Кіріспе

Давид Гамкрелидзе немесе Давит Гамкрелидзе (; 1964 жылдың 2 сәуірінде Тбилисиде туған) – грузин саясаткері, Грузияның «Жаңа құқықтар» партиясының басшысы, 1999 жылдан бері Парламент депутаты, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі және Грузия Парламентіндегі Орталық-оң оппозициялық топтың төрағасы. Сондай-ақ, ол 2008 жылғы Грузия президенттік сайлауына қатысып, дауыс бергендердің 4,02 пайызын алып, төртінші орынға ие болды.

Ерте өмір және білім

Давид Гамкрелидзе 1964 жылғы 2 сәуірде геологтар, Грузия ғылым академиясының академиктері және Грузия геологиялық мектебінің өкілі Ерекле Гамкрелидзе мен Иа Гобронидзенің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Петре Гамкрелидзе геологиялық мектебінің негізін қалаушылардың бірі болды. Гамкрелидзе Тбилиси қаласының 55-ші орта мектебін бітірген. 1982 жылы Тбилиси мемлекеттік медицина университетінің педиатрия факультетіне студент болып түсті. Ол Тархнишвили стипендиясының иегері, студенттік медициналық кеңестің мүшесі және түрлі студенттік халықаралық конференциялар мен олимпиадаларға белсенді қатысушы болды. 1988 жылы Гамкрелидзе достарымен бірге Христиан-демократиялық қауымдастықты құрды, кейіннен ол Христиан-демократиялық одақ деп аталды. 1989 жылғы наурыз-сәуір айларында Кеңес әскеріне қарсы наразылық акцияларына белсенді қатысты. 9 сәуірдегі трагедиядан кейін Гамкрелидзе жаңадан құрылған Руставели қоғамына қосылды. 1989 жылдың көктемінде Ұлттық азаттық қозғалысын үйлестіру мақсатында Ұлттық форум құрылды. Бұл форумда Христиан-демократиялық одақтың өкілі ретінде Давид Гамкрелидзе мен Ираклий Какабадзе қатысты. Сол жылдың маусым айында Ұлттық азаттық қозғалысының алғашқы делегациясы Парижге, онда тұратын грузин диаспорасының шақыруымен Грузияның Тәуелсіздік күнін атап өту үшін сапар жасады. Гамкрелидзе де бұл делегацияның құрамында болды.

Кәсіпкерлік

1990 жылы коммунистік режимнің құлауынан және Грузияның тәуелсіздігін қайта иеленуінен кейін Гамкрелидзе Ұлттық азаттық қозғалысындағы өзінің миссиясын аяқтады деп шешті және кәсіпкерлік қызметке көшті. Ол достарымен бірге Грузиядағы алғашқы сақтандыру компаниясын – "Алдаги" құрды. Көп ұзамай "Алдаги" Грузияның сақтандыру индустриясының жетекшісіне айналды. 1999 жылы Гамкрелидзе "Алдаги" компаниясының президенті ретінде Грузияның ең сәтті он кәсіпкерінің қатарына енді.

Саяси қызмет

1998 жылы ол Грузияның астанасы Тбилиси қалалық мәслихатының мүшесі болып сайланды, ол Грузия астанасының жергілікті басқару органы. Ол кездегі биліктегі партия (Грузияның Азаматтар одағы) жалпы сайлауда жеңіске жету үшін сайлау тізімінде белгілі бір сандағы табысты адамдарға мұқтаж болды. Бұл партияға мүше емес Давид Гамкрелидзе басқа кәсіпкерлермен бірге сайлауға қатысуға келісті. 1999 жылдың 31 қазанында Гамкрелидзе Грузия Парламентінің депутаты болды. Алғашқы отырыста ол Денсаулық сақтау және әлеуметтік мәселелер комитетінің төрағасы болып сайланды. Бірте-бірте Давид Гамкрелидзе және оның достары билік партиясының олардың кәсібилігіне және ұлттық маңызы бар мәселелерге берілгендігіне қызығушылық танытпағанын түсінді. 2000 жылдың көктемінде көңіл көшіп, наразылықтың ең жоғары нүктесіне жетті. Бұл 1999 жылғы бюджетті ратификациялау үшін парламентке ұсынғаннан кейін және партияның көпшілігінен оны мақұлдауды талап еткеннен кейін болды. Давид Гамкрелидзе мен Леван Гачечиладзе наразылық ретінде отставкаға кетіп, 1999 жылғы бюджет тапшылығын тергейтін комиссия құруды талап етті. 2000 жылдың 17 мамырында 1999 жылғы бюджет тапшылығын зерттеу үшін Давид Гамкрелидзенің төрағалығымен арнайы комиссия құрылды. Алты айдан кейін Давид Гамкрелидзе Парламентке қорытынды ұсынды және 1999 жылғы бюджеттің күрт азайғанының нақты себебін айтты. 2000 жылдың 8 қыркүйегінде елдегі қиын жағдайды жеңу және осы мәселе бойынша халықтың санасын арттыру мақсатында 35 маман "Жаңа қозғалыс" қоғамдық ұйымын құрды. Давид Гамкрелидзе оның негізін қалаушыларының бірі және белсенді мүшесі болды. 2000 жылдың 17 қыркүйегінде Парламентте "Жаңа фракция" тобы құрылды. Давид Гамкрелидзе топ төрағасы болып сайланды. "Жаңа фракция" шағын болғанына қарамастан, Парламенттегі жағдайды айтарлықтай өзгертті және Грузия саясатында жаңа сөз айтты.

Жаңа құқық партиясы

2001 жылғы 15 маусымда «Жаңа фракция», «Жаңа қозғалыс» және Грузияның неоконсервативтік партиясы негізінде саяси партия құрылды. Партия Грузияның Жаңа Құқықтары деп аталды. Құрылтай съезі Давид Гамкрелидзені тең төраға етіп сайлады. Құрылғаннан кейін бір жыл ішінде Жаңа Құқық партиясы жоғары нәтижелерге қол жеткізді. 2002 жылғы 2 маусымда Жаңа Құқық партиясы Грузия бойынша жергілікті сайлауда бірінші орынды, ал Тбилисиде үшінші орынды жеңіп алды. Гамкрелидзе партияның сайлау науқанын жеке басқарды. Жергілікті сайлауда жеңіске жеткеннен кейін партия алдағы парламент сайлауына дайындала бастады. 2002 жылдың қыркүйек айында Гамкрелидзе және оның әріптестері Грузия Парламентіне Грузияның НАТО-ға қосылуын сыртқы саясаттың басымдығы ретінде қарастыратын қаулы ұсынды, және декларация бірауыздан қабылданды. Бұл Грузияның НАТО-ға кіруге дайындығы туралы алғашқы ашық мәлімдеме болды. 2003 жылғы 27 маусымда партияның екінші съезінде Гамкрелидзе бірауыздан төраға және көшбасшы болып сайланды. «Гүлдер революциясы» кезінде 2003 жылғы 2 қарашада өткен парламент сайлауының нәтижесі, онда Жаңа Құқық партиясы 7 пайыздық шектің үстінен өтті, жойылды және жаңа жалпы сайлаулар жарияланды. Гамкрелидзе 2004 жылғы 28 наурыздағы сайлауда «Индустриалдық» және Жаңа Оң партияның сайлау науқанын басқарды. Революциялық емес партиялардың ішінде тек Жаңа Құқық партиясы және оның оң орталық бағытты тағы бір партиясы – «Индустриалдар» ғана 7 пайыздық шектің үстінен өте алды. 2004 жылғы сәуірде Гамкрелидзе екінші рет Парламент депутаты болды. Ол Оң оппозициялық топтың басшысы, Қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі, сондай-ақ НАТО Парламенттік Ассамблеясының делегациясының мүшесі болды. 2006 жылғы 3 маусымда Гамкрелидзе партияның үшінші съезінде Жаңа Құқық партиясының төрағасы болып қайта сайланды.

2008 жылғы қаңтарда өткен президенттік сайлау

2007 жылдың 24 қарашасында Жаңа құқық партиясының төртінші кезектен тыс съезінде Гамкрелидзе 2008 жылдың 5 қаңтарында өтетін мерзімінен бұрынғы президент сайлауына кандидат ретінде ұсынылды. Оның кандидатурасын төрт саяси партия (Жаңа құқық партиясы, Индустриалистер, Ұлттық демократтар және Христиан демократтар) ресми түрде қолдады. Ол референдум арқылы конституциялық монархия орнатуды жақтады.

Отбасы

Дәуіт Гамкрелидзенің әйелі Марина Мадичи, және екі баласы – Эрекле мен Нино. Ол грузин, орыс және ағылшын тілдерінде сөйлейді.