Эрих Прибке: Нацистік қылмыскер және Ардеатин қырғыны
Erich Priebke
Эрих Прибке – нацисттік SS офицері, Римдегі 335 бейбіт тұрғынды өлтірген Ардеатин қырғынына жауапты. Соғыс қылмысы үшін сотталды, Аргентинада жасырынып жүрді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германияның СС полициясының командирі (1913–2013)
German SS police commander (1913–2013)
Эрих Прибке (29 шілде 1913 – 11 қазан 2013) – нацистік Германияның СС полициясы (SiPo) күштеріндегі орта деңгейдегі SS командирі. 1996 жылы Италияда ол Ардеатин қырғынына (Рим, 1944 жылдың 24 наурызы) жауапты болған бөлімшеге басшылық еткені үшін соғыс қылмыстары бойынша сотталды. Осы қырғында 335 итальяндық азамат неміс СС полициясы полкінің 33 адамын өлтірген партизандық шабуылға жауап ретінде қаза тапты. Прибке осы жаппай өлімге жауапты адамдардың бірі болды. Нацистік Германия жеңілгеннен кейін ол Аргентинаға қашып, онда шамамен 50 жыл өмір сүрді. 1991 жылы Эстебан Бухтың «El pintor de la Suiza Argentina» кітабында Рим қырғынына Прибкенің қатысқаны жарияланды. 1994 жылы, қырғыннан 50 жыл өткен соң, Прибке оқиға туралы айтуға болатынын сезініп, американдық ABC News тілшісі Сэм Дональдсонмен сұхбат берді. Бұл оқиғаны ұмытпаған адамдардың наразылығын туғызып, оның Италияға экстрадициялануына және төрт жылдан астам уақытқа созылған сот процесіне әкелді.
Erich Priebke (29 July 1913 – 11 October 2013) was a German mid level SS commander in the SS police force (SiPo) of Nazi Germany. In 1996, he was convicted of war crimes in Italy for commanding the unit which was responsible for the Ardeatine massacre in Rome on 24 March 1944 in which 335 Italian civilians were killed in retaliation for a partisan attack that killed 33 men of the German SS Police Regiment Bozen. Priebke was one of the men held responsible for this mass execution. After the defeat of Nazi Germany, he fled to Argentina, where he lived for almost 50 years. In 1991, Priebke's participation in the Rome massacre was denounced in Esteban Buch's book El pintor de la Suiza Argentina. In 1994, 50 years after the massacre, Priebke felt he could then talk about the incident and was interviewed by American ABC News reporter Sam Donaldson. This caused outrage among people who had not forgotten the incident and led to his extradition to Italy and a trial which lasted more than four years.
Ерте өмір
Прибке 1913 жылғы 29 шілдеде, сол кезде Пруссия Корольдігінің құрамында болған Хеннигсдорф қаласында дүниеге келді. Оның балалық шағы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ Прибке берген сұхбаттарында ата-анасы ерте қайтыс болғанын, ал оны көбінесе туысы тәрбиелегенін, кейін Берлинде, Лондондағы «Савой» қонақүйінде және Италия Ривьерасында официант болып жұмыс істегенін айтқан.
Priebke was born on 29 July 1913, at Hennigsdorf, which was then in the Kingdom of Prussia. Little is known of his early life but Priebke told interviewers that his parents died when he was young and that he was reared mainly by an uncle before earning a living as a waiter in Berlin, at The Savoy Hotel, London, and on the Italian Riviera.
Штуцштафелге қызмет ету
1936 жылдан бастап ол Вафен СС-де, кейін Гестапода аудармашы болып жұмыс істеді. 1941 жылдан бастап итальян тілін білгендіктен Римде орналасты. Ол жерде ол Obersturmbannführer Herbert Kappler-дің басшылығында жұмыс істеді, және Киелі Тақтың мәселелерімен байланысты жұмыстарды оған жүктеді. Кэпплер партизандық шабуылдан кейін 33-ші неміс қаза болған соң, тізімге қосымша он адамның есімін өз еркімен қосты. Ардеатин ордасында атылғандардың жалпы саны 335 адамды құрады, олардың көп бөлігі итальяндықтар еді. Атылғандардың ішіндегі ең ірі тобы – 70-тен астам евреймен бірге, диссиденттік коммунистік әскери қарсылық тобы Bandiera Rossa (Қызыл Ту) мүшелері болды. 24 наурызда СС офицерлері Прибке және Карл Хасс басшылығымен құрбандар Ардеатин үңгірлерінде бес адамнан тұратын топтарға бөлініп өлтірілді. Оларды қолдары артына байланған күйі үңгірге кіргізіп, мойнынан атып өлтірді. Көптеген адамдарды өлтірілгендердің үстіне тізе бүгуге мәжбүр етті. Оқиға кезінде қателікке жол берілгені анықталды, және "оннан біреуі" тізімінде жоқ тағы бес адам үңгірге әкелінді. Прибке тізімге жауапты болды, ал оның осы 5 қосымша өлтіруге қатысқандығы, "ресми бұйрықтарды орындау" деген негізде оның іс-әрекеттерін ақтауға мүмкіндік бермеді. Олардың кейбіреулері бомбалау кезінде үйде болған Виа Раселла тұрғындары еді, ал қалғандары қарсылық және коммунистік қызметтері үшін тұтқындалып, азапталды. Қаза тапқан партизандардың барлығы бір қарсылық тобының мүшелері болған жоқ. GAP, PA және Bandiera Rossa мүшелері, сондай-ақ құпия әскери фронттың өкілдері де атылуға тиіс болғандардың тізімінде болды. Бұған қоса, осындай масштабтағы және осы сипаттағы жазалау шаралары бұрын-соңды болған емес. 1943 жылы одақтастардың Италияға басып кіргенінен және Мұссолинидің құлатылуынан кейін, коммунистік антифашистер мен итальяндық қарсылық қозғалысының мүшелері, Ось державаларының әскерлеріне қарсы партизандық соғыс жүргізді.
