Кіріспе

Джеффри Эвгенидестің романы "Қыз суицидтер" – американдық автор Джеффри Эвгенидестің 1993 жылы жарық көрген тұңғыш романы. Оқиға 1970-ші жылдардағы Мичиган штатының Грос-Пуйнт қаласында өрбітеді және бес қасіретті қыздың, Лиссабон қыздарының өміріне арналған. Роман бірінші тұлғада, көпше түрде жазылған, Лиссабон қыздарының өліміне түсінік іздеуге тырысатын анонимді жасөспірім жігіттер тобының көзқарасынан баяндалған. Романның бірінші тарауы 1990 жылы "The Paris Review" журналында жарияланып, 1991 жылы көркем әдебиет саласындағы Ага Хан сыйлығына ие болды. 1999 жылы режиссер София Коппола бұл романды Кирстен Данст қатысқан фильмге бейімдеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жедел жәрдем Мэри Лисбонның денесін алып келуге келгенде, Лисбонның соңғы қайтыс болған қарындасы, жасы жасы жасы белгісіз көршілес жігіттер тобы оның өліміне әкелген оқиғаларды еске алады. Лисбондар - 1970 жылдары Мичиган штатының Грос-Пойнт маңындағы католик отбасы. Оның әкесі Рональд Лисбон жергілікті орта мектепте математика мұғалімі. Анасы қатаң үй шаруасын атқарады. Отбасында бес қыз бар: 13 жасар Сесилия, 14 жасар Лакс, 15 жасар Бонни, 16 жасар Мэри және 17 жасар Тереза. Сесилия алдын ала ескертусіз ваннада кіреберісін кесу арқылы өзін-өзі өлтіруге тырысады. Алайда, оны үйге жасырын кірген көрші жігіт уақытында табады және аман қалады. Сесилияның ауруханадағы психологы қыздарға көбірек әлеуметтік қарым-қатынас қажет екенін және Сесилияның өзін-өзі өлтіруге тырысуының ықтимал себебі оның либидолық ықыластарын басуы екенін айтады. Ата-анасы қыздарға Сесилияның көңіл-күйін көтеру үшін үйінде қонақпен бірге той өткізуге рұқсат береді. Алайда, Сесилия жертөледе өтіп жатқан тойдан кешірім сұрайды және жоғарғы қабатқа көтеріліп, екінші қабаттағы бөлме терезеден секіреді. Сесилия төмендегі қоршау бағанасына ілінеді және ол бірден өледі. Лисбон ата-анасы, әсіресе Лисбон ханым, қалған төрт қызын тығыз бақылай бастайды, бұл отбасын қоғамда одан әрі оқшаулайды. Сесилияның өлімі Лиссабон қыздарының өмірін көбірек білуге құштар көрші жігіттер үшін Лиссабон қыздарының құпиялылығын арттырады. Күзде мектеп басталғанда Лакс жергілікті сүйіктісі Трип Фонтейнмен жасырын романса бастайды. Трип Лаксты балабақшаға алып бару үшін тым қорғаншы Лисбон мырза мен айыммен келіссөздер жүргізеді, бірақ ол басқа үш бауырласқа да кездесулер табады. Үйге оралу патшасы мен патшайымы жеңгеннен кейін, Трип Лаксты мектептің футбол алаңында жыныстық қатынасқа түсу үшін өз тобынан кетуіне көндіреді. Кейін Трип Лаксты тастап кетеді, ол ұйықтап кетеді және үйге қайту уақытын өткізіп алады. Трип пен Лакс енді ешқашан сөйлеспейді. Лисбон ханым қыздарды мектептен алып, үйде ұстайды, жігіттер "ең жоғары қауіпсіздікпен оқшаулау" деп атайды. Сонымен қатар, Лисбон мырза басқа оқушылардың ата-аналарының алаңдаушылығынан ұстаздық қызметінен босатылады. Қыс бойы Лаксты Лиссабондағы тұрғын үйдің төбесінде аты-жөні белгісіз және белгісіз ер адамдармен жыныстық қатынаста болған жасырын жасөспірімдер көреді. Жақынырақ таныс қауымның әуесқойлығы мен Лиссабонның өмірінің бұзылуына араласпай қарап отырады. Көп ай бойы қамауда болғаннан кейін, қалған төрт әйел бауырлас көшедегі балаларға белгілер арқылы хабарласып, жасырын хаттар жібереді. Еркек балалар Лиссабон қыздарына телефон соғып, телефон арқылы олардың сезімдерін бөлісуі үшін жазбаларды ойнату арқылы сөйлесуді шешеді. Бірде түнде қыздар жігіттерге түн ортасында келіп, қыздарға қашып кетулеріне көмектесеміз деп хабар жібереді. Үйге кірген кезде оларды Lux қарсы алады, ол оларды ішке шақырады және машинаны іске қосуға бара жатқанда, оларға әпкелерін күтуді айтады. Жігіттер күтіп тұрған кезде үйді аралап шығады. Лиссабон жертөлесінде жігіттер Боннидің төбедегі төбешікке байланған арқаннан асылып жатқанын табады. Үрейленіп қалған балалар үйден қашады. Таңертең, билік мәйіттерді алуға келеді, өйткені қыздар өз-өзін өлтіру туралы келісім жасады: Бонни өзін-өзі асып қойды, Тереза ұйқы таблеткаларын шамадан тыс қабылдады, ал Люкс көміртек оксидімен уланудан қайтыс болды. Газ пешінде басын жапқан Мэри бұл әрекеттен аман қалып, тағы бір ай өмір сүреді. Ақыры, ол ұйықтайтын дәрілерді шамадан тыс мөлшерде қабылдап, өз өмірін жояды. Қоғамдағы ересектер ештеңе болмағандай өмір сүреді. Жергілікті газеттің жазушысы Линда Перл Сесилияның алғашқы әрекетімен дәл бір жылдан кейін өз-өзіне қол жұмсаулары болды және қыздарды өмірден соншалықты ажыратылған қайғылы жандар ретінде сипаттады, сондықтан өлім көп өзгермеді. Жерлеуден кейін Лисбон мырза мен әйелі Грос-Понттен кетіп, ақырында ажырасады. Лиссабондық үй Бостон аймағынан келген жас жұпқа сатылады. Лисбондықтардың барлық жиһаздары мен жеке заттары гараждық сату кезінде лақтырылып немесе сатылады. Баяндаушылар қоқыс шелегінен естеліктерді жинап, мәңгілікке сақтап қалады. 20 жыл өткен соң, орта жастағы отбасылы ер адамдар өз-өздерін өлтіруді өзімшілдік деп есептейді, бірақ олар эмоциялық жағынан олардан құтыла алмайды. Романның соңында ер адамдар қыздарды жақсы көретіндерін, бірақ оларды ешқашан түсінбейтіндерін және өз-өзі�...

