Кіріспе

Әуе офицерінің атағы

Әуе маршалы (Air Mshl немесе AM) – кейбір әуе күштері қолданатын әуе офицерінің атағы, оның бастаулары Ұлыбритания Корольдік әуе күштеріне (Royal Air Force) дейін жетеді. Бұл атақты тарихи британдық ықпалы бар көптеген елдердің әуе күштері, соның ішінде көптеген Достастық мемлекеттері қолданады. Бұл атақ әдетте вице-адмирал немесе генерал-лейтенант атағымен тең. Әуе маршалы әуе вице-маршалынан жоғары, ал әуе бас маршалынан төмен тұрады. Әуе маршалы атағындағы офицерлер әдетте әуе күштерінің бас қолбасшысы немесе ірі әуе күштері құрамының басшысы сияқты жоғары лауазымдарды иеленеді. Әуе бас маршалы және әуе вице-маршалы атағындағы офицерлер де жиі әуе маршалдары деп аталады. Кейде маршал атағы бар әуе күштері офицерлері де әуе маршалдары деп есептеледі.

Австралия

Австралияның әуе корпусы 1920 жылғы 9 қарашада RAF рангі жүйесін қабылдады, ал оның мұрагері – Австралия Корольдік әуе күштері осы жүйені пайдалануды жалғастырды. Дегенмен, әуе маршалы шені Австралия қарулы күштерінде 1940 жылға дейін қолданылмады, сол кезде RAAF офицері Ричард Уильямс осы шенге көтерілді. Австралияда әуе маршалдарына төрт лауазым қарастырылған: Әуе күштерінің бастығы, және әуе күштері офицері болған жағдайда, Қорғаныс күштерінің бастығының орынбасары, Бірлескен операциялар бастығы және Қабілеттілікті дамыту тобының бастығы.

Үндістан

Әуе маршалы дәрежесі 1947 жылдан 1966 жылға дейін Үндістан Әуе Күштеріндегі (IAF) ең жоғары шен болды, және оны Әуе штабының бастығы (CAS) иеленді. 1966 жылы CAS шені әуе бас маршалына дейін жаңартылды, ал ACM Аржан Сингх төрт жұлдызды шен алған алғашқы CAS болды.

Намибия

Намибия әуе күштері 2010 жылы RAF дәрежелік жүйесін қабылдады, осыған дейін әскерлік шендер мен таңбаларды пайдаланған. Бірақ, әуе маршалы шені 2020 жылдың 1 сәуірінде Мартин Пинехас осы шенге көтеріліп, Намибия қорғаныс күштерінің бас штабы болып тағайындалғанға дейін қолданылмады.

Шығу тегі

1919 жылы RAF-тің арнайы шендемелерін қабылдауға дейін, RAF Корольдік теңіз флоты офицерлерінің шендемелерін, теңіз шендемесінің алдына "әуе" сөзін қосып пайдалануы мүмкін деген ұсыныс жасалған. Мысалы, кейін әуе маршалы болған шен, әуе вице-адмиралы деп аталуы мүмкін еді. Адмиралтейство олардың шендемелерін, тіпті осы өзгертілген түрін де пайдалануға қарсылық білдірді, сондықтан басқа ұсыныс енгізілді: әуе офицерлерінің шендемелері "ардиан" терминіне негізделеді, ол "бас" (ard) және "құс" (eun) деген гэль тіліндегі сөздердің біріктірілуінен туындаған. "Екінші ардиан" немесе "қанат ардиан" термині вице-адмирал және генерал-лейтенант шендеріне балама ретінде қолданылуы тиіс еді. Дегенмен, әуе маршалы шені басымдық алып, 1919 жылдың тамызынан бері қолданылып келеді. Осы шен енгізілген кездегі Әуе штабының бастығы болған сер Хью Тренчард 1919 жылдың 11 тамызында алғашқы әуе маршалы атанды.

RAF белгісі, командалық жалауша және жұлдызды тақта

Рангының белгісі екі тар ашық көк жолақтан (әрқайсысы сәл кең қара жолақ үстінде) кең қара жолаққа орналасқан ашық көк жолақтан тұрады. Бұл киім-кешектің төменгі жеңінде немесе ұшқыш костюмінің немесе жұмыс киімінің иығында тағылады. Әуе маршалының командалық туы кең қызыл жолақпен белгіленеді, ол тудың ортасынан өтеді. Әуе маршалының көлік тақтасындағы жұлдыз үш ақ жұлдыздан тұрады (әуе маршалы үш жұлдыздық шенмен тең) және әуе күшінің көк түсті фонында бейнеленген.

Басқа тілдердегі нұсқалар

Бразилия әуе күштеріндегі ең жоғары атақ – [[Бразилия маршалы]], оны "әуе маршалы" немесе "ауа маршалы" деп аударуға болады. Бұл атақ Бразилия армиясының маршалына тең. 1927 жылы Данияның әуе күштерінің біріккен басшысы лауазымы үшін Луфтмаршал атағы ұсынылған, ол генерал-майор дәрежесіне балама болар еді.