Симона Вейль: Француз саяхатшысы, Холокосттан аман қалған және Еуропалық парламенттің тұңғыш президенті
Simone Veil
Симона Вейль: француз саяхатшысы, Холокосттан аман қалған, Еуропалық парламенттің тұңғыш әйел президенті. Аборт заңдастыру және әйелдер құқығы үшін күресті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз саясаткері (1927–2017)
French politician (1927–2017)
Симон Вейль (simɔn vɛj; 13 шілде 1927 – 30 маусым 2017) – француз судьясы, Холокосттан аман қалған және бірнеше үкіметте денсаулық сақтау министрі қызметін атқарған, ал 1979 жылдан 1982 жылға дейін Еуропалық парламенттің президенті болды – бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел. Денсаулық сақтау министрі ретінде ол Франциядағы әйелдер құқықтарын ілгерілетумен, әсіресе 1975 жылғы абортты заңдастырған заңмен есімдері шегілді, ол қазір Вель заңы ретінде белгілі. 1998 жылдан 2007 жылға дейін Францияның жоғарғы құқықтық органы – Конституциялық Кеңестің мүшесі болды. Ол Аушвиц-Биркенау және Берген-Белсендегі Холокосттан аман қалған, және Еуропалық интеграцияны бейбітшілікті қамтамасыз етудің жолы деп сенді. 2000 жылдан 2007 жылға дейін Шоа естелігі қорының президенті, содан кейін оның құрметті президенті болды. Көптеген наградалардың ішінде 1998 жылы құрметті леди атағын алды, 2008 жылы Франция академиясына сайланды, ал 2012 жылы Францияның ең жоғары ордені – Легион құрметінің үлкен кресімен марапатталды. Францияның ең құрметті тұлғаларының бірі Симона Вейль және оның күйеуі 2018 жылдың 1 шілдесінде Пантеонға жерленді. Оның аза тұру сөзін президент Эммануэль Макрон сөйледі.
Simone Veil (simɔn vɛj; ; 13 July 1927 – 30 June 2017) was a French magistrate, Holocaust survivor, and politician who served as Health Minister in several governments and was President of the European Parliament from 1979 to 1982, the first woman to hold that office. As health minister, she is best remembered for advancing women's rights in France, in particular for the 1975 law that legalized abortion, today known as the Veil Act From 1998 to 2007, she was a member of the Constitutional Council, France’s highest legal authority. A Holocaust survivor of both Auschwitz Birkenau and Bergen Belsen, she was a firm believer in European integration as a way of guaranteeing peace. She served as president of the Fondation pour la Mémoire de la Shoah from 2000 to 2007, and then as its honorary president. Among many honours, she was made an honorary dame in 1998, was elected to the Académie Française in 2008, and in 2012 received the grand cross of the Légion d’honneur, the highest class of the highest French order of merit. Among France's most revered figures, Simone Veil and her husband were buried at the Panthéon on 1 July 2018. Her eulogy was given by President Emmanuel Macron.
Балалық шағы мен отбасы
Симон Якоб 1927 жылғы 13 шілдеде Ниццада дінге сенбейтін еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Андре Якоб Париждегі көркем өнер мектебін бітіріп, Рим архитектурасының жүлдесін жеңіп алған сәулетші болған. 1922 жылы ол бакалавриатты бітіріп, химияны оқуға дайындалып тұрған Ивонн Штайнметцке үйленді. Андре Якоб оның үйленгеннен кейін оқуын доғаруын талап етті. Отбасы 1924 жылы Парижден Ниццаға көшіп келді, Азур жағалауындағы құрылыс жобаларынан пайда көруді үміттенеді. Симон төрт бауырдың ең кішісі болды: 1923 жылы туған Мадлен (Милу деп лақапталған), 1924 жылы туған Денис және 1925 жылы туған Жан. Оның әкесінің әулеті Лотарингиядан, ал анасының әулеті Рейн аймағынан және Бельгиядан келген. Симонның отбасы еврей болған, бірақ дінді ұстанбаған. "Еврей қауымының мүшесі болу ешқашан мәселе болған емес. Менің әкем бұл туралы мақтан тұтатын, бірақ діни емес, мәдени себептермен", - деп жазды ол өзінің өмірбаянында. "Оның пікірінше, еврей халқы таңдалған халық болып қала берсе, оның себебі олардың кітап иелері, ойлау және жазу халықтары болуында".
