Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүктілікте медициналық ультрадыбыстың қолданылуы
Use of medical ultrasonography in pregnancy
Акушерлік ультрадыбыс немесе пренатальді ультрадыбыс – жүктілік кезінде медициналық ультрадыбыстың қолданылуы, онда дыбыс толқындары жатырдағы дамушы эмбрионның немесе ұрықтың нақты уақыт көрінісін жасау үшін пайдаланылады. Бұл процедура көптеген елдерде жүктілікке қатысты стандартты күтімнің бір бөлігі болып табылады, себебі ол ананың денсаулығы, жүктіліктің мерзімі мен барысы, сондай-ақ эмбрионның немесе ұрықтың денсаулығы мен дамуы туралы маңызды ақпарат бере алады. Халықаралық акушерлік және гинекологиялық ультрадыбыс қоғамы (ISUOG) жүкті әйелдерге жүктіліктің мерзімін растау, ұрықтың өсуін бағалау (кейінірек жүктілік кезеңінде аномалияларды ертерек анықтау үшін) және туа біткен кемістіктер мен көп жүктіліктерді (мысалы, егіздер) бағалау мақсатында жүктіліктің 18-ден 22 аптасына дейін (анатомиялық сканерлеу) акушерлік ультрадыбыс тексерулерін жүргізуді ұсынады. Сонымен қатар, ISUOG генетикалық тестілеуге ниеттенген жүкті әйелдерге, ресурстары бар елдерде жүктіліктің 11-ден 13 апта 6 күніне дейін (нукальды сканерлеу) акушерлік ультрадыбыс тексерулерін жүргізуді ұсынады. Жүктіліктің осы ерте кезеңінде ультрадыбыс жүргізу жүктіліктің мерзімін дәлірек растауға және көп ұрықты жүктіліктер мен ірі туа біткен кемістіктерді ертерек анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеулер көрсеткендей, жүктіліктің 24 аптасына дейін жүргізілетін акушерлік ультрадыбыс көп жүктілікті анықтамау қаупін айтарлықтай азайтады және жүктіліктің мерзімін дұрыс анықтау арқылы мерзімінен тыс жүктілікке байланысты босануды ынталандыру қаупін төмендетеді. Дегенмен, нәрестелердің перинатальды өлімі мен нашар денсаулық көрсеткіштерінде ешқандай айырмашылық байдаланбады.
Obstetric ultrasonography, or prenatal ultrasound, is the use of medical ultrasonography in pregnancy, in which sound waves are used to create real time visual images of the developing embryo or fetus in the uterus (womb). The procedure is a standard part of prenatal care in many countries, as it can provide a variety of information about the health of the mother, the timing and progress of the pregnancy, and the health and development of the embryo or fetus. The International Society of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology (ISUOG) recommends that pregnant women have routine obstetric ultrasounds between 18 weeks' and 22 weeks' gestational age (the anatomy scan) in order to confirm pregnancy dating, to measure the fetus so that growth abnormalities can be recognized quickly later in pregnancy, and to assess for congenital malformations and multiple pregnancies (twins, etc). Additionally, the ISUOG recommends that pregnant patients who desire genetic testing have obstetric ultrasounds between 11 weeks' and 13 weeks 6 days' gestational age in countries with resources to perform them (the nuchal scan). Performing an ultrasound at this early stage of pregnancy can more accurately confirm the timing of the pregnancy, and can also assess for multiple fetuses and major congenital abnormalities at an earlier stage. Research shows that routine obstetric ultrasound before 24 weeks' gestational age can significantly reduce the risk of failing to recognize multiple gestations and can improve pregnancy dating to reduce the risk of labor induction for post dates pregnancy. There is no difference, however, in perinatal death or poor outcomes for infants.
