Жаңа ұшақ тасымалдағышы жобасы: "Avenger II" тарихы

Кіріспе

Ұсынылған авиациялық шабуылдық ұшақ

General Dynamics/McDonnell Douglas A-12 Avenger II – General Dynamics және McDonnell Douglas компаниялары ұсынған американдық шабуыл ұшағы. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Теңіз жаяу әскерінің Grumman A-6 Intruder ұшағын алмастыруға арналған, кез келген ауа-райы жағдайында қолданылатын, кемеге негізделген, жасырын бомбалаушы болжанатын. «Avenger II» атауы Екінші дүниежүзілік соғыстағы Grumman TBF Avenger ұшағынан алынған. A-12 ұшағын әзірлеу барысында шығындардың күрт өсуі және бірнеше кешігулер болды, бұл бағдарламаның мақсаттарына жете алу қабілетіне күмән тудырды; осы күмәндер 1991 жылы бағдарламаны тоқтатуға әкелді. Оның тоқтатылу жолы 2014 жылдың қаңтарында келісімге келгенге дейін сот арқылы дауланды.

Жоғары тактикалық ұшақ бағдарламасы

1983 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері Advanced Tactical Aircraft (ATA) бағдарламасын бастады. Бағдарламаның мақсаты 1994 жылға дейін A-6 Intruder ұшағының орнын ауыстыру болатын. АҚШ Әскери-әуе күштері үшін жасалған жасырын технология (стелс) бағдарламада кеңінен қолданылуға тиіс болды. 1984 жылдың қараша айында McDonnell Douglas/General Dynamics және Northrop/Grumman/Vought консорциумдарына концептуалды жобалауға келісімшарттар берілді. 1986 жылы командаларға концепцияны одан әрі дамыту бойынша келісімшарттар тағы да берілді. A-12 ұшағына "Avenger II" деген ат берілді, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстағы Grumman TBF Avenger торпедалық бомбалаушысына деген құрметтің белгісі болды. Әскери-теңіз күштері бастапқыда 620 A-12 ұшағын сатып алуды жоспарласа, теңіз жаяу әскері 238 дана қалаған. Сонымен қатар, Әскери-әуе күштері A-12 ұшағының 400-ге жуық модификациясын тапсырыс беруді қысқа мерзімде қарастырды. A-12 ұшағы General Dynamics F-111 Aardvark және Ұлыбританияның Panavia Tornado соғыс машиналарын алмастыру мүмкіндігі ретінде ұсынылды. Ұшақ изосцель үшбұрыш пішіндес қанатты ұшқышсыз конструкцияға ие болды, ал кабинасы үшбұрыштың төбесіне жақын орналасқан. A-12 "Ұшқан Дорито" деген лақап атын алды. A-12 ұшағының қару-жарақ жүктемесі... 1990 жылдың басында General Dynamics және McDonnell Douglas кешігулерді және шығындардың күрт өсуін хабарлады. Ұшақтың композиттік конструкциясына әсер ететін талаптардың кешіктірілуі салдарынан ұшақтың салмағы жобалық көрсеткіштерден 30%-ға артты. Бұл әуе кемесінен тиімді және қауіпсіз ұшуға қажетті ұшақ үшін қолайсыз жағдай еді. 1990 жылдың желтоқсан айында 14 әскери-теңіз кемесін әрқайсысы 20 A-12 ұшағынан тұратын эскадрильямен жабдықтау жоспарланды. 1990 жылдың қараша айында жарияланған үкіметтік баяндамада A-12 даму бағдарламасымен байланысты ауыр мәселелер тіркелді. 1990 жылдың желтоқсан айында Қорғаныс министрі Дик Чейни Әскери-теңіз күштеріне бағдарламаны негіздеуді және оны тоқтатуға себептерді ұсынуды тапсырды. Әскери-теңіз күштері мен мердігерлердің жауабы Қорғаныс министрін көндіре алмады, ол келесі айда, 1991 жылдың 7 қаңтарында келісімшартты бұзғаны үшін бағдарламаны тоқтатты. Үкімет мердігерлер бағдарламаны аяқтауға қабілетсіз деп санды және оларға A-12 дамуына жұмсалған 2 миллиард доллардың көп бөлігін қайтаруды бұйырды. McDonnell Douglas және General Dynamics бұл шешіммен Федералдық талаптар сотында күресті. Бағдарламаны тоқтату себептері мен себептері талқыланды және әлі де даулы мәселе болып қалуда, саяси ықпал мен сыбайлас-жемқорлықтың нәтижесі болуы мүмкін деген болжамдар айтылуда.

