Шіркеулердегі ұзын отырғыштар тарихы

Кіріспе

Ұзын орындық

Қазылар алқасы – шіркеуде, синагогада немесе кейде сот залында қауым немесе хор мүшелерін отырғызуға арналған ұзын орындық немесе жабық қоршау. Олар кейде концерт залдарында да кездеседі (мысалы, бұрын шіркеу болған Нэшвиллдегі Райман аудиториясы). Рим-католик, лютеран және англикан дәстүрлеріндегі христиан шіркеулерінде, қазылар алқасының құрамында тізе бүгіп отыруға арналған бөліктер литургияның әртүрлі кезеңдерінде қолданылады.

Шолу

Алғашқы арқасыз тас орындықтар ағылшын шіркеулерінде XIII ғасырда пайда бола бастады, бастапқыда ғибадатхана қабырғаларына орналастырылды. Уақыт өте келе, олар бөлменің ортасына көшірілді, алдымен жылжымалы жиһаз ретінде, кейіннен еденге бекітілді. XIV ғасырдан бастап ағаш орындықтар тас орындықтардың орнына келді және XV ғасырда кеңінен таралды. Протестанттық реформацияға дейін шіркеулерде тұрақты орындықтар жиі кездеспеді. Уағыздың христиандық құлшылығының орталық бөлігі ретінде маңызға ие болуы, әсіресе протестантизмде, орындықты шіркеу жиһазының стандартты бөлігіне айналдырды. Сондықтан орындықты пайдалану немесе одан бас тарту протестант шіркеуінің жоғары немесе төмен деңгейін анықтау үшін қолданылуы мүмкін: XIX ғасырдың ортасында Генри Эдвард Мэннинг пен Архдиекон Харэ арасындағы жанжалды сипаттай келе, Лайтон Стречи ерекше ирониямен былай деді: «Мэннинг Брайтон шіркеуінен жоғары орындықтарды алып тастап, олардың орнына ашық орындықтар қойды. Бұл нені білгенін әркім білді: жоғары орындық – протестантизмнің тірегі, ал ашық орындық – Римнің ыдысы». Кейбір шіркеулерде орындықтар қауымның қаражатымен орнатылып, олардың жеке меншігіне айналды. Шіркеудің өзінде жалпы орындықтар болған жоқ. Мұндай шіркеулерде орындықтарға иелік құқығын растайтын құжаттар сақталды және оларды беру үшін пайдаланылды. Осы жүйе бойынша орындықтар бастапқыда иелерінен шіркеуге сатылып алынды, ал орындықтардың құны шіркеу құрылысына жұмсалды. Жеке меншікте болған кезде, иелері оларды құлыпталатын қораптарға жапқан, ал орындықтарға иелік құқығы кейде, Б.Т. Робертс сияқты, дау тудырды. Орындықтар мәңгілікке тегін болуы керек деген жарнама кейде құрылысқа қаржыландыру шарты ретінде орнатылды. Шіркеудің кейбір бөліктері, қызметтерді жақсы көру мүмкіндігі немесе белгілі бір отбасының немесе адамның көршілеріне көбірек көрінуі үшін, басқаларына қарағанда артықшылықты білдірді. Орта ғасырдың соңы мен жаңа заманның басында шіркеуге қатысу заңмен міндетті болғандықтан, шіркеу орындықтарын бөлу бүкіл қауымның әлеуметтік иерархиясын көпшілікке көрсетуге мүмкіндік берді. Осы уақытта көптеген орындықтар отбасылардың бір буыннан екінші буынға беріліп келді. Сонымен қатар, бай тұрғындар шіркеудің галереяларын салу сияқты материалдық тұрғыдан қолдағандары үшін артықшылықты орын күтті. Орындықтарға иелік құқығы үшін даулар жиі туындады. Орындықтар әдетте ағаштан жасалады және шіркеудің басты бөлігінде алтарьға қарап қатарлап орналастырылады. Әдетте, орындықтар арасында процессия үшін жол қалдырылады; кейбіреулерінде ұқсас жастықтар бар, ал кейбіреулерінде аяқ тіреуіштер болады, бірақ дәстүрлі, консервативті шіркеулерде көбінесе жастықтар да, аяқ тіреуіштер де болмайды. Көптеген орындықтардың артында Киелі кітаптар, дұғалық кітаптар, әндер жинақтары немесе басқа шіркеу әдебиеттерін сақтауға арналған ойықтар бар. Кейде шіркеу есту қабілеті нашар адамдарға уағызды тыңдау үшін құлақаспаптарды пайдалануға мүмкіндік беретін арнайы қатарларда станцияларды да ұсына алады. Көптеген шіркеулерде орындықтар еденге немесе ағаш платформаға бекітілген. Көпшілік алдында тізе бүгіп дұға ету дәстүрі бар шіркеулерде (мысалы, Рим-католик, лютеран және англикандық діндерде) қауым мүшелері еденнің орнына тізе бүгіп отыруы үшін орындықтардың алдына тізе бүгіп отыратын орындықтар қойылады. Бұдан бұрын, 1810 жылдары, әсіресе Лондонда, Ричард Йейтс өзінің «Қауіптегі шіркеу» (1815) памфлетінде 950 000-нан астам адам қауымдық шіркеуде құлшылық етуге шамасы келмейтінін баяндаған кезде, шіркеулерде орын жетіспеушілігі мәселесі күшейді. Сент-Филипс Клеркенвелл, Комиссия шіркеуі, орындықтар үшін ақы төлеуді тоқтатқан алғашқы лондондық шіркеу болды. Уильям Джеймс Конибир 1853 жылы «Эдинбург ревью» журналында жарияланған «Черковные партии» мақаласында англикандықтардың «Құдай үйіндегі теңдік» деген ұранды қабылдағанын айтты. XIX ғасырдың басындағы комиссия шіркеулері тек 20% тегін орындық ұсынуға міндетті болды. 1840 жылдардан бастап көзқарастар өзгерді, Жоғары шіркеу партиясы ақылы орындықтарға қарсы шықты. 1860 және 1870 жылдары бұл көзқарас кеңінен қабылданып, Фредерик Уильям Фаррар дауыстап қолдады. Көптеген ағылшын-католик шіркеулері осы кезеңде «еркін және ашық шіркеулер» ретінде құрылды, олар орындықтар үшін ақы төлеудің болмауымен ерекшеленді. Орта ғасырлық реформалар кезінде орындықтарды жалға беру практикасын ынталандыру үшін ағылшын шіркеулерінен орындықтар алынып тасталды. 1866 жылы Сэмюэл Ральф Тауншенд Майер «Еркін және ашық шіркеу қауымдастығы» құрылды.