Түрлері
Дәстүрлі акушерлік сонограммалар жүкті әйелдің қарынына трансдукторды қою арқылы жасалады. Бір түрі – трансвагинальды сонография, ол әйелдің кіндігіне енгізілген зонд арқылы жүзеге асырылады. Трансвагинальды сканилеу әдетте жүктіліктің ерте кезеңдерінде және семіз әйелдерде ашық суреттерді қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, ұрықтың жүрек соғуын анықтайтын Допплер сонографиясы қолданылады. Допплер сонографиясы ұрықтың жүрегі мен қан тамырларындағы пульсацияны аномалия белгілері үшін бағалауға мүмкіндік береді.
Traditional obstetric sonograms are done by placing a transducer on the abdomen of the pregnant woman. One variant, transvaginal sonography, is done with a probe placed in the woman's vagina. Transvaginal scans usually provide clearer pictures during early pregnancy and in obese women. Also used is Doppler sonography which detects the heartbeat of the fetus. Doppler sonography can be used to evaluate the pulsations in the fetal heart and bloods vessels for signs of abnormalities.
3D УЗИ
Қазіргі заманғы 3D ультрадыбыстық кескіндер ескі 2D ультрадыбыстық технологияға қарағанда туылмас баланың жағдайын анықтау үшін көбірек мәлімет береді. 3D-ның ата-аналар үшін туғанға дейін баланың суретін естелік ретінде сақтауға ыңғайлы болғанымен, FDA екі технологияны да медициналық мақсатта қолданбауға кеңес береді, бірақ ультрадыбыстың денсаулыққа зиян келтіретінін дәлелдейтін нақты зерттеулер жоқ. Төменде жүктіліктің әртүрлі кезеңдерінде түсірілген 3D ультрадыбыстық кескіндер келтірілген:
Modern 3D ultrasound images provide greater detail for prenatal diagnosis than the older 2D ultrasound technology. While 3D is popular with parents desiring a prenatal photograph as a keepsake, both 2D and 3D are discouraged by the FDA for non medical use, but there are no definitive studies linking ultrasound to any adverse medical effects. The following 3D ultrasound images were taken at different stages of pregnancy:
Жүктіліктің алғашқы кезеңдері
Жүктілік қапшығы трансвагиналды ультрадыбыста жүктіліктің 5 аптасында (овуляциядан кейін шамамен 3 аптадан кейін) сенімді түрде көрінеді. Эмбрион жүктілік қапшығының өлшемі 25 мм болған кезде, шамамен бес жарым аптада көруге болады. Жүрек соғуы әдетте трансвагиналды ультрадыбыста эмбрионның өлшемі 5 мм болған кезде байқалады, бірақ эмбрион 19 мм-ге жеткенше, яғни жүктіліктің 7 аптасында көрінбеуі мүмкін. Қызықтап қарағанда, түсіктердің көп бөлігі де жүктіліктің 7 аптасында болады. Жүктіліктің жоғалу қаупі, әсіресе түсік ұстау қаупі, жүрек соғуы қалыпты екені анықталғаннан кейін және 13 аптадан кейін едәуір төмендейді.
A gestational sac can be reliably seen on transvaginal ultrasound by 5 weeks' gestational age (approximately 3 weeks after ovulation). The embryo should be seen by the time the gestational sac measures 25 mm, about five and a half weeks. The heartbeat is usually seen on transvaginal ultrasound by the time the embryo measures 5 mm, but may not be visible until the embryo reaches 19 mm, around 7 weeks' gestational age. Coincidentally, most miscarriages also happen by 7 weeks' gestation. The rate of miscarriage, especially threatened miscarriage, drops significantly after normal heartbeat is detected, and after 13 weeks.