The United States Navy began the Advanced Tactical Aircraft (ATA) program in 1983. The program was to develop and field a replacement for the A 6 Intruder by 1994. Stealth technology developed for the United States Air Force would be used heavily in the program. Concept design contracts were awarded to the industry teams of McDonnell Douglas/General Dynamics, and Northrop/Grumman/Vought in November 1984. The teams were awarded contracts for further concept development in 1986. The A 12 was named Avenger II in homage to the World War II era Navy torpedo bomber Grumman TBF Avenger. The Navy initially sought to buy 620 A 12s and Marines wanted 238. In addition, the Air Force briefly considered ordering some 400 of an A 12 derivative. The A 12 was promoted as a possible replacement for the Air Force's General Dynamics F 111 Aardvark, and for the United Kingdom's Panavia Tornado fighter bombers. The craft was a flying wing design in the shape of an isosceles triangle, with the cockpit situated near the apex of the triangle. The A 12 gained the nickname "Flying Dorito". The A 12 was to have a weapons load of
Beginning in early 1990 General Dynamics and McDonnell Douglas revealed delays and projected cost increases. Due to late requirement changes by the aircraft impacting the composite design, aircraft weight had increased to 30% over design specification. This was unwelcome for an airplane that needed to operate efficiently and effectively from an aircraft carrier. In December 1990 plans were made for 14 Navy aircraft carriers to be equipped with a wing of 20 A 12s each. A government report released in November 1990 documented serious problems with the A 12 development program. In December 1990 Secretary of Defense Dick Cheney told the Navy to justify the program and deliver reasons why it should not be canceled. The response given by the Navy and the contractors failed to persuade the Secretary of Defense, as he canceled the program in the following month, on 7 January 1991, for breach of contract. The government felt the contractors could not complete the program and instructed them to repay most of the $2 billion that had been spent on A 12 development. McDonnell Douglas and General Dynamics disputed this in Federal Claims court. The reasons and causes for the cancellation have been debated and remain an issue of controversy, with suggestions of political expediency and scheming to be behind the action.

Салдары

A-12 жобасы тоқтатылғаннан кейін, Әскери-теңіз күштері F/A 18E/F Super Hornet ұшағын сатып алуды шешті, ол A-6 Intruder және F-14 Tomcat ұшақтарын ауыстырды. Super Hornet General Electric F414 турбовентиляторлық қозғалтқышын пайдаланады, бұл A-12 үшін әзірленген жаңартылған F404 нұсқасының өңделген түрі. A-12 толық көлемді макеті 1996 жылдың маусым айында Форт-Уорт әскери-әуе базасының бірлескен резервтік базасында жұртшылыққа таныстырылды. A-12 жобасын тоқтату 1990 жылдардағы ірі шығындардың бірі болып саналды, ол McDonnell Douglas компаниясын әлсіретіп, 1997 жылы қарсыласы Boeing компаниясымен бірігуіне әкелді. Жылдар бойы сақтауға алынған макет, Lockheed Martin Aeronautics (бұрынғы General Dynamics) мекемесінен, Техас штатының Форт-Уорт қаласынан 2013 жылдың маусымында Ардагерлер ескерткіш әуе саябағына, Мичэм әуежайының жанындағы Форт-Уорттың солтүстігіне тасымалданды. (Кейіннен саябақ Форт-Уорт авиациялық мұражайы деп аталды.) Бағдарламаның тоқтатылуына байланысты мердігерлер мен Қорғаныс министрлігі арасында келісімшарт бұзылғаны үшін көп жылдық сот процесі болды (General Dynamics Corp. v. United States). 2009 жылдың 1 маусымында АҚШ Федералды апелляциялық соты АҚШ Әскери-теңіз күштерінің келісімшартты тоқтатуға құқылы екенін шешті. Сондай-ақ, екі мердігер АҚШ үкіметіне 1,35 миллиард доллар, сондай-ақ 1,45 миллиард доллар көлеміндегі пайыздық төлемді қайтаруға міндеттелді. Boeing, McDonnell Douglas компаниясымен біріккен, және General Dynamics компаниясы бұл шешімге шағымдануға уәде берді. 2010 жылдың қыркүйегінде АҚШ Жоғарғы Соты екі компанияның үкімет жобаны бұрыс жолмен тоқтатып, АҚШ-тың мемлекеттік құпияларды пайдалану артықшылығы оларға тиімді қорғаныс ұстауға кедергі келтіргені туралы аргументтерін тыңдауға келісті. 2011 жылдың мамырында Жоғарғы Сот апелляциялық соттың шешімін күштен шығарып, істі федералдық апелляциялық сотқа қайтарды. 2014 жылдың қаңтарында Boeing және General Dynamics компаниялары АҚШ Әскери-теңіз күштеріне әрқайсысы 200 миллион доллардан төлеуге келісті.