The first backless stone benches began to appear in English churches in the thirteenth century, originally placed against the walls of the nave. Over time, they were brought into the centre of the room, first as moveable furniture and later fixed to the floor. Wooden benches replaced the stone ones from the fourteenth century and became common in the fifteenth. Churches were not commonly furnished with permanent pews before the Protestant Reformation. The rise of the sermon as a central act of Christian worship, especially in Protestantism, made the pew a standard item of church furniture. Hence the use or avoidance of pews could be used as a test of the high or low character of a Protestant church: describing a mid 19th century conflict between Henry Edward Manning and Archdeacon Hare, Lytton Strachey remarks with characteristic irony, "Manning had been removing the high pews from the church in Brighton, and putting in open benches in their place. Everyone knew what that meant; everyone knew that the high pew was one of the bulwarks of Protestantism, and that an open bench had upon it the taint of Rome". In some churches, pews were installed at the expense of the congregants, and were their personal property; there was no general public seating in the church itself. In these churches, pew deeds recorded title to the pews, and were used to convey them. Pews were originally purchased from the church by their owners under this system, and the purchase price of the pews went to the costs of building the church. When the pews were privately owned, their owners sometimes enclosed them in lockable pew boxes, and the ownership of pews was sometimes controversial, as in the case of B. T. Roberts: a notice that the pews were to be free in perpetuity was sometimes erected as a condition of building grants. Certain areas of the church were considered to be more desirable than others, as they might offer a better view of services or, indeed, might make a certain family or person more prominent or visible to their neighbours during these services. During the late medieval and early modern period, attendance at church was legally compulsory, so the allocation of a church's pews offered a public visualisation of the social hierarchy within the whole parish. At this time many pews had been handed down through families from one generation to the next. Alternatively, wealthier inhabitants often expected more prestigious seating in reward for contribution to the material upkeep of the church, such as the erection of galleries. Disputes over pew ownership were not uncommon. Pews are generally made of wood and arranged in rows facing the altar in the nave of a church. Usually a pathway is left between pews in the center to allow for a procession; some have benchlike cushioned seating, and hassocks or footrests, although more traditional, conservative churches usually have neither cushions nor footrests. Many pews have slots behind each pew to hold Bibles, prayer books, hymnals or other church literature. Sometimes the church may also provide stations on certain rows that allow the hearing impaired to use headsets in order to hear the sermon. In many churches pews are permanently attached to the floor, or to a wooden platform. In churches with a tradition of public kneeling prayer (such as the Roman Catholic, Lutheran, and Anglican denominations), pews are often equipped with kneelers in front of the seating bench so members of the congregation can kneel on them instead of the floor. Further, it exacerbated a problem with a lack of accommodation in churches that had been noted already in the 1810s, especially in London, and in particular by Richard Yates in his pamphlet The Church in Danger (1815) with his estimate of over 950,000 people who could not afford to worship in a parish church. St Philip's Clerkenwell, a Commissioners' church, was the first London church to break with pew rents. William James Conybeare commented on the pew system in his "Church Parties" article in the Edinburgh Review of 1853, stating that it was the Anglicans who had adopted the slogan "Equality within the House of God". The early 19th century Commissioners' churches were only required to offer 20% free seating. Attitudes changed from the 1840s, with the High Church party turning against paid pews. By the 1860s and 1870s that view had become quite orthodox, and was supported vocally by Frederic William Farrar. Many Anglo Catholic parishes were founded at this time as "free and open churches" characterized by their lack of pew rentals. In mid century reforms, pews were on occasion removed from English churches in order to discourage rental practices. The Free and Open Church Association was founded in 1866 by Samuel Ralph Townshend Mayer.