Аномалияларды тексеру
Көптеген елдерде жүктілік кезінде ұрықтың даму кемшіліктерін ерте анықтау үшін сонографиялық сканерлеу әдеттегідей жүргізіледі. Бұл қол-аяқтар мен өмірлік маңызды органдардың жай-күйін тексеруді, сондай-ақ (кейде) ерекшеліктерді анықтау үшін арнайы сынақтарды қамтиды. Ультрадыбыспен анықталған кейбір аномалияларды жатыр ішінде немесе перинаталдық күтім арқылы емдеуге болады, бірақ басқа аномалиялардың белгілері аборт жасау туралы шешімге әкелуі мүмкін. Бұл сынақтардың ең көп таралғанының бірі – мойын қатпар қалыңдығын өлшеу («NT тесті» немесе «Nuchal Scan»). Даун синдромымен ауырған ұрықтың 91%-ында бұл ақау байқалатын болса да, тест бойынша белгіленген ұрықтың 5%-ында Даун синдромы жоқ. Ультрадыбыс ұрықтың ағзаларындағы аномалияларды да анықтай алады. Мұндай анықтама үшін сканерлеу әдетте жүктіліктің 18-23 аптасында жасалады («анатомиялық сканерлеу», «аномалиялық сканерлеу» немесе «2-деңгейлі ультрадыбыс»). Кейбір дереккөздер мұның нақты себептері бар екенін және мұндай сканерлеудің де пайдалы екенін көрсетеді, себебі ультрадыбыс ұрықтың морфологиясы, сүйек пішіні, қаңқа ерекшеліктері, жүрек қызметі, көлемдік көрсеткіштер, өкпе жетілуі және жалпы денсаулығын бағалауда айқын клиникалық мүмкіндіктер береді. Екінші триместрдегі анеуплоидияларды анықтау үшін ультрадыбыстық скрининг жұмсақ маркерлер мен алдын ала анықталған құрылымдық аномалияларды іздеуге негізделген. Жұмсақ маркерлер – бұл қалыпты анатомиядан ауытқулар, олар эуплоидты ұрықтарға қарағанда анеуплоидты ұрықтарда жиі кездеседі. Бұл маркерлер көбінесе клиникалық маңызға ие емес және жүктіліктің нашар аяқталуына себеп болмайды.
In most countries, routine pregnancy sonographic scans are performed to detect developmental defects before birth. This includes checking the status of the limbs and vital organs, as well as (sometimes) specific tests for abnormalities. Some abnormalities detected by ultrasound can be addressed by medical treatment in utero or by perinatal care, though indications of other abnormalities can lead to a decision regarding abortion. Perhaps the most common such test uses a measurement of the nuchal translucency thickness ("NT test", or "Nuchal Scan"). Although 91% of fetuses affected by Down syndrome exhibit this defect, 5% of fetuses flagged by the test do not have Down syndrome. Ultrasound may also detect fetal organ anomaly. Usually scans for this type of detection are done around 18 to 23 weeks of gestational age (called the "anatomy scan", "anomaly scan," or "level 2 ultrasound"). Some resources indicate that there are clear reasons for this and that such scans are also clearly beneficial because ultrasound enables clear clinical advantages for assessing the developing fetus in terms of morphology, bone shape, skeletal features, fetal heart function, volume evaluation, fetal lung maturity, and general fetus well being. Second trimester ultrasound screening for aneuploidies is based on looking for soft markers and some predefined structural abnormalities. Soft markers are variations from normal anatomy, which are more common in aneuploid fetuses compared to euploid ones. These markers are often not clinically significant and do not cause adverse pregnancy outcomes.
Қауіпсіздік мәселелері
Қазіргі деректер диагностикалық ультрадыбыстың туылмаған балаға зиян келтірмейтінін көрсетеді, радиографиядан өзгеше, ол иондаушы сәулеленуді пайдаланады. Рандомизацияланған бақыланатын зерттеулерде балалар 8-9 жасқа дейін қадағаланды, ультрадыбысқа ұшыраудың нәтижесінде көру, есту, оқудағы жетістіктер, дислексия, тіл және неврологиялық дамуда маңызды айырмашылықтар анықталған жоқ. Бір рандомизацияланған зерттеуде ультрадыбысқа көбірек ұшыраған балаларда перинаталдық өлім-жітім төмендеді, бұл ультрадыбыс тобындағы аномалиялардың анықталуының артуымен байланысты болды. Бұл деңгей терапиялық ультрадыбыста қолданылатын деңгейден төмен, бірақ Statison V ветеринариялық LIPUS құрылғысының 30-80 милливаттқа шамамен шаршы сантиметрге дейінгі диапазонынан жоғары. Доплерлік ультрадыбыстық тексерудің жылулық индексі (ЖИ) қалыпты (B режиміндегі) ультрадыбыстық тексеруге қарағанда шамамен бес есе жоғары. Америкалық Ультрадыбыс Медицинасы Институты M режиміндегі сонография сәтті болмаған жағдайда ғана және тіпті одан да қысқа мерзімге спектрлік Допплерді ұсынады, себебі оның акустикалық қарқындылығы ұрыққа жеткізіледі.
Current evidence indicates that diagnostic ultrasound is safe for the unborn child, unlike radiographs, which employ ionizing radiation. Randomized controlled trials have followed children up to ages 8–9, with no significant differences in vision, hearing, school performance, dyslexia, or speech and neurologic development by exposure to ultrasound. In one randomized trial, the children with greater exposure to ultrasound had a reduction in perinatal mortality, and was attributed to the increased detection of anomalies in the ultrasound group. is well under the levels used in therapeutic ultrasound, but still higher than the 30–80 milliwatts per square cm range of the Statison V veterinary LIPUS device. Doppler ultrasonography examinations has a thermal index (TI) of about five times that of regular (B mode) ultrasound examinations. The American Institute of Ultrasound in Medicine recommends spectral Doppler only if M mode sonography is unsuccessful, and even then only briefly, due to the acoustic intensity delivered to the fetus.
Тарих
Шотландиялық дәрігер Иан Дональд медициналық ультрадыбыстың пайдалануын бастаушылардың бірі болды. Оның "Пулстік ультрадыбыс арқылы іш қуысы массаларын зерттеу" атты мақаласы 1958 жылы "The Lancet" журналында жарияланды. Дональд Глазго университетінде босандыру және гинекология профессоры болды. 1962 жылы Дэвид Робинсон, Джордж Коссофф, Джордж Радованович және доктор Уильям Гарретт жоғары жиілікті дыбыс толқындарымен бейнелеу арқылы ұрықтың анатомиялық құрылымдарын анықтаған әлемдегі алғашқылар болды. 1962 жылы, шамамен екі жылдық жұмыстан кейін, Джозеф Холмс, Уильям Райт және Ральф Мейердёрк алғашқы қосылған контактілі B-режиміндегі сканерді жасады. Олардың жұмысын АҚШ-тың Халық денсаулығы қызметі және Колорадо университеті қолдады. Райт және Мейердёрк университетті тастап, Physionic Engineering Inc. компаниясын құрды, ол 1963 жылы бірінші коммерциялық, қолмен ұсталатын, икемді қолмен контактілі B-режиміндегі сканерді шығарды. Бұл ультрадыбыстық сканерлер тарихындағы ең танымал дизайнның бастауы болды. Акушерлік ультрадыбыс диагностикалық ультрадыбыс технологиясының жалпы дамуында маңызды рөл атқарды. Диагностикалық ультрадыбыс технологиясындағы көптеген жетістіктер жақсы акушерлік ультрадыбыс жабдықтарын жасауға бағытталған. Acuson Corporation компаниясының Coherent Image Formation технологиясын әзірлеудегі пионерлік жұмысы диагностикалық ультрадыбыс жабдықтарының дамуына үлкен әсер етті. 2015 жылдың наурыз және сәуір айларында жүкті әйел Джен Мартин (туған тегі Кардинал) және оның күйеуі YouTube-қа жариялаған видео, кем дегенде 2 миллион рет көріліп, көптеген лайктар жинады. Видеода 14 апталық ұрық ата-анасы орындаған "Егер сен бақытты болсаң және оны білсең" әніне қайта-қайта қол шапалақтаған. Кейіннен видеоның жалған емес екені белгілі болды, бірақ ұрықтың шапалақтауын көбірек көрсету үшін шамалы өңдеулер енгізілген. Сарапшылардың пікірінше, осындай жастағы ұрықтар бастапқы қозғалыстан кейін бір-екі рет қайталанатын қозғалыстар жасауы мүмкін, бірақ одан да көп рет қайталау – әсіресе мақсатты түрде – сол кезде ықтимал емес.
Scottish physician Ian Donald was one of the pioneers of medical use of ultrasound. His article "Investigation of Abdominal Masses by Pulsed Ultrasound" was published in The Lancet in 1958. Donald was Regius Professor of Midwifery at the University of Glasgow. In 1962, David Robinson, George Kossoff, George Radovanovich, and Dr William Garrett were the first in the world to identify a number of foetal anatomical structures from high frequency sound wave imaging. In 1962, after about two years of work, Joseph Holmes, William Wright, and Ralph Meyerdirk developed the first compound contact B mode scanner. Their work had been supported by U. S. Public Health Services and the University of Colorado. Wright and Meyerdirk left the university to form Physionic Engineering Inc., which launched the first commercial hand held articulated arm compound contact B mode scanner in 1963. This was the start of the most popular design in the history of ultrasound scanners. Obstetric ultrasound has played a significant role in the development of diagnostic ultrasound technology in general. Much of the technological advances in diagnostic ultrasound technology are due to the drive to create better obstetric ultrasound equipment. Acuson Corporation's pioneering work on the development of Coherent Image Formation helped shape the development of diagnostic ultrasound equipment as a whole. In March and April 2015, a post by a pregnant woman named Jen Martin (née Cardinal) and her husband to YouTube, which had been viewed at least 2 million times and had many likes, showed the 14 week old fetus clapping repeatedly to the song, sung by the parents, "If You're Happy And You Know It". It was later revealed that the video – while not a fake – had been somewhat edited to show more fetal claps than likely occurred. It is not unprecedented for fetuses of that age to make momentary movements that could be repeated once or twice beyond the initial movement, according to experts, but to repeat such a movement more than that – especially purposefully – would not likely be feasible at that point.
Қоғам және мәдениет
Жүктілікті бақылаудағы ультрадыбыстық технологияның кеңінен таралуы әйелдердің және жалпы қоғамның жүктілік пен босануды қабылдау және сезіну әдісіне зор әсер етті. Әлем бойынша акушерлік ультрадыбыс технологиясының таралуы және оның қолданылуының "қауіпсіз" жүктілікті қамтамасыз етумен, сондай-ақ ұрықтың жынысы сияқты белгілерін көру және анықтау мүмкіндігімен байланыстыруы жүктілікті сезіну мен түсіну жолына әсер етеді. 2004 жылы Tine Gammeltoft Ханойдағы Акушерлік және гинекологиялық ауруханада 400 әйелмен сұхбаттасты; олардың әрқайсысы жүктілік кезінде "орташа есеппен 6,6 рет сканерленген", бұл Вьетнамда бес жыл бұрынғыға қарағанда әлдеқайда көп, онда "жүкті әйел жүктілік кезінде бір рет сканерленуі мүмкін немесе сканерленбеуі мүмкін" еді.
The increasingly widespread use of ultrasound technology in monitoring pregnancy has had a great impact on the way in which women and societies at large conceptualise and experience pregnancy and childbirth. The pervasive spread of obstetric ultrasound technology around the world and the conflation of its use with creating a 'safe' pregnancy as well as the ability to see and determine features like the sex of the fetus affect the way in which pregnancy is experienced and conceptualised. In 2004, Tine Gammeltoft interviewed 400 women in Hanoi's Obstetrics and Gynecology Hospital; each "had an average of 6.6 scans during her pregnancy", much higher than five years prior when "a pregnant woman might or might not have had a single scan during her pregnancy" in Vietnam.