Кіріспе

Адам ауруының нақты себебі көбінесе белгісіз, бірақ генетикалық және қоршаған орта факторларының үйлесімділігінен туындайды деп есептеледі. Керісінше, бұл шаш түбірлерінің бітіп қалуынан пайда болады деп саналады, refn| "Генетикалық өзгерістер" бөлімін қараңыз. Тер бездерінің өзі қабынуы мүмкін, ал мүмкін емес.

Терминология

Гидраденит suppurativa көбінесе акне инверса деп аталатын болса да, ол акне түрі емес және акнеге тән жабық комедондардың болуы және себум өндірісінің жоғарылауы сияқты негізгі ерекшеліктерінен айырылады.

Диагностика

Тіндердің зақымдануын болдырмау үшін ерте диагностика маңызды. Дегенмен, гидраденит суппуративті (HS) жиі дұрыс диагноз қойылмайды немесе медицина қызметкерлерінің бұл жағдай туралы хабардар болмауы немесе адамдар дәрігерге жүгінбеуі салдарынан кеш диагноз қойылады. Әлем бойынша симптомдар пайда болғаннан кейін орташа есеппен 7 жылдан астам созылып, диагноз қойылуы мүмкін. Бұл басқа тері ауруларымен салыстырғанда едәуір ұзақ мерзім.

Кезеңдер

Гидраденит suppurativa үш сатыда көрінеді. Клиникалық жағдайдың ауырлық дәрежесінің кең спектрі және өмір сапасына тигізетін елеулі әсеріне байланысты, HS ауырлығын бағалау үшін сенімді әдіс қажет.

Хёрлидің кезек жүйесі

Хёрлидің сатылану жүйесі алғаш ұсынылған жіктеу жүйесі болып табылады және тері ауруларымен (мысалы, псориаз, HS, акне) ауратын науқастарды жіктеу үшін бүгінгі күнге дейін қолданылады. Хёрли науқастарды жаралар мен синустардың болуы мен таралу деңгейіне сүйене отырып, үш топқа бөлді. Бұл жүйе бұрын клиникалық сынақтардың негізі ретінде пайдаланылған және науқастарға ем тағайындауда көмектесетін пайдалы құрал болып табылады. Бұл үш саты Хёрлидің сатылану жүйесіне негізделген, ол қарапайым және науқастың зақымдалған тінінің көлемін субъективті бағалауға мүмкіндік береді. Хёрлидің безді безгенаттық абсцесс (hidradenitis suppurativa) сатылары:

I саты: Сипаттамасы – Жалғыз немесе бірнеше оқшау абсцестердің пайда болуы, із қалдырмай немесе синустық жолдарсыз (сирек қабынумен бірнеше шағын орындар; акнемен шатастыруға болады).
II саты: Сипаттамасы – Қайталама абсцестер, бір немесе бірнеше кеңінен орналасқан зақымданулар, синустық жолдардың қалыптасуымен (жиі қабыну қозғалысты шектейді және кесу және дренаж сияқты шағын хирургиялық араласуларды қажет етуі мүмкін).
III саты: Сипаттамасы – Бірнеше байланысқан синустық жолдар мен абсцестермен аймақтық кең аумақты зақымдану (гольф добының немесе кейде бейсбол добының мөлшеріне дейін қабыну; тері асты инфекция жолдарымен, яғни фистуламен бірге іздердің пайда болуы. Бұл сатыдағы науқастардың еңбек ету қабілеті төмендеуі мүмкін).

Криотерапия

Криотерапия ауруға қарсы тиімді екенін көрсетті, 23 науқасқа жасалған клиникалық сынақта 88% дербес жаралар жойылды.

