Кіріспе

Британдық дипломат және саясаткер (1767–1850)

Чарльз Арбутнот (14 наурыз 1767 – 18 тамыз 1850) – британдық дипломат және консерватор саясаткер. Ол 1804 және 1807 жылдар аралығында Осман империясының елшісі қызметін атқарды және бірнеше саяси лауазымдарда болды. Ол Веллингтон герцогының жақын досы еді. Оның екінші әйелі Гарриет Веллингтонның әлеуметтік кешкі ас мәжілістерінде үй иесі болды және замандас саяси айла-шаруаларын тіркеген маңызды күнделік жазды.

Өмірбаян

Арбутнот Джон Арбутноттың, Рокфлиттен FRS ғылым академиясының мүшесі және оның әйелі Энн Стоунның, банкир Роберт Стоунның қызының ұлы болды; ол епископ Александр Арбутноттың, генерал сэр Томас Арбутноттың және генерал сэр Роберт Арбутноттың бауыры болды. Ол Ирландияның Майо округіндегі Рокфлитте дүниеге келді, бірақ оның балалық шағының көп бөлігі анасының туысы Эндрю Стоунмен өтті. Ол Вестминстер мектебінде оқыды және 1784 жылы Оксфордтың Крайст-Черч колледжіне қабылданды, 1788 жылы B.A. дәрежесін алды. Содан кейін ол үлкен саяхатқа шықты.

1804 жылға дейінгі саяси және дипломатиялық мансап

1793 жылы Арбутнот Сыртқы істер министрлігіне қызметке түсті, онда ол 1-ші барон Гренвилл Уильям Гренвиллді әсерге түсірді. 1795 және 1796 жылдар аралығында ол Шығыс Лоу округінен парламент депутаты болып сайланды, себебі Уильям Уэлсли Пол Уильям Питт кішісінің соғыс саясатын қолдаудан бас тартып, мандатын тапсырды. Арбутнот бірнеше дипломатиялық қызметтерде де болды, ең бастысы – 1800 және 1801 жылдар аралығында Португалиядағы бас консул, Швециядағы елші. Ол 1803 жылдың қарашасынан 1804 жылдың маусымына дейін Генри Аддингтон басшылығымен Сыртқы істер жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып қызмет етті. 1804 жылы ол Құпия кеңеске ант берді.

Константинополда

1804 жылғы 6 маусымда Осман империясының елшісі болып тағайындалған Арбутнот Константинопольде жаңа келісім аясындағы алғашқы елші болды. Бұл келісім бойынша Левант компаниясы коммерциялық мәселелерді шешетін генерал-консул ұсынды, осы жағдайда Исаак Мориер осы жұмысты атқарды. 1806 жылы Арбутнот Рейс-үл-Күттаб Ахмет Васифпен сауда шарты жасасты. Ол Артур және Ричард Уэлслидің туған інісі Уильям Пол Тайлнимен бірге сапарлады. 1807 жылдың басында Арбутнотқа Селім III-ті Францияға қарсы ағыл-орыс коалициясына өткізу міндеті жүктелді. Бірақ ол бұл міндетті орындай алмады. Селім Хорась Себастьянимен бірлесіп Дарданелл операциясы барысында британдық теңіз экспедициясына қарсы тұрды. Арбутнот 1807 жылғы 29 қаңтарда Константинопольден кетіп қалды. 1809 жылы ол Қаржы министрлігінің хатшысы болып тағайындалды және баспасөзді біріктіру арқылы үкімет үшін қоғамдық пікірді басқаруға тырысты. Спенсер Персевалдың және кейін Лорд Ливерпульдің басшылығымен Арбутнот 1809 жылдан 1823 жылға дейін Қаржы министрлігінің бірлескен хатшысы қызметін атқарды.

Ливерпуль қызметі

Арбутнот 1812 және 1818 жылдар аралығында Орфорд округінен парламентке сайланды, бұл Хертфордтың 2-ші маркизінің ықпалындағы округ болды, және Ливерпуль үкіметімен Эдмoнд Александр МакНагтен атынан келісім жасады. Арбутнот пен Роберт Дженкинсон, кейіннен Лорд Ливерпуль, Крайст-Черч колледжінде оқыған кезінде танысқан. Арбутнот меценаттық хатшы лауазымын атқарды, сонымен қатар «кабинеттік мәселелерді шешуші» рөлін де атқарды. 1812 жылдың қыркүйегінде Принц-Регенттің жеке хатшысы Джон МакМахон, «Morning Chronicle» газетінде жарияланған сенімсіз мақалалардың таралуын тоқтату үшін Арбутнотқа шағым түсірді. Бұл мақалалар Шарлотта Дэйкрдің Принц пен оның айналасындағы адамдар туралы өлеңіне жасалған кеңейтілген сын екендігі айтылды, сондай-ақ Принцтің Гертфорд маркизасымен болған қарым-қатынасына сілтеме жасалды. Дэвид В. Эрдман бұл мақалалардың авторы Лорд Байрон екенін айтқан. Ливерпуль Арбутноттың 1811 жылы Арбутнот пен Джон Чарльз Херристің бастамасымен құрылған «The Anti Gallican Monitor» газетінің негізін қалаушы Льюис Голдсмитке берген жәрдемақыны мақұлдамады және 1814 жылы оны тоқтатып, жойды. Арбутноттың меценаттық мәселелерге жауапты болған кезінде Қаржы министрлігінің 2000-нан астам бос лауазымы жойылды. Ол реформалардың Парламент мүшелеріне әсерін байқады. Ол Тори партиясының де-факто жетекшісі деп есептелді. Партиялық тәртіпке жауапкершілік кейін ғана Министрлер кабинетінде мойындалды. Кейіннен Арбутнот 1818-1827 жылдар аралығында Сент-Жерманс округінен сайланды. Ливерпульдің басшылығымен ол 1823-1827 жылдар аралығында Орман және орман шаруашылығы жөніндегі бірінші комиссар болды.

Кейінгі өмір және өлім

Арбутнот 1828–1830 жылдары Сент-Айвс округінен, ал 1830–1831 жылдары Эшбертон округінен парламент депутаты болды. Эшбертонды жер иелері Роберт Трефузис, 18-ші барон Клинтон және сэр Лоуренс Воган Палк басқарды. Арбутнот 1830 жылы Палкпен бірге сайланды және 1831 жылы отставкаға кетті. Артур Уэлсли, Веллингтонның 1-ші герцогы тұсында Арбутнот 1828 жылы Орман және еңбек ресурстарының бірінші комиссары, ал 1828–1830 жылдары Ланкастер герцогтігінің канцлері болды. 1830 жылдары ол Джон Чарльз Херриз, Уильям Холмс және Джозеф Плантамен бірге жұмыс істеп, торилер партиясының басқаруындағы маңызды тұлға болып қала берді. Арбутноттың өмірінің соңғы жылдары, екінші әйелі Харриет қайтыс болғаннан кейін, ол отбасылық үйді үлкен ұлына беріп, Веллингтон герцогының лондондық резиденциясы – Апсли Хаусқа, оның сенімді досы ретінде көшіп барды. Чарльз Арