Кіріспе

Неміс генералы (1832–1910)

Адриан Фридрих Вильгельм Юлиус Людвиг фон Верди ду Верноа (19 шілде 1832 – 30 қыркүйек 1910), көбінесе Верди деген қысқаша атымен танымал, неміс генералы және штаб офицері. Ол әсіресе әскери еңбектерімен және Франко-пруссия соғысы кезінде Хельмут фон Мольтке аға штабындағы қызметімен белгілі.

Өмір және мансап

Верди Шлезия провинциясының Фрайштадт қаласында дүниеге келді және 1850 жылы Пруссия армиясына қабылданды. Бірнеше жылдық полк қызметінен кейін ол Пруссияның жаңа тағайындалған Бас штабының бастығы, граф Мольтке назарына ілікті. 1866 жылғы Аустрия-Пруссия соғысы басталғанда ол Екінші армия штабының майоры болып тағайындалды (оны тәж шаһзаде Фридрих басқарды). Ол Жоғарғы Эльбадағы науқанға қатысып, австриялықтардың жеңілісіне әкелген Кениггрәтц шайқасында өзінің батылдығын көрсетті. Осыдан кейін көп ұзамай подполковник шеніне көтеріліп, 1867 жылы Верди Бас штабтың барлау бөлімінің басшысы болып тағайындалды, осылайша Мольткедің сенімді көмекшілерінің біріне айналды. Ол осы қызметте 1870-71 жылдардағы Франко-Пруссия соғысы кезінде неміс армиясының штаб-пәтерінде қызмет етті және Мольткенің әйгілі «жартылай құдайларының» бірі ретінде танылды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Бас штабта қызметін жалғастырды, сонымен қатар Пруссия әскери академиясында дәріс оқыды. Осы қызметте ол өзінің жұмысының маңызды нәтижесі саналатын, жан-жақты тактикалық білім беру жүйесін жасады. Оның әдістемесі оның «Топты басқару бойынша зерттемелер» еңбегінің ағылшын тіліндегі аудармаларында қарастырылады және оны былай түйіндеуге болады: нақты әскери жағдайды нақты жерде модельдеу, содан кейін бригада, дивизия немесе одан да ірі күштің командирі бұйрықтары мен жалпы жағдайды ескере отырып, қандай қадамдар жасауы керек екені туралы сын тұрғысынан талқылау. Мольтке 1859 жылдан 1889 жылға дейін жасаған тактикалық есептер сериясы, әрине, Вердидің басшылығымен өтетін жас офицерлердің білімін арттыруға зор үлес қосты, бірақ Мольтке көптеген жекелеген есептермен айналысса, Верди бірнеше күн немесе апта бойындағы жұмыстың тізбектелген оқиғаларын және басшылық идеяларын егжей-тегжейлі әзірледі. Сондықтан Мольтке дұрыс идеялар мен жоспарларды қалыптастыру өнерін, ал Верди оларды іске асыруды дамытты деуге болады, бірақ бұл 1870 және 1888 жылдар арасындағы прус офицерлерінің білімін жетілдіру кезеңіндегі прус штаб офицерлерінің оқытуындағы тенденциялар ғана, нақты бөлінген схемалар емес. Бұл істе Мольтке, Верди және Пол Бронсарт фон Шеллендорф тығыз байланыста жұмыс істеді. 1876 жылы Верди генерал-майор болып тағайындалды, 1879 жылдан 1883 жылға дейін ол соғыс министрлігінде маңызды лауазымды иеленді, ал 1881 жылы генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1887 жылы ол Страсбург қаласының губернаторы болды, 1888 жылы оған піллә генерал шені берілді. 1889 жылдан 1890 жылға дейін Верди Пруссияның соғыс министрі қызметін атқарды, содан кейін ол қатардағы әскери қызметтен зейнеткерлікке шықты. 1894 жылы Кенигсберг университеті оған құрметті докторлық диплом берді. Юлиус фон Верди ду Верноа 1910 жылы 78 жасында қайтыс болды.