Simone Jacob was born on 13 July 1927 to an atheist Jewish family in Nice. Her father André Jacob was an architect who graduated from the Beaux Arts de Paris and went on to win the Prix de Rome for Architecture. In 1922 he married Yvonne Steinmetz, who had just passed her Baccalauréat and was about to start studying chemistry. André Jacob insisted that she abandon her studies upon marriage. The family had moved from Paris to Nice in 1924, hoping to benefit from construction projects on the Côte d’Azur. Simone was the youngest of four siblings, Madeleine (nicknamed Milou), born in 1923; Denise, born in 1924 and Jean, born in 1925. Her father's family had come from Lorraine, while her mother’s side came from the Rhineland region and from Belgium. Simone's family was explicitly Jewish but non practicing. "Being a member of the Jewish community was never a problem. It was proudly claimed by my father, but for cultural reasons, not religious ones," she wrote in her autobiography. "In his eyes, if the Jewish people were to remain the chosen people, it was because they were the people of the Book, the people of thinking and writing."
Депортация
Германия Францияға басып кірген кезде және Виши режимі билікке келгенде, 1940 жылы маусымда Ницца итальяндық оккупациялық аймаққа кіргендіктен, отбасы депортациядан құтылуға үміттенді. Мектеп директорының талабы бойынша Симон Джейкоб үйде оқуға мәжбүр болды. Яһудилерді ұстау күшейгенде, отбасы бөлініп, әртүрлі достарының үйінде жалған есімдермен жасырынып өмір сүрді. Дениз Лионға қарсылық қозғалысына қосылу үшін кетті, ал 16 жасар Симон оқуын жалғастырып, 1944 жылдың наурыз айында нақты атымен бакалавриат емтиханын тапсырды. Ертесі күні ол достарымен кездесуге және орта білімі аяқталғанын тойлауға шығып бара жатқанда гестапо тарапынан тұтқындалды. Сол күні оның отбасының қалған мүшелері де тұтқындалды. 1944 жылдың 7 сәуірінде Симон, анасы және әпкелері Дранси транзиттік лагеріне жіберілді, ал 13 сәуірде 71-конвоймен Аушвицке депортацияланды. Симонның ағасы мен әкесі 73-конвоймен Балтық елдеріне депортацияланды және одан кейін олар туралы ешқандай ақпарат болмады, осылайша олар өлтірілген деп есептелді. Оның қарындасы Дениз Равенсбрюк концлагеріне депортацияланды, ол аман қалды және Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Симонмен қайта қосылды. 1944 жылдың 15 сәуірінде Симон Джейкоб Аушвицке келді. Кейін ол жасын өтірік айтып, газ камерасынан құтылғанын және еңбек лагеріне тіркелгенін жазды. 1945 жылдың қаңтар айында Симон анасы мен әпкесімен бірге Берген-Белсен концлагеріне аттанды, онда оның анасы тифтен қайтыс болды. Мадлен де ауырған, бірақ Симон сияқты, лагерь 1945 жылдың 15 сәуірінде азат етілгенде аман қалды.
When Germany invaded France and the Vichy regime came to power in June 1940, the family managed to avoid being deported, as Nice had been included in the Italian occupation zone. Asked not to come to school by its superintendent, Simone Jacob had to study at home. As the round up of Jews intensified, the family split up and lived with different friends under false identities. Denise left for Lyon to join the resistance, while 16 year old Simone continued studying and passed her baccalauréat exam under her real name in March 1944. The next day she was arrested by the Gestapo on her way out to meet friends and celebrate the end of her secondary education. The rest of her family was also arrested on that day. On 7 April 1944, Simone, her mother, and her sisters were sent to the transit camp of Drancy, then on 13 April were deported to Auschwitz in Convoy 71. Simone’s brother and father were deported to the Baltic states in Convoy 73, never to be seen again, and thus assumed to have been murdered. Her sister Denise was deported to the Ravensbrück concentration camp, which she survived, and after the end of World War II in Europe was reunited with Simone. On 15 April 1944, Simone Jacob arrived at Auschwitz. She later wrote that she managed to avoid the gas chamber by lying about her age and was registered for the labour camp. In January 1945, Simone, along with her mother and sister, was sent on a march to Bergen Belsen concentration camp, where her mother died of typhus. Madeleine also fell ill but, like Simone, was saved when the camp was liberated on 15 April 1945.
