Кіріспе
Овела, сонымен қатар Хохохое тілінен алынған ǁХус деген сөзбен де аталады, Нама халқы, Хереро халқы, Руквангали тілінде сөйлейтін адамдар және Намибияның (сондай-ақ оңтүстік Африка елдерінің) басқа этникалық топтары ойнайтын дәстүрлі манкала ойынының Ошивамбо атауы. Бұл ойын Шығыс және Оңтүстік Африкада таралған Омвесо отбасының манкала ойындарымен байланысты. Бұл абстрактілі стратегиялық ойын болғанымен, әрбір қадамның салдарына болжау өте қиын, сондықтан оны белгілі бір деңгейде тағдырға байланысты ойын деп санауға болады.
Owela, also referred to by the Khoekhoe language loanword ǁHus, is the Oshiwambo name of a traditional mancala board game played by the Nama people, Herero people, Rukwangali speakers, and other ethnic groups from Namibia (and its Southern African neighbours). It is related to the Omweso family of mancala games played in Eastern and Southern Africa. Although this is an abstract strategy game, the consequences of individual moves are so hard to predict that it can be considered, to some extent, a game of chance.
Жабдық
Овела әдетте 6-дан 24-ке дейінгі шұңқырлары бар 4 қатарлы тақтада ойналады. Бұған қоса, тақтаның мөлшеріне қарай белгілі бір мөлшерде ұрықтар керек болады. Овела тақтасыз, құмға шұңқырлар қазып та ойнауға болады.
Мақсаты
Жеңімпаз – қарсыластың барлық тастарын түсіріп алуға немесе қарсыластың әр ойықшасында бір тұқымнан кем қалдыруға мүмкіндік беретін соңғы қадамды жасауға қабілетті ойыншы.
Егіс
Ойыншы кем дегенде екі тұқым бар ұяны таңдап, оларды бірінен соң бірін тақтаның өзінің жағына, бастапқы ұядан сағат тіліне қарсы бағытта себу арқылы жылжиды. Ойыншы өзінің аумағындағы он алты ұяның бірінен ғана себуге мүмкіндігі бар, ал себу осы аумақты айналып өтеді, қарсыластың жағына тікелей қатыспайды. Егер соңғы себілген тұқым бұрын бағылған ұяға түсіп қалса, қарсыластың кезегі басталар алдында, сол ұядағы барлық тұқым, соның ішінде жаңадан салынған тұқым да, дереу себіледі. Бұл тізбектей себу деп аталады және соңғы себу бос ұяда аяқталғанға дейін жалғасады.
Ұстау
Егер соңғы себілген тұқым ойыншының сегіз ішкі ұясының біріне түсіп, ол ұя толы болса, және қарсыластың осы бағандағы екі ұясы да толы болса, онда осы екі ұядағы барлық тұқымдар алынып, ойыншының келесі ұясынан бастап қайта себіледі.