From 1936 he worked for the Waffen SS and later for the Gestapo as an interpreter and because of his knowledge of Italian he was based in Rome beginning in 1941. While there he worked under Obersturmbannführer Herbert Kappler, who reportedly delegated relations with the Holy See to him. Kappler voluntarily added ten more names to the list when the 33rd German died after the partisan attack. The total number of people executed at the Fosse Ardeatine was 335, mostly Italian. The largest cohesive group among those executed were the members of Bandiera Rossa (Red Flag), a dissident communist military resistance group, along with more than 70 Jews. On 24 March, led by SS officers Priebke and Karl Hass, the victims were killed inside the Ardeatine caves in groups of five. They were led into the caves with their hands tied behind their backs and then shot in the neck. Many were forced to kneel down over the bodies of those who had already been killed. During the killings, it was found that a mistake had been made and that five additional people who were not on the "ten to one" list had been brought up to the caves. Priebke was responsible for the list and his complicity in those 5 additional killings ruled out any possible justification for his behaviour on the basis of "obedience to official orders. Some of these prisoners had simply been residents of Via Rasella who were home at the time of the bombing; others had been arrested and tortured for resistance and communist related activities. Not all of the partisans who were killed were members of the same resistance group. Members of the GAP, the PA, and Bandiera Rossa, in addition to the Clandestine Military Front, were all on the list of those to be executed. Furthermore, the scale and even the occurrence of this retaliation were unprecedented. Since the Allied invasion of Italy in 1943 and the subsequent overthrow of Mussolini, Communist anti Fascists and members of the Italian Resistance had been practising guerrilla warfare against Axis troops.
Аргентинаға қашу
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі сот процестерінде Прибке осы қырғынға қатысқандығы үшін сотқа тартылуға тиіс болған, бірақ 1946 жылы Италияның Римини қаласындағы британдық тұтқын лагерінен қашып кетті. Оңтүстік Тирольде болғаннан кейін Аргентинаға барып қоныстанды. Соғыс қылмыстарына жауапты деп айыпталғанмен, Прибке Аргентинада 50 жыл бойы бостандықпен өмір сүрді. 1994 жылдың наурыз айында продюсер Гарри Филлипс басқарған ABC News телеарнасының тергеу тобы, қолданылған кітап дүкенінде тапқан жергілікті кітапта Ардеатин қырғынына қатысқандығы туралы мәліметтерден кейін, Прибкені Сан-Карлос-де-Барилошеде таба алды. Кітаптың авторы Эстебан Бух, кітабының аты – "El pintor de la Suiza argentina". Ол Барилошеден Ардеатин үңгірлеріне жақын орналасқан Сиампино әскери әуежайына тікелей рейспен жіберілді, онда көп жыл бұрын атылулар орын алған болатын.
In post–World War II trials, Priebke was set to be tried for his role in the massacre, but he managed to escape from a British prison camp in Rimini, Italy, in 1946. After his time in South Tyrol, he went to Argentina. Though alleged to have been responsible for war crimes, Priebke lived in Argentina as a free man for 50 years. In March 1994, an investigative team from ABC News, led by producer Harry Phillips, tracked Priebke to San Carlos de Bariloche after finding mention of his participation in the Ardeatine massacre in a locally written book they found in a used bookstore. The book, El pintor de la Suiza argentina, by Esteban Buch He was put on a direct flight from Bariloche to Ciampino, a military airport close to the Ardeatine caves, where the executions had been carried out many years earlier.