Францияға оралу
Симон Якоб Францияға оралып, Париж университетінде заңды оқуға кірісті, содан кейін Саяси саясат институтына түсті, онда Антуан Вейльмен танысты. Жұбайлар 1946 жылдың 26 қазанында үйленді және үш ұлдары болды: Жан, Николас және Пьер Франсуа. Олар Германияға көшіп, американдық оккупациялық аймақта тұрды. 1952 жылы Мадлен Якоб Штутгартта Симонды зиярат еткеннен кейін көлік апатында ұлымен бірге қаза болды.
Simone Jacob returned to France and started studying law at the University of Paris before going to the Institut d'études politiques, where she met Antoine Veil. The couple married on 26 October 1946, and would go on to have three sons, Jean, Nicolas, and Pierre François. They moved to Germany, where they lived in the American occupied zone. In 1952, Madeleine Jacob died with her son in a car accident after visiting Simone in Stuttgart.
Әділет министрлігі, 1956-1974
Париж заң факультетін бітіргеннен кейін Вейль бірнеше жыл заңгерлікпен айналысты. 1954 жылы ол судья болу үшін ұлттық емтихан тапсырды. Әділет министрлігіне қарасты Ұлттық қамау орындары жүйесіне кіріп, жоғары лауазымды қызметтер атқарды және сот істеріне жауапты болды. 1964 жылы ол азаматтық істер жөніндегі директор болып тағайындалды, француз әйелдерінің жалпы құқықтары мен мәртебесін жақсартуға үлкен үлес қосты. 1976 жылы Вейль белгілі бір қоғамдық орындарда темекі шегуге тыйым салуға көмектесті және медициналық көмекке мұқтаж ауылдық аймақтардың мәселесімен айналысты. Ол бұл қызметте 1982 жылға дейін болды. 1981 жылы Вейль Еуропаның біртүтастығын нығайтуға үлес қосқан тұлғаларға берілетін беделді Шарль Ұлы сыйлығына ие болды. 1982 жылы президенттік лауазымынан кейін ол Еуропалық парламент депутаты болды және 1989 жылғы сайлауда соңғы рет қайта сайланды, 1993 жылы депутаттық өкілеттігінен бас тартты. 1984-1992 жылдары ол Қоршаған орта, халық денсаулығы және азық-түлік қауіпсіздігі жөніндегі комитетте және Саяси мәселелер жөніндегі комитетте жұмыс істеді. Осы комитеттерден кеткеннен кейін ол Сыртқы істер комитеті мен Адам құқықтары жөніндегі оның кіші комитетіне мүше болды. 1989-1993 жылдары ол Парламент делегациясының ЕЭО-мен бірлескен парламенттік ассамблеясына мүше болды және 1992 жылға дейін оның төрағасының орынбасары болып қызмет атқарды. 1990 жылдардың ортасында ол мүгедектерге, ЖИТС-ке шалдыққан науқастарға және жас балалардың аналарына көмектесу ісіне белсенді түрде араласты. Оған жауап ретінде Вейль Конституциялық кеңестің төрағасы мен әріптестері бұл мәселені алдын ала талқылап, оған отставкаға кетпей-ақ демалысқа шығуға рұқсат бергенін айтты. Еуропалық жобаның жақтасы болған ол, басқалардың «еуропалық интеграцияның тарихи маңызын елемеуіне» қатысты алаңдады. 2008 жылы Симона Вейль Франция академиясының алтыншы әйел мүшесі болып сайланды. Ол академияның «өлмейтін» қырық мүшесінің қатарына қосылды, мүшелер бұл атаумен белгілі, ол әдеби тұлға Жан Расиннің орнын алған 13-орынды иеленді. Оның қабылдау сөзін 2010 жылдың наурыз айында Жан д’Ормессон оқыды. Оған басқа «өлмейтіндерге» берілгендей, оның қылышына оның Аушвиц нөмірі (78651), Франция Республикасының ұраны («еркіндік, теңдік, бауырластық») және Еуропалық Одақтың ұраны («Түрлілікте біртүтас») жазылған. Вейль 2017 жылдың 30 маусымында 89 жасында өз үйінде дүние салды. Оның ұлы Жан 5 шілдедегі қошеметті салтанатта «Мен сені басыма су құйғаның үшін кешіремін» деді, бұл оның әйелге қарсы пікір білдіргені үшін оның ашуына берілген жазаға қатысты. Содан кейін ол 2013 жылы қайтыс болған күйеуінің қасына Монпарнас зиратына жерленді. Салтанатты шараға президент Макрон, Холокосттан аман қалғандар, саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері қатысты. Салтанат кезінде сөйлеген сөзінде президент Макрон Вейль мен оның күйеуін Пантеонға қайта жерлеу туралы шешім қабылдағанын жариялады, бұл 2018 жылы орындалды.
