ыстық шай беру керек. Юкинбоны қуу үшін "Saki kuromoji ni ato bōshi, shimetsuke haitara, ikanaru mono mo, kanō mai" ("Алдында куродзи, артында боши, оларды тығыз кигенде ештеңе мүмкін емес") деп айту керек. Юки-онна көбінесе балаларды алып бара жатқанда пайда болады. Бұл балаларды алып жүретін басқа йокай, убумеге ұқсас. Могами ауданында, Ямагата префектурасында, убуме юки-онна деп есептеледі. Жапонияның дәстүрлі мәдениетінде Юки-оннаны ковакада, мысалы Фушими Токива (伏見常磐) көруге болады, оны қазіргі уақытта да қарастыруға болады. Чикамацу Монзаэмонның "Юки-онна Гомай Хагоита" пьесасында алданып өлтірілген әйелдің юки-оннаға айналып, кекшіл рух ретінде кек алуы туралы айтылады. Юки-оннаның баурап алу және қорқыту қабілеттері осындай бейнелерде жиі қолданылады. Осындай ескі әңгімелер мен аңыздар Аомори, Ямагата, Ивате, Фукусима, Ниигата, Нагано, Вакаяма, Эхиме және басқа да жерлерде расталған. Бірақ басқа аңыздарда ол жалаңаш, қарда тек беті мен шашы ғана көрінеді. Оның адамдық емес сұлулығына қарамастан, оның көздері қорқынышқа ұшыратады. Ол қарда жүзеді, ешқандай із қалдырмайды (кейбір аңыздарда оның аяқтары жоқ делінеді, бұл көптеген жапондық рухтардың белгісі), және қауіп сезгенде тұман немесе қар бұлтына айналады.

Вариациялар

Жапония бойынша Юки-оннаның бірнеше нұсқасы бар, олар туралы жеке кітап жазуға болады. Су тілеушілер: Бұл нұсқа Тоттори префектурасынан шыққан, онда Юки-онна желмен саяхаттап, жеңіл қар жауған күндері пайда болады. Ол ақ Gohei таяғымен серуендеп, кездескен әркімге: «Маған ыстық немесе суық су беріңізші» деп айқайлайды. Егер біреу суық су берсе, ол үлкейеді, ал егер ыстық су берсе, еріп жоғалады. Ай ханшайымы: Бұл нұсқа Ямагата префектурасынан шыққан, онда Юки-онна ай әлемінің ханшайымы, айда тұрады делінеді. Оның өмірі салтанатқа толы болғанмен, өте жалықтырды. Ол төмендегі Жер планетасын көруге қызығушылық танытты. Сондықтан бір түні жасырын шығып, қармен Жерге құлап түсті. Бірақ Жерге келу оған қайта оралудан оңай болды, сондықтан ол Жерде қалды. Ол толық айдағы қарлы түндері, ескі үйіне сағынышпен пайда болады. Қар вампирі: Юки-оннаның бұл нұсқасы төрт жапон провинциясынан – Аомори, Гунма, Ниигата және Миягиден шыққан. Мұнда Юки-онна – қарлы орманды мазалап, азық іздейтін қорқынышты қар вампирі делінеді. Ол адам денесінің өмірлік күшін – секиді сору арқылы тіршілік етеді. Ол құрбандарын мұздатып өлтіріп, содан кейін өлген адамның аузынан секиді сорып алады. Әсіресе Ниигата префектурасында Юки-онна балалардың секиін жақсы көреді дейді, сондықтан аналарға қарлы түндері орманға жақын ойнауға рұқсат етпеу туралы ескерту жасалады. Сөйлейтін қар әйелдері: Бұл нұсқа Ибараки, Фукусима, Акита және Фукуи префектураларынан шыққан. Мұнда Юки-онна шабуыл жасау үшін құрбандарымен сөйлеседі. Қараңғы, қарлы түні кісіге кездескенде, оны шақырады. Егер адам сәлемдесуіне жауап берсе, ол шабуылдайды. Бірақ Фукусима мен Ибаракиде Юки-онна оған назар аудармағандарға шабуылдайды, оларды ұстап алып, жақын жартасқа лақтырады.

Мінез-құлық

Кейбір аңыздарда Юки-онна қыс пен қарлы дауылмен байланысты, ол қарда қаза тапқан адамның рухы екені айтылады. Ол бір мезгілде әдемі де тыныш, бірақ күдіксіз жандарды аяусыз өлтіруге қабілді. 18 ғасырға дейін ол көбінесе жамандық ретінде бейнеленген. Бірақ бүгінде аңыздарда оны жай ғана адам ретінде суреттеу жиі, оның арбағына ұқсас табиғатын және өткінші сұлулығын баса көрсетеді. Көптеген әңгімелерде Юки-онна қарлы дауылда қалып қойған саяхатшыларға пайда болып, оларды мұзды денеге айналдыру үшін суық демімен әрекет етеді. Басқа аңыздарда ол оларды адастырып, олардың қырынуына себеп болады. Кейде ол қолында баламен көрінеді. Егер жақсы ниетпен келген адам одан "баласын" алып кетсе, ол сол жерде тоңып қалады. Бұл, әсіресе, жоғалған балаларын іздеп жүрген ата-аналар үшін қауіпті. Басқа аңыздарда Юки-онна одан да агрессивті болады. Осы әңгімелерде ол үйлерге шабуыл жасап, желдің күшімен есікті ашып, ұйықтаған адамдарды өлтіреді (кейбір аңыздарда оны алдымен үйге шақыру қажет). Юки-оннаның ниеті әр түрлі. Кейде ол құрбанының өлімін көруден ғана қанағаттанады. Ал кейде ол вампир сияқты, құрбандарының қанын немесе "өмір күшін" сорып алады. Кейде ол әлсіз жігерлі еркектерді жыныстық қатынас немесе сүйіспеншілік арқылы құрғатып немесе тоңазыту үшін суккуб сияқты әрекет етеді. Кейбір нұсқаларда Юки-онна кетпейді, күйеуі мен балаларымен бірге қалады, себебі ол ешкімге айтпайды.