Прибке сот алдында
Сотта Прибке өзін кінәлі емес деп жариялады. Ол жасаған істерін мойындады, бірақ моральдық жауапкершіліктен бас тартты. Прибке бұл істі Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағымдады, онда ол Гитлердің бұйрықтарын орындаудан басқа амалы болмағанын мәлімдеді, бұл қорғаныс Нюрнберг процесінде қабылданбаған (Нюрнберг қорғанысы және Нюрнберг қағидасы IV-ке қараңыз). Сонымен қатар, көптеген адамдар Фоссе-Ардеатин қырғынында 335 адам қаза тапқанын, бұл "әрбір өлтірілген неміс үшін 10 итальяндықты атқылау" бұйрығында көрсетілген талаптан бес адам артық екенін атап өтті. Осы бес қосымша құрбандықтың жауапкершілігі Прибкеге тиесілі болды, себебі оған тізімді тексеру міндеті жүктелген. Бұл наразылық тудырып, судьяның шешімі күштен шығарылды. Бірқатар итальяндық консерваторлар Прибкеді бұйрықтарды орындау үшін ғана әрекет еткен деп қорғады: Фоссе-Ардеатин қырғынында екі досын жоғалтқан итальяндық журналист Индро Монтанелли, осыған қарамастан, Прибкеге жеке хат жазды, ол кейіннен 2013 жылы Фаусто Билославоның Il Giornale газетінде жарияланды, онда ол тек бұйрықтарды орындағанын айтты; осыған ұқсас пікірлерді Витторио Фелтри, Джанпиеро Мухини, Витторио Сгарби, Гвидо Серонетти, Анна Мария Ортезе және Массимо Фини де білдірді. 2003 жылы сенатор Антонио Серена (Ұлттық Альянс) Прибке президент Карло Азеглио Чампиден кешірілуі керек деп мәлімдеді, Прибке "жеккөрушілік таратып, зәбір тартқан еврей лоббиінен" "атаусыз және мағынасыз әрекеттерге" ұшырағанын айтты; осы позициясы үшін Серена Ұлттық Альянстан қуылды.
In court, Priebke declared himself not guilty. He did not deny what he had done, but he denied any moral responsibility. Priebke appealed the case to the European Court of Human Rights in Strasbourg, where he claimed he had no choice but to obey Hitler's orders, a defence not accepted during the Nuremberg trials (see Nuremberg Defense and Nuremberg Principle IV). Moreover, it has been underlined by many that in the massacre of the Fosse Ardeatine 335 died, five more than required by the order "10 Italians executed for each German killed". These five extra victims were the responsibility of Priebke alone because he was given the duty of checking the list. This led to angry protests and the judge's decision was overturned. A number of Italian conservative figures defended Priebke on the grounds that he was only acting to obey orders: Italian journalist Indro Montanelli, who had lost two friends in the massacre of the Fosse Ardeatine, nonetheless wrote a private letter to Priebke that was later published in Il Giornale on 2013 by Fausto Biloslavo, arguing that he was only following orders; similar points of view were expressed by Vittorio Feltri, Giampiero Mughini, Vittorio Sgarbi, Guido Ceronetti, Anna Maria Ortese and Massimo Fini. In 2003 Senator Antonio Serena (National Alliance) argued that Priebke should have been pardoned by President Carlo Azeglio Ciampi, arguing that Priebke was suffering from "cruel and pointless behaviours" from a "Jewish lobby that spreads hate"; because of this position, Serena was expelled from National Alliance.
Өлім
Прибке 2013 жылдың 11 қазанында 100 жасында Римде қайтыс болды. Оның соңғы тілегі, оның денесі Аргентинаға қайтарылып, әйелінің қасына жерленсін деген өтініш, Аргентина үкіметі тарапынан қабылданбады. Рим епархиясы оның Римдегі кез келген католик шіркеуінде жерленуіне "бұрын-соңды болмаған тыйым" салды. Оның туған Германиясы да оның мәйітін қабылдаудан бас тартты, себебі оның жерленген жері "жаңа нацистердің қасиетті сарайына" айналуы мүмкін деген опасы болды. Флориан Абрахамович атты бұрынғы SSPX діни қызметкері Эрих Прибкеге Альбано-Лациале қаласында жерлеу рәсімін өткізуге келісім білдірді. Жерлеу рәсімі кезінде полиция фашистік көзқарасты жақтаушылар мен антифашистік наразылардың арасында қақтығысқа жол бермеді. Ақыры жерлеу рәсімі өтті, бірақ оның туыстары қатыспады, себебі тәртіпсіздік салдарынан олар қалаға кіре алмады. Соңында Прибкенің денесін салып, Италия билігі оны Римге жақын әскери базаға жеткізіп, одан кейін оның адвокаты Паоло Джачини мәлімдегендей, "құпия жерге" жерледі. Джачини бұл келісім "отбасының, моральдық және рухани талаптарын қанағаттандырады" деді.
Priebke died in Rome on 11 October 2013, at the age of 100. His last request, that his remains be returned to Argentina so he could be buried alongside his wife, was denied by the Argentinian government. The Diocese of Rome issued an "unprecedented ban" on holding his funeral in any Roman Catholic church in Rome. His hometown in Germany also refused to take his body, over fears that his place of burial could become "a pilgrimage site for neo Nazis". Father Florian Abrahamowicz, an ex SSPX priest, offered to hold the funeral ceremony for Erich Priebke in the city of Albano Laziale. During the funeral service, the police prevented clashes from breaking out between fascist sympathizers and anti fascist protesters. The funeral eventually took place, albeit without the presence of any of his relatives, because his family was unable to enter the city where it was held due to the rioting. Eventually, the coffin containing Priebke's body was seized by the Italian authorities, taken to a military base near Rome and then buried "in a secret location" as his lawyer Paolo Giachini stated. Giachini said the agreement "satisfie[d] the family and ethical and spiritual requirements."