Өмір салты

Ауруы жеңіл болған жағдайда, жылы ванналар қолданылуы мүмкін. Клиндамициннің жергілікті қолданысы, қос соқыр, плацебомен бақыланатын зерттеулерде тиімділігі дәлелденген. Ретроспективті шолу және телефондық сауалнама нәтижесінде, ертапенемді ішке тамызу арқылы жасалған ем клиникалық жақсарту көрсетті, емделгендердің 80,3% орташа деңгейден жоғары қанағаттанды, ал 90,8% ертапенемді басқа пациенттерге ұсынуға дайын екенін білдірді. Кортикостероид инъекциялары, сондай-ақ интралезиялық стероидтар деп аталатындар, егер препараттың синустар арқылы таралуына жол бермесе, локалданған аурулар үшін өте пайдалы болуы мүмкін. Антиандрогендік терапия, яғни спиронолактон, флутамид, ципротерон ацетаты, этинилэстрадиол, финастерид, дутастерид және метформин сияқты антиандрогендік препараттермен гормоналды ем, клиникалық зерттеулерде тиімді деп танылған. Дегенмен, қолда бар мәліметтердің сапасы төмен және қазіргі таңдағыда нақты дәлелдерге негізделген ұсынымдар жасауға мүмкіндік бермейді. Бұл препараттарды қолдану АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) бекіткен жоқ және қаншалықты даулы екенін ескерсек, медициналық сақтандырумен жабылмауы мүмкін. TNF ингибиторы: зерттеулер түрлі TNF ингибиторларының HS зақымдануларына оң әсер ететінін көрсетті. Апта сайын қолданылатын адалимумаб ерекше пайдалы. 2021 жылға дейін адалимумаб – HS емдеуі үшін FDA мақұлдаған жалғыз препарат. Жергілікті изотретиноин HS бар адамдарда көбінесе тиімсіз болады және көбінесе акне вульгарды емдеу үшін қолданылатын препарат ретінде белгілі. Изотретиноинмен емделген HS пациенттерінде әдетте аурудың жеңіл түрлері кездеседі. 90 мг цинк және 30 мг никотинамид дозаларындағы бақыланатын ретроспективті клиникалық сынауда, жеңіл немесе орташа ауырлықтағы супуративті гидраденитке қарсы тиімділік көрсетілді.

Хирургиялық операция

Процесс созылмалы сипатқа ие болғанда, кең хирургиялық эксцизия басымдыққа ие әдіс болып табылады. Зақымдалған аймақтағы жаралар біріншілік қабыну арқылы жазылмайды, сондықтан жұқа қабатты тері егісін дереу немесе кейінірек жасау мүмкіндігі қарастырылады.

Лазерлік шашты кетіру

Шашты кетіруге арналған 1064 нм толқын ұзындығы лазері HS (кері шешек) ауруының емдеуіне көмектесуі мүмкін. Рандомизацияланған бақылаулы зерттеуде Nd:YAG лазерін қолдану HS зақымдануларының жақсаруын көрсетті.

Болжам

Хөрлидің сатылау жүйесі бойынша жіктелетін ІІІ сатыдағы ауруда, анықталмаған, диагнозы қойылмаған немесе емделмеген фистулалар сирек жағдайда анус немесе басқа зардап шеккен аймақтарда жалпақ жасушалы карциноманың дамуына әкелуі мүмкін. Басқа III сатыдағы созылмалы салдары анемия, көп ошақты инфекциялар, амилоидоз және артропатияны да қамтиды. ІІІ сатыдағы асқынулар сепсиске алып келуі мүмкін екені белгілі, бірақ клиникалық деректер әлі нақты емес.

Психикалық денсаулыққа әсері

HS – ауыр және әлеуметтік оқшаулануға әкелетін, сонымен қатар психикалық денсаулыққа да теріс әсер ететін жағдай. HS-қа шалдыққан адамдардың 21%-ы депрессиямен, ал 12%-ы күйбеңдеумен күреседі. HS-қа шалдыққан адамдарда өмірге қол салу қаупі де жоғары.

Гистология

Автор Жыл Негізгі ерекшеліктері Plewig & Steger 1990 Эпителиймен қапталған кисталар және синустық жолдар, ішінара шаш өскіштерімен. Апокриндік тер бездерінің қабынуы тек эккриндік тер бездері мен шаш түбірлері де қабынған жағдайда ғана болады. Boer & Weltevreden 1996 Шаш түбіршесінің инфундибулумының бастапқы қабынуы. Апокриндік тер бездері екіншілік рет қабынуға тартылады.

HS ауруымен ауыратын адамдардың тәжірибелері

HS адамдардың өміріне, сондай-ақ физикалық және психикалық денсаулығына күшті теріс әсер ете алады. HS-тан зардап шегетін адамдар көбінесе өз жағдайларына байланысты ұят сезінеді және мазасыздыққа ұшырайды. Көптеген адамдар симптомдарын жасыруға тырысады, бұл қарым-қатынастардың нашарлауына және әлеуметтік оқшаулануға алып келуі мүмкін. Денсаулық сақтау мамандарының, әлеуметтік қолдау желілерінің және психологиялық араласулардың көп салалы тәсілі өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.