Кіріспе

Виллербанн (vilœʁban; ) – Францияның шығысындағы Овернь-Рона-Альп аймағындағы Лион метрополиясындағы коммуна. Ол Лионның солтүстік-шығысында орналасқан және Парижден кейін Францияның екінші ірі метрополиялық аймағының орталық бөлігін құрайды. Виллербанн – Лион метрополиясының екінші ірі коммунасы және Франциядағы халық саны бойынша 20-шы орындағы қала, сонымен қатар префектура немесе субпрефектура емес, ең көп халқы бар коммуна. 2013 жылы Виллербанн Францияның ең үздік басқарылатын қаласы деп танылды, бұл оның халқының көбеюіне ықпал етеді.

Тарих

Виллеурбанн қаласының қазіргі орналасқан жерінде б.з.д. 6000 жылдан бері адамдар тұрған. Қазіргі атауы Лионмен (бұрын Лугдунум) шамамен бір уақытта құрылған және "қала үйі" деген мағына беретін Вилла Урбана деп аталған Галло-римдік шаруашылық аймағынан шыққан. Кейін ол Urbanum, содан кейін Villa Urbane, және ақырында Villeurbanne аталды. Виллеурбанн 1349 жылдан бері Франция корольдығының құрамында. Бұрынғы қала Ла-Гильотиерден (қазір Лионның 3-ші, 6-шы, 7-ші және 8-ші округтеріне қосылған) Рона өзенінің бұрынғы саласы – Ла-Риз өзенімен бөлінген. 19 ғасырға дейін қала егістік жерлер мен дамылмаған аумақтармен бөлінген шағын ауылдардың жиынтығы ғана болды. Осы ауылдардың көпшілігі бүгінге дейін сақталған және қазір Шарпен, Кузет, Круа-Луизет, Мейсонс-Нёв және т.б. секілді аудандарды құрайды. Өнеркәсіптік дәуірде Виллеурбаннның экономикасы дамыды: алдымен тоқыма өнеркәсібі гүлденді, одан кейін механикалық және химиялық өндірістер пайда болды. Зауыттар көптеген иммигранттарды, әсіресе Италиядан тартты.

20 ғасыр

Ауылдық қауымдастықтан өнеркәсіптік қалаға айналған Виллеурбанн 1920 жылдардың соңында зор демографиялық өрбуге ұшырады. 1928 жылы 3000 тұрғыны болса, 1931 жылы халқы 82 000-ға жетті. 1924 жылы сайланған қала әкімі Лазар Гужон қаланы кең ауқымды қоғамдық жұмыстар жобасына тартты. Осы бағдарламаның ең айқын мұрасы – «Гратт-сьель» (Виллеурбанн), екі арт-деко стиліндегі мұнарадан және Анри Барбюс даңғылы бойында орналасқан шағын ғимараттардан тұратын тұрғын үй кешені. Бұл құрылыстар 1924 және 1934 жылдар аралығында салынды, оларды архитектор Морис Леру жобалады, ал Тони Гарнье де үлес қосты. Олар Франциядағы ең танымал арт-деко құрылыстарының бірі және 19 қабаттан тұратын егіз мұнаралар қаланың символына айналды. Виллеурбанн қалалық әкімдігін Тони Гарньеден (архитектор) тәлім алған және Морис Лерудың досы Роберт Жиру салдырды.

Колледждер мен университеттер

Лион қалалық аймағының көптеген колледждері мен университеттері Виллеурбанн қаласында орналасқан. Олардың көпшілігі Клод Бернард университетінің (Лион I) – мемлекеттік университет, CPE Лион және Францияның ең беделді инженерлік мектептерінің (Grandes écoles) бірі – Лион қалалық қолданбалы ғылымдар институты орналасқан Ла-Дуа кампусында. Бұл институт Франциядағы жоғары сапалы білім беру және ғылыми зерттеулермен кеңінен танымал.

Демалыс күндері оқу орындары

Жапон тілі мен мәдениетін дамыту қауымдастығы (ADLCJ; リヨン補習授業校 Riyon Hoshū Jugyō Kō) – жартылай штатты жапондық қосымша мектеп, ол Вильярбанн қаласындағы Берти Альбрехт үйінде ұйымдастырылады. Ол 1987 жылы құрылған.

Көлік

Вильурбанне Лион аймағының қоғамдық көлік жүйесімен жақсы қамтамасыз етілген, TCL (Transports en Commun Lyonnais). А метро желісінің шығыс тармағы қаланың ортасынан өтеді, ал жаңа Т1 және Т4 трамвай желілері Ла Дуа кампусын Лионның Ла Парт-Диу бизнес және сауда ауданымен және Прескіль қалалық орталығымен байланыстырады.

Демография

Тұрғындар саны бойынша Вильярбанн Лион қалалық аймағының екінші, Овернь-Рона-Альп аймағының төртінші және Францияның 21-ші ірі қаласы болып табылады.