Кіріспе
Американдық сәулетші Бенджамин К. Томпсон (3 шілде 1918 – 17 тамыз 2002) – американдық сәулетші. Ол 1945 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласында соғыстан кейінгі модернизмдегі ең белгілі фирмалардың бірі – The Architects Collaborative (TAC) құрамына кірген сегіз сәулетшінің бірі болды, ал 1967 жылы өзінің жеке фирмасы – Benjamin Thompson and Associates (BTA) құрды.
Benjamin C. Thompson (July 3, 1918 – August 17, 2002) was an American architect. He was one of eight architects who founded The Architects Collaborative (TAC) in 1945 in Cambridge, Massachusetts, one of the most notable firms in post war modernism, and then started his own firm, Benjamin Thompson and Associates (BTA), in 1967.
Ерте өмір және білім
Томпсон Миннесота штатының Сент-Пол қаласында Бенджамин С. Томпсон мен Лилиан Мадж отбасында дүниеге келді. Ол балалық шағын отбасының фермасында өткізді және алғашқы білімін Сент-Пол академиясында және Коннектикут штатының Авон қаласында архитектор Теодат Поуп Риддл құрған прогрессивті Авон Олд Фармс мектебінде алды. Анасы – суретші және өнер жинаушы болғандықтан, оның архитектураға деген қызығушылығы Еуропаға анасымен жасаған саяхаттары арқылы одан әрі дамыды. 1938 жылдың күзінде ол Йель архитектура мектебіне түсіп, 1941 жылы архитектура бакалавры дәрежесін алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Солтүстік Атлантика және Тынық мұхитындағы әскери-теңіз операцияларында эскорттық мина тазартқыш кемесінде лейтенант ретінде төрт жыл қызмет етті. Ол Стратегиялық қызметтер кеңсесінде қызметін аяқтады және Сан-Францискодағы Біріккен Ұлттар Ұйымының құрылтай конференциясында дизайн қызметтерін ұсынды. Соғыс аяқталар алдында Томпсонның кемесі Бостонға тоқтады, онда ол Баухаус мектебінің негізін қалаушы және сол кезде Гарвард дизайн мектебінің директоры Уолтер Гропиуспен танысты.
Архитекторлардың бірлестігі
Томпсон өзінің архитектуралық мансабын 1946 жылы The Architects Collaborative (TAC) жеті негізін қалаушының бірі ретінде бастады, оның ішінде Норман С. Флетчер, Жан Б. Флетчер, Джон С. Харкнесс, Сара П. Харкнесс, Роберт С. Макмиллан және Луис А. Макмиллен болды. Жас сәулетшілер Баухаустың белгілі негізін қалаушы Уолтер Гропиусты фирмаға қосылып, оларға кеңес беруге көндірді. Олардың алғашқы жобасы – Лексингтон қаласындағы (Массачусетс штаты) инновациялық, модернистік құрылыс болды. TAC-тің барлық негізін қалаушылары бірлесіп жобалаған үйлерде сол жерде қоныстанды, Гропиус басқа, ол Массачусетс штатының Линкольн қаласында Гропиус үйін бұрыннан салып қойған еді. TAC-тің философиясы оларды жеке «жұлдыздарды» мақтаудан гөрі ынтымақтастыққа баса назар аударуға баулыды. Дегенмен, олар белгілі бір жобаға негізгі жауапкершілікті жүктеген адамдарды анықтау үшін «жауапты серіктес» терминін қолданды. Томпсонның білім беру мекемесі үшін жасаған алғашқы жобасы – Массачусетс штатының Андовер қаласындағы тарихи Филлипс академиясының жаңа ғимараттары. Томпсон Брандейстегі қалыпты стильді сақтады: ауыр, жалпақ төбелері бар төменгі көлденең құрылымдар; сыртқы қабырғалары жоқ бетон қаңқалы құрылымдар; азаматтардың назарын аударуға арналған айлалы тәсілдер мен соңғы үрдістерден аулақ болу; және «композиция мен орналасуға қатысты жапондық көзқарас». Бұл Уильямстаун қаласындағы (Массачусетс штаты) Уильямс колледжінде де байқалды. 1966 жылы Томпсон TAC-тен шығып, өзінің жеке фирмасы – Бенджамин Томпсон және әріптестері (BTA) құрды. Оның ұлы Энтони Томпсонның айтуынша, оның күшті кәсіпкерлік рухы мен жекелігі TAC-тің «ортақ тұрғын үйлер мен әлеуметтік жауапкершілікке» бағытталған ұстанымына қайшы келді. Джейн Томпсон да «сенімдердегі айырмашылықты» атап өтті, көптеген серіктестер Томпсон бастаған Дизайнты зерттеу жұмысының TAC үшін қаншалықты пайдалы екенін түсінбеді.