After graduating from the Faculty of Law of Paris with a law degree, Veil spent several years practising law. In 1954, she passed the national examination to become a magistrate. She entered the National Penitentiary Administration under the Ministry of Justice, where she held a senior position and was responsible for judicial affairs. In 1964, she left to become the director of civil affairs, where she improved French women's general rights and status. In 1976, Veil also helped to introduce a ban on smoking in certain public places and worked on the problem of medically underserved rural areas. a position she held until 1982. In 1981, Veil won the prestigious Charlemagne Prize, an award given to honour the contributions made by individuals to advancing the unity of Europe. After the end of her term as President in 1982, she remained a member of the European Parliament; she was re elected for the last time in the 1989 election, stepping down in 1993. Between 1984 and 1992, she served on the Committee on the Environment, Public Health and Food Safety, and the Committee on Political Affairs. After stepping down from these committees, she served on the Committee on Foreign Affairs and its related Subcommittee on Human Rights. Between 1989 and 1993, she was also a member of Parliament's delegation to the ACP EU Joint Parliamentary Assembly, serving as its vice chairwoman until 1992. In the mid 1990s, she worked to help the disabled, HIV positive patients, and mothers of young children. In response, Veil said that she, the president of the Constitutional Council and colleagues had deliberated on the issue beforehand and they had given her permission to take her leave without having to resign. Being a staunch supporter of the European project, she believed others should not "ignore the historical dimension of European integration". In 2008, Simone Veil became the sixth woman to be elected to the Académie française. She joined the Academy's forty "immortals", as the members are informally known, occupying the 13th seat, once the seat of literary figure Jean Racine. Her induction address was given in March 2010 by Jean d'Ormesson. On her sword, given to her as to every other immortal, is engraved her Auschwitz number (number 78651), the motto of the French Republic (liberté, égalité, fraternité) and the motto of the European Union, Unity in diversity (Unis dans la diversité). Veil died at her home on 30 June 2017, at age 89. Her son Jean said at her public ceremony on 5 July, "I forgive you for having poured water over my head", in reference to an event where she had emptied a carafe of water over his head in disgust at what she considered to be his misogynist remarks. after which she was interred next to her husband, who died in 2013, at Montparnasse Cemetery. The ceremony at les Invalides was attended by President Macron, Holocaust survivors, politicians and dignitaries. In his speech during the ceremony, President Macron announced the decision to rebury Veil and her husband in the Panthéon, which was done on 2018.
Жеке өмір
Ол күйеуімен бірге Париждің 7-ші округінде, Рив-Гашеде, 11-ші үйдің екінші қабатында тұрды. 1983 жылы ол Club Vauban клубын құрды, бұл сол және оң жақтағы саясаткерлер мен зиялылардың саяси кедергілерді жоюға бағытталған бірлестігі.
She and her husband lived in an apartment on the second floor of 11, fr in the 7th arrondissement of Paris, on the rive gauche. In 1983 she instigated the Club Vauban, a circle of politicians and intellectuals motivated to abolish political barriers between left and right.
Симона Вейль сыйлығы
2018 жылы Франция үкіметі Вейльдің естелігіне арнап, әйелдер құқықтары үшін күресетін адамдарды марапаттау мақсатында сыйлық тағайындады. Сыйлық әр жыл сайын 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күнінде, жеңімпаздың қызмет саласын қолдау үшін 100 000 евромен беріледі. 2019 жылдың 8 наурызында бірінші Симон Вейль сыйлығы Камерунның әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты жою қауымдастығының (ALVF) құралушыларының бірі Айса Думара Нгатансуға табысталды.
In 2018, the government of France established a prize in memory of Veil to honour people who fight for women's causes. The prize is awarded each year on 8 March, International Women's Day, with €100,000 to support work in the winner's area of concern. On 8 March 2019, the first Simone Veil Prize was awarded to Aissa Doumara Ngatansou, co founder of the Association for the Elimination of Violence against Women (ALVF) in Cameroon.
Басқа да мойындау
2022 жылы оның өмірінен алынған француз тіліндегі тарихи драма фильмі шықты: Симон Вейль, ғасыр әйелі.
A French language biographical drama film about her was released in 2022: Simone Veil, A Woman of the Century.