Фильмге бейімделу

София Коппола сценарийын жазып, 97 минуттық фильмді өндірді, ол 1998 жылдың жазында түсірілді және 1999 жылдың 19 мамырында Канн кинофестивалінде көрсетілді. "Қыздар өз-өзіне қол жұмсауы" София Копполаның толық метражды фильмдегі режиссерлік дебюті болды. Фильм 2000 жылдың 21 сәуірінде Нью-Йорк, Сан-Франциско және Лос-Анджелесте кеңейтілген көрсетілімге шықты. Фильмде Кирстен Данст, Джеймс Вудс, Кэтлин Тернер және Джош Хартнетт түсті. Фильм романға адал, көптеген диалогтар мен повествование түпнұсқадан сөзбе-сөз алынған. Фильм жағымды пікірлер алды және жасөспірімдерге қатысты күшті тақырыптық элементтері үшін R рейтингісін алды. Француз тобы Air фильмге музыка жазды, ол да "The Virgin Suicides" деп аталды.

Өмірбаян

Кітаптың сюжетіне Джеффри Евгенидес шабыттанған кезде, оның немере інісінің жасөспірім қыз бақташысы оған өзі және оның қарындастары өзін-өзі өлтіруді жоспарлағанын айтқан. Евгенидес себебін сұрағанда, бақташы қыз тек: "Бізге үлкен қысым болды" деп жауап берді. Евгенидес осы шабыт туралы YouTube-тағы The Paris Review журналымен жасаған сұхбатында айтады. Евгенидес 3am Magazine журналына: "Менің атым Евгенидес болмағанда, адамдар баяндаушыны грек хоры деп атамас еді деп ойлаймын". Бірнеше жазушылар "Қыз суицидтері" мен Федерико Гарсия Лорканың 1945 жылғы "Бернарда Альбаның үйі" пьесасы арасындағы ұқсастықтарды атап өтті.