Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүз жылдық соғыстағы ағылшын қоршауы. Руан қоршауына қараңыз, француз дін соғыстары.
English siege in the Hundred Years' War
the Sieges of Rouen see the French Wars of Religion
Руан қоршауы (1418 жылдың 29 шілдесі – 1419 жылдың 19 қаңтары) – Жүз жылдық соғыстағы маңызды оқиға, онда Генрих V-ке адал ағылшын әскерлері Нормандияның астанасы Руанды нормандық француздардан жаулап алды.
The siege of Rouen (29 July 1418 – 19 January 1419) was a major event in the Hundred Years' War, in which English forces loyal to Henry V captured Rouen, the capital of Normandy, from the Norman French.
Өмірбаян
Қоршау кезінде қаланың 20 000 халқы болды, бұл оны Францияның маңызды қалаларының біріне айналдырды, ал оны жаулап алу Нормандия науқаны үшін өте маңызды болды. Шамамен 1415 жылдан бастап Руан француздар тарапынан нығайтылып, күшейтілді және ағылшындар осы уақытқа дейін кездескен ең мықты қорғалған қала болды. Алдыңғы жылы Генрих V Каенды қоршаудан кейін Нормандиядағы тағы бір маңызды қаланы сәтті басып алған еді.
At the time of the siege, the city had a population of 20,000, making it one of the leading cities in France, and its capture was crucial to the Normandy campaign. From about 1415, Rouen had been strengthened and reinforced by the French and was the most formidably defended place that the English had yet faced. The previous year, Henry V had successfully taken another important city in Normandy following the siege of Caen.
Кіріспе
Ағылшындар Руанға жеткенде, қабырғалар 60 мұнарамен қоршалған еді, әр мұнарада үш зеңбірек орналасқан, ал барбиканмен қорғалған алты қақпа бар еді. Руан гарнизоны 4 мың жауынгермен күшейтілді және 16 мыңға жуық бейбіт тұрғын қоршауға төзуге дайын тұрды. Қорғау бойында Ален Бланшар басқаратын, арбалетшілер (арбалеттер) командирі, және жалпы қолбасшы Бургундия капитаны Гай ле Бутейлердің орынбасары арбалетшілер әскері орналасқан еді.
When the English reached Rouen, the walls were defended by 60 towers, each containing three cannons, and six gates protected by barbicans. The garrison of Rouen had been reinforced by 4,000 men and there were some 16,000 civilians willing to endure a siege. The defences were lined by an army of crossbow men under the command of Alain Blanchard, commander of the crossbows (arbalétriers), and second in command to Guy le Bouteiller, a Burgundian captain and the overall commander.
Қоршау
Қаланы қоршау үшін Генрих төрт бекіністі лагерь құрып, Сене өзенін темір шынжырлармен бөгеп, қаланы толығымен қоршап алды, ағылшындар қорғаушыларды аштықтан құртуды көздеді. Бургундия герцогы Жан Қауіпсіз Парижді арманьяктардан басып алды. Ол Руанды құтқаруға тырыспады және азаматтарға өздерін-өздері сақтауға кеңес берді. Желтоқсан айына қарай тұрғындар мысықтарды, иттерді, жылқыларды, тіпті тышқандарды жеп, көшелер аштықтан өлген азаматтарға толы болды. Қала азық-түлік сақтау үшін 12 000-нан астам кедейді қуды, бірақ Генрих оларға қоршау шебінен өтуге рұқсат бермеді, олар қала қабырғасы алдындағы қорғаныс орларында азық-түліксіз өмір сүруге мәжбүр болды. Тіпті ағылшындар да аштықтан зардап шеккен халыққа аяды. 1418 жылғы Рождество күні Генрих патша екі дін қызметкеріне оларға тамақ беруге рұқсат берді, бірақ күн тез өтіп кетті, және халық қайғылы түрде арықта қайтыс болды. Француз гарнизоны бірнеше рет шабуыл жасағанға қарамастан, жағдай өзгермеді. Жаңа жыл қарсаңында Бутелье келіссөздер жүргізуді сұрады. Он күндік келіссөздерден кейін қорғаушылар 1419 жылдың 19 қаңтарында егер көмек келмесе, бас беруге келісті. Аман қалған француздар 80 кепілдік беруге, 300 000 алтын тәж төлеуге және ағылшыздарға адал болуға ант беруге келіссе, үйлері мен мүлкін сақтауға рұқсат етіледі. Ален Бланшар, қала қабырғасына ағылшын тұтқындарын іліп қойған, қала түскен кезде ағылшындар бас кесіп өлтірген үш көрнекті тұлғаның бірі болды.
To besiege the city, Henry set up four fortified camps and barricaded the River Seine with iron chains, completely surrounding the city, with the English intending to starve out the defenders. The Duke of Burgundy, John the Fearless, had just captured Paris from the Armagnacs. He did not make an attempt to save Rouen and advised citizens to look after themselves. By December, the inhabitants were eating cats, dogs, horses, and even mice and the streets were filled with starving citizens. The city expelled more than 12,000 of the poor to save food, but Henry would not allow them to pass through the siege line, and they were forced to live without sustenance in the defensive ditch in front of the city wall. Even the English felt sorry for the starving people. On Christmas Day 1418, King Henry allowed two priests to give them food, but the day soon ended, and the people went back to dying miserably in the ditch. Despite several sorties by the French garrison, this state of affairs continued. On New Year's Eve, Boutellier asked for negotiations. Following ten days of negotiation, the defenders decided they would surrender on 19 January 1419 if no help had arrived, on the agreed terms that the surviving French would be allowed to keep their homes and property if they gave up 80 hostages, paid 300,000 gold crowns, and swore allegiance to the English. Alain Blanchard, who had hung English prisoners from the walls, was one of three notables decapitated by the English when the city fell.
Салдары
Генрих Мон-Сен-Мишельді қоспағанда, Нормандияның барлық жерін жаулап алды, ол блокаданы тойтарды. Руан Францияның солтүстігіндегі негізгі ағылшын базасы болды, бұл Генрихке Париж бен оңтүстікке жорықтар ұйымдастыруға мүмкіндік берді.
Henry went on to take all of Normandy apart from Mont Saint Michel, which withstood a blockade. Rouen became the main English base in northern France, allowing Henry to launch campaigns on Paris and to the south.