Кіріспе

Бразилиялық мінетін жылқы тұқымы

Mangalarga Marchador – бразилиялық мінетін жылқы тұқымы. Бұл Бразилияның ұлттық жылқы тұқымы, онда жарты миллионнан астам жылқы бар; ол әлемдегі ең көп саны бар мінетін жылқы тұқымдарының бірі. Ол португалдық Alter Real жылқыларын жергілікті Criollo жылқыларымен будандастыру нәтижесінде пайда болған. Ол төрт түрлі қимыл көрсетеді: басу, шабуыл және екі серуендеу қимылы – marcha batida және marcha picada; ол шабыс жасамайды.

Шығу тегі

Франсиско Габриэль Юнкера, Альфенас бароны, өзінің импортталған лузитаносын фермасындағы биелерге (негізінен Барбтар, сондай-ақ Бразилия колониялық кезеңде Бразилияға әкелінген басқа тұқымдармен бірге) шағылыстыра бастады. Нәтижесінде, барон оны "Сублим" деп атады. Юнкера Сублимдердің бір бөлігін Рио-де-Жанейродағы Пати-ду-Альферес ауылында фермасы бар досына сатты. Ферманың аты Мангаларга еді, ал иесі Рио-де-Жанейроға Сублимдермен барып-келіп жүрді. Рио-де-Жанейрода адамдар осы жайдары, әдемі Сублимдерді байқап, оларды Мангаларга деп атай бастады. Тұқымды мал өсірушілер мен зерттеушілердің айтуынша, кемінде 1910 жылға дейін тұқымның дамуына қатысқан көптеген мал өсірушілер (әсіресе Юнкера отбасының мүшелері) баронның тұқымның ерекше жүріс-тұрысын, сауықтығын, төзімділігін, денсаулығын және мінез-құлқын жақсарту бойынша ұсыныстарын орындады.

Тұқымның бөлінуі

1934 жылы «Мангаларга» селекционерлер қауымдастығы құрылды. Оның негізін қалаушылар асыл тұқымды өсірудің нақты бағытын белгілеуді және тұқымның қызметін және қажетті сипаттамаларын (әсіресе, жоспарланған жүріс-тұрысын) анықтауды қалаған. Олар 1812–1816 жылдардағы мақсаттарына қол жеткізді, онда бірнеше селекционерлер Минас-Жерайстан (тұқымның шыққан жері) Сан-Паулуға көшіп барды. Олар араб, англо-араб, тазақан, лузитано және американдық Saddlebred сияқты бірнеше жүрмейтін ат тұқымдарының қандық желісін енгізді. Бұл шара Мангаларганы жергілікті жер бедеріне бейімдеу үшін жасалды, жүрістің тегіс болуын ең аз қысқартуға бағытталған. Бұл қан қазіргі таңда Мангаларга Марчадор тұқымының тек бірнеше аналық желісінде ғана сақталған. Тұқымның бастапқы мақсаттарын сақтауды қалағандар мен жаңа типті қорғаушылар арасында шиеленіс туды. «Мангаларга» селекционерлер қауымдастығы 1943 жылы, құрылғаннан кейін тоғыз жыл өткен соң, тұқымдық кітабын жапты. Бұл шешіммен келіспеген селекционерлер тобы 1948 жылы жиналып, «Ассоциация Мангаларга Марчадор» қауымдастығын құрды, ол кейін ABCCMM аталды. Мангаларга және Мангаларга Марчадор үшін жеке тұқымдық ұйымдар бар болғанымен, тұқымдардың қандық желісі мен құрылысы әртүрлі, бірақ олардың тамырлары ортақ. Әр түрлі топтарды біріктіру және жаңа тұқымдық кітап құру үшін селекционерлер Геральдо Карнейроға жүгінді. Карнейро – мал дәрігері және зоолог, Минас-Жерайс губернаторы және болашақ Бразилия президенті Юсселино Кубичектың досы және көршісі болды және бастапқы Марчадор тұқымын сақтау үшін жаңа тұқымдық қауымдастық құруға көмектесті. Селекционерлер Кашамбуда кездесті (онда Мангаларга Марчадор мұражайы орналасқан); португал тілінде «жеңіл тиісу» дегенді білдіретін пикада, көбінесе екеуінің де тегіс болады, себебі бүйірлік қозғалыс аз вертикаль импульс тудырады және Перуандық Пасоның пасо-льяносына ұқсас. Ал батида – «соғу» дегенді білдіреді, ал бұл жүріс Пасо-Финоның трока жүріс-тұрысына ұқсас. Тегіс жерде қалыпты жылдамдықпен жүргенде Мангаларга Марчадор сәл асып түседі; яғни, артқы аяқ іздері алдыңғы аяқ іздерін жауып (немесе сәл өтіп) кетеді. Тұқымды білушілер маршаны ыңғайлы жүріс деп санайды. Мангаларга Марчадор жүгірмейді және тепкілемейді, маршадан тікелей шапқынға көшеді.