Кіріспе

Джуди Блумның 1970 жылғы романы, «Сен барсың ба Құдай? Бұл мен, Маргарет.» – американдық жазушы Джуди Блумның 1970 жылы жарық көрген орта сыныптық романы. Романның басты кейіпкері Маргарет Саймон – ата-анасының әртүрлі діндерде болуына байланысты діни сенімсіз өскен алтыншы сынып оқушысы. Бұл заманауи реалистік роман 1970-ші жылдары орта сынып оқушылары арасында өте танымал болды, себебі ол ересек өмірге қадам басқан қыздың, мысалы, етеккір келу, көкірекше кию және ұлдарға ғашықтану сияқты алаңдаушылықтарын шынайы бейнелеген. Ұлттық наградалар мен кітап сыйлықтарына ие болған бұл роман, жыныстық және діни тақырыптарды ашық талқылағандығы үшін сынға ұшырады. 2023 жылы роман Абби Райдер Фортсон, Рейчел МакАдамс және Кэти Бейтс бас рөлдерде ойнаған, сол аттас фильмге бейімделді.

Өмірбаян

Блум Маргарет кейіпкерімен байланыс сезінгенін, соның арқасында оқиға "құйылып шыққандай" болғанын айтты. Блум оқиғаның автобиографиялық емес екенін, бірақ "Маргарет кейіпкері, дене бітімі мен сезімдері жағынан, мен болған қызға өте ұқсас" екенін жазды. Блум өскен кезінде оның отбасы кітапта бейнеленген отбасыдан мүлдем басқаша болғанын, бірақ ол "Маргарет сияқты, мен де Құдаймен жеке қарым-қатынаста болдым, ол ұйымдасқан дінмен көп байланысы жоқ еді" деді. Блум кітабының кейінгі басылымдарын жаңарып, өзгеретін етеккір тауарларын көрсету үшін өңдеді.

Сюжет

Маргарет Саймонның отбасы Нью-Йорк қаласынан Нью-Джерсидің маңындағы қалашыққа көшіп келеді. Оның анасы - христиан, әкесі - еврей, бірақ Маргарет екі дінге де қатысы жоқ болып өсті. Ол Құдайға жиі дұға етіп, дұғасын былай деп бастайды: "Құдай, сен осындасың ба? Бұл мен Маргаретпін". Маргарет діни жоқтығынан өзін ыңғайсыз сезінеді. Ол мектепте бір тапсырманы орындау үшін діни нанымдарды зерттейді. Оның зерттеуіне әртүрлі ғибадат орындарына барып, діни рәсімдер туралы білуге болады. Оның яһуди әжесі Сильвия Саймон Маргаретті Рош-Хашанаға алып барады және немересі яһуди дінін қабыл алады деп үміттенеді. Маргарет көршісі, өзімен тең жас Нэнсимен дос болады. Нэнси көптеген тақырыптар, соның ішінде жыныстық қатынас туралы сенімді және білімді көрінеді. Нэнси, Маргарет және олардың достары Гретчен мен Джени жасырын клуб құрып, оны "Пре-Тенен Сенсациялар" деп атайды. "Пре-Тен Сенсация" бағдарламасында ер балалар, бюстгальтерлер және күтімі туралы айтылады. Қыздар алғашқы күтіміне дайындық үшін белдікпен бекітілген гигиеналық салфеткалар сатып алады. Олар сондай-ақ, "Біз көкіректі ұлғайтуға тиіспіз!" деп айқайлап, көкіректерін ұлғайту үшін жаттығулар жасайды. Гретченнің алғашқы айыз кезеңі болады, бұл Маргаретті ол қалыпты емес деп алаңдатады, өйткені ол айыздан бастаған жоқ. Маргарет сыныптасы Лора Данкерге қызғанады, ол күтуші киіп, айыз көре бастады. Нэнсидің айтуынша, Лора үлкен жігітпен кездеседі. "Пре-Теннельдік сезімдер" деген уәдеде Лораның еркектерге оның көкіректеріне қол тигізуіне жол бергені туралы. Маргарет Лораның католик екенін білгенде, өзін кінәлі сезінеді және бұл хабарлар оған ренжітеді. Маргарет өзінің сыныптасы Филип Лерой деген танымал жігітке қызығады. Олар "кешектегі екі минут" ойынын ойнап, бір тойда өбеседі. Нэнси "Претинейджерлік сезімдер" журналына өзінің алғашқы менструациясы демалыста болған кезде болғанын айтады. Маргарет шындықты олар мейрамханада кездестіргенде, ал Нэнси алғашқы рет күтіміне түседі. Маргареттің отбасы жазғы демалысты Сильвиямен Флоридада өткізуді жоспарлап отыр. Отбасылық демалыс алдындағы күні Маргареттің консервативті христиан әжелері мен ата-анасы Мэри мен Пол Хатчинс келіп қалады. Мәриям мен Пол қыздарының діни сенімдер арасына үйленуін мақұлдамай, он төрт жыл бойы Маргареттің анасынан алыстады. Маргареттің анасы Флоридадағы демалысын тоқтатады, "бұл әлемнің соңы емес" және олар Флоридаға басқа уақытта бара алады деп айтады. Маргарет ашуланып, әжесі мен ата-анасына сыпайы болуға тырысады. Әжесі мен әжесі дін туралы айтса, қызу айтысып кетеді. Содан кейін Маргарет Құдаймен сөйлесуді тоқтатады. Мектептегі тапсырмасын аяқтаған соң да, ол әлі де өзінің дінін анықтай алмай отыр. Алайда ол өзін жақсы біліп, қауымға кірмеуді жақсы көреді. Мектептің соңғы күні Маргаретке бірінші рет күтімі келеді. Ол Құдаймен қарым-қатынасын қайтадан қалпына келтіріп, былай деді: "Мен сенің бар екеніңді білемін. Мен сенің бұны ешнәрсеге жіберіп алмағаныңды білемін! Құдайға шүкір. Рахмет , көп рахмет "