Дизайн зерттеулері
1953 жылы ол Кембриджде Design Research компаниясын құрды, ол интерьер жиһаздары мен аксессуарлармен қамтамасыз етті. Design Research – Marimekko фин компаниясының киімдері мен тоқымаларын АҚШ-қа алғаш импорттаған және бөлшек саудаға сатқан компания болды. Кейіннен Нью-Йоркте (1964) және Сан-Францискода (1965) дүкендер ашылды. 1969 жылы ол компанияның революциялық екінші Кембридж дүкенін жобалады, ол ерекше ашықтығымен және шынының кең қолданылуымен көзге түсті. 1970 жылы Томпсон Design Research компаниясының қаржылық бақылауын және меншігін жоғалтты.
Мерекелік базарлар
Томпсон Бостон, Массачусетс штатында тарихи Фанюил Холл және Куинси Маркет ғимараттарын біріктірген Фанюил Холл базарын (1976) құруымен ең жақсы танымал. Осы және оған ұқсас басқа да жобаларда оның фирмасы құрылысшы Джеймс В. Роуз фирмасымен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл жұмыста ол кейіннен екінші әйелі және жиі серіктесі болған Джейн Фиске Томпсонмен тығыз байланыста болды. Базар Томпсонның қалалардың дамуы үшін адамдардың өнермен тікелей қарым-қатынаста болуы қажет деген көзқарасын көрсетеді, сондай-ақ жақсы тамақ, тартымды дизайн және сауда – осының барлығы осы орынға келушілердің жағымды тәжірибесінің бір бөлігі болуы мүмкін. Бұл жоба қазір кеңінен қолданылып жүрген тарихи ғимараттарды "қайта пайдаланудың" алғашқы мысалы болды. Томпсон мен Роуз, әрине, Карл Кохтың тарихи ғимаратты қайта пайдалануды қамтитын бұрынғы Бостон жобасынан шабыттанды. 1973 жылы Кох сәулетші және құрылысшы ретінде әдемі, бірақ қолданыстан шыққан Льюис Уорф қоймаларын сәнді пәтерлерге айналдырды. Келесі он жылдық ішінде Томпсон мен Роуз басқа да фестиваль базарларында бірлесіп жұмыс істеді, олардың ішінде Harborplace (Балтимор, 1980), South Street Seaport (Нью-Йорк, 1985), Bayside Marketplace (Майами, 1987) және Jacksonville Landing (Джексонвилл, 1987) бар.
Практика және оқыту
Томпсонның модернизмге деген қызығушылығы ескі сәулет өнерін бағалаумен үйлесім тапты. 1950 жылдардың соңында ол Гарвард Ярдының тарихи жатақханаларын сыртқы түріне ешқандай көрінетін өзгеріс енгізбей, ішкі құрылымын жаңартып, жаңартты. Содан кейін ол Гарвардты Бойлстон залын (1857 жылы салынған) бұзудың орнына қайта жаңғыртуға көндірді. Сол жылдары Томпсон Гарвардтың Дизайн Жоғары Мектебінде сәулет пәнінен сабақ берді және 1964–1968 жылдары Сәулет кафедрасының төрағасы қызметін атқарды. Оның 1966 жылғы «Визуалды кедейлік және әлеуметтік тәртіпсіздік» атты мақаласында қалалық сәулет қуаныш пен қоғамдық өмірді қанағаттандыруға, емес, керісінше, басуға ұмтылу керек екені айтылды. Осы мақсатта 1967 жылы ол Бостонның ескірген, тарихи көтерме сауда орталықтарын азық-түлік стендтерімен, кафелермен, мейрамханалармен және жалпы халыққа тартымды шағын керуендермен қайта жаңғыртуды ұсынды.
Құрметтер
Томпсон Колби колледжінен, Массачусетс Амхерст университетінен және Миннеаполис өнер мен дизайн колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды. 1987 жылы BTA AIA Firm Award сыйлығына ие болды, ал 1992 жылы Томпсон американдық сәулет өнеріндегі ең жоғары награда – Америка сәулетшілер институтының алтын медалін алды.
Жеке өмір
Бенджамин Томпсон алғаш рет 1942 жылдан 1967 жылға дейін Мэри Окс Томпсонмен тұрмыс құрды. Томпсондар Лексингтондағы (Массачусетс штаты) Six Moon Hill-де тұрды, бұл TAC-тің алғашқы жобаларының бірі болған, инновациялық тұрғын үй құрылысы еді. Ол 2004 жылы қайтыс болғанға дейін сол жерде өмір сүрді. Олардың бес баласы болды. 1959 жылы олар Барнстаблде жеті акрлық жағалау маңындағы жерді сатып алды, онда отбасы жаздарын бірге өткізді. Томпсонның екінші некесі 1969 жылы жазушы және дизайн сыншысы Жаңыл Фиске МакКаллоумен болды, ол оның жаңалықтар қызметін жүргізіп, кейіннен оның жоспарлау жобаларының бірінде серіктес болды. Ол Джейннің төртінші күйеуі еді. Олар Кембридж және Барнстаблде тұрды. Бен 2002 жылдың 17 тамызында Кембридждегі үйінде қайтыс болды.