Кіріспе
1464 жылғы 25 сәуірдегі Розалар соғысы шайқасы – Хеджели Мур шайқасы. Бұл шайқас Розалар соғысы кезінде Нортумберлендтегі Глантон және Поуберн ауылдарының солтүстігінде, Хеджели Мурда Джон Невилл, Монтегю лорды басқарған йоркшіл әскер мен Генри Бофорт, Сомерсет герцогы басқарған Ланкастер әскері арасында болды. Шайқас йорктердің жеңісімен аяқталды.
The Battle of Hedgeley Moor, 25 April 1464, took place during the Wars of the Roses. It was fought at Hedgeley Moor, north of the villages of Glanton and Powburn in Northumberland, between a Yorkist army led by John Neville, Lord Montagu and a Lancastrian army led by Henry Beaufort, Duke of Somerset. The battle ended in a Yorkist victory.
Өмірбаян
1464 жылдың басында, 1463 жылғы жеңілістерден кейін, Ланкастерлер Уэльс шебі мен Батыс аймақтарының оларға қолдау көрсетуін үміттенеді. Йоркшылар шотландтармен келісімге келіп, шотланд шапқыншылығының қаупін сейілтуді жоспарлады. Англия парламенті 5 мамырда Шотландиядан келген өкілдермен келіссөздер жүргізу үшін Йорк қаласында жиналуға тиіс еді, бірақ Нортумберленд және Солтүстік Йоркширде Ланкастерлердің белсенділігі күшейгеніне байланысты, шотланд өкілдерінің Йоркке қауіпсіз сапар жасауы қиын болды. Сондықтан Лорд Монтегю оларды Йоркке сүйемелдеу үшін шағын әскермен солтүстікке жіберілді. Сомерсет герцогы Ньюкасл маңында Монтегюға шабуыл жасауға тырысты, бірақ ол бұл әрекеттен қашып құтылды. Ол солтүстікке қарай жолын жалғастырып, жол бойы әскер жинады. Монтегю Хеджили-Мурға жеткенде оның құрамында бес-алты мың сарбаз болды. Сол жерде ол Сомерсеттің басқаруымен бес мыңдық Ланкастер әскерімен кездесті. Ланкастер әскерінің қатарында Лорд Рос, Хангерфорд және сэр Ральф Перси де болды.
Шайқас
Соғыс екі әскер арасындағы қалыпты жаймен, садақпен шабуылдасудан басталды. Монтегю (Джон Невилл) 1500 метрлік дала арқылы жылжыды, бірақ Ланкастер әскерінің сол жақ қанаты, Лорд Рос пен Хангерфордтың (шамамен 2000 адам) басқаруымен, шайқалып, ыдырағандықтан тоқтауға және қатарларын қайта құруға мәжбүр болды. Йорк әскері олардың қатарымен шайқасқанда, Ланкастер әскерінің барлық күші кері шегінді. Көптеген сандардың күшімен қысымға ұшыраған Ланкастерлердің көбі, аздаған санын қоспағанда, шайқас алаңынан қашып кетті. Сер Ральф Перси өз үйінің адал қызметкерлерімен бірге қалып, батыл соңғы қарсылық көрсетті. Дегенмен, қалған әскер, соның ішінде басқа да қолбасшылар оны тастап кеткендіктен, ол көп ұзамай қаза тапты. Өлер алдында ол: «Кеудемдегі құсты сақтап қалдым» деген түсініксіз сөздерді айтқан деседі.
Салдары
Ланкастерлік әскерлердің жеңілісі мен шашырауы шотланд делегациясын Йорк қаласына қауіпсіз жеткізуге мүмкіндік берді, онда Эдуард IV-нің йоркистері мен шотландтар арасындағы бейбіт келісім сәтті жүзеге асырылды. Ланкастерлерге келсек, осы шайқастан кейін көп ұзамай 1464 жылдың 15 мамырында Хексэм шайқасы болды. Шайқас болған жерге жақын жерде шаршы құмтастан жасалған бағана орналасқан, ол «Персидің айқасы» деп аталады. Оны А697 тас жолының шығыс жағында, Пауберн ауылынан солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде табуға болады. Осы тұстағы жол, «Ібіліс жолы» деп белгілі Римдік жолдың бағытымен жүреді. Бұл шайқасты еске түсіретін екі баллада бар: Фредерик Шелдонның «Хедгли Мур шайқасы» және Джеймс Сервистің «Персидің айқасы туралы аңыз».