Марапаттар мен құрметтер

1970 жылы "Нью-Йорк Таймс" газеті "Құдай бар ма? Мен, Маргарет" кітабын "Жылдың үздік кітабы" деп таңдады. 2010 жылы "Time" журналы "Құдай бар ма? Мен, Маргарет" кітабын 1923 жылдан бері ағылшын тілінде жазылған "Барлық уақыттың 100 үздік романы" тізіміне қосты. Журнал былай жазды: "Блюм миллиондаған жасөспірімдерді оқырманға айналдырды. Ол дұрыс сұрақтар қойып, қарапайым, жеңіл жауаптардан сақтады". "Scholastic" кітабын "Балалар үшін 100 үздік кітап/Оқуға міндетті 100 кітап" тізіміне енгізді.

АҚШ-тағы цензура

1970 жылдардан бастап "Құдай, сен барсың ба? Мен, Маргарет." кітабы айыз туралы ашық әңгімелеуі және балаға өзіне қолайлы дінді таңдауға мүмкіндік беруі себепті жиі сынға ұшырады. Роман ALA-ның 2000 жылдардағы ең көп сынға ұшыраған 100 кітабының тізімінде 99-шы орынға ие болды. 2010 жылдан 2020 жылға дейін кітап ALA тізімінен алынып тасталды.

Келесі кітап

Блюмнің "Құдай бар ма? Мен, Маргарет" романының табысы оны "Содан кейін, мүмкін мен бұлай істемеймін" романын жазуға шабыттандырды, бұл роман ұл баланың көзқарасынан қарастырылған ұқсас тақырыптарға арналған. "Содан кейін, мүмкін мен бұлай істемеймін" романының баяндаушысы – он екі жасар Тони Миглионе, ол да жасөспрімдік кезеңмен күресіп жатыр.

Танымал мәдениет

Кітап Чак Палахнюктың "Қарғыс" романы, "Тед Лассо", "Симпсондар", "Саут Парк", "Венчурлі бауырлар" телешоуы және "Жоғалғандар" телесериалы сияқты көптеген БАҚ-та еске алынған. Сондай-ақ кітап "Дэдпул", "Талладега түндері: Рики Бобби балладасы", Челси Хэндлердің "Are You There, Vodka? It's Me, Chelsea" (2008) және Эллен Койннің "Are You There God? It's Me, Ellen" (2020) фильмдерінде де еске түсірілген. "Family Guy", "Supernatural" және "Bob's Burgers" телешоуларында да сілтемелер кездеседі. Дэв Пилкидің "Капитан Трусы және профессор Поопипанттың қауіпті жоспары" кітабында Джордж пен Гарольдтың есімдері заңды түрде Флаффи Туалетноз және Чизболл Вафлефенни деп өзгертілгеннен кейін тараудың тақырыбында кітапқа сілтеме жасалған: "Are You There, God? It's Us, Fluffy and Cheeseball." ("Құдай, сен барсың ба? Біз, Флаффи мен Чизболл.")

Фильмге бейімделу

2018 жылдың қазан айында Джеймс Л. Брукс пен Келли Фремон Крейг кітапты киноға бейімдеу жұмысын бастады. 2020 жылы Lionsgate аукционда фильмді бейімдеу құқығын жеңіп алып, оған 30 миллион долларлық бюджет бөлді. 2021 жылдың сәуір айында Lionsgate Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласында түсірілімдерге кірісті. 2021 жылдың 1 шілдесінде түсірілім аяқталды. Джуди Блум фильмнің продюсерлерінің бірі болды. Фильм 2023 жылдың 28 сәуірінде кеңінен мақталып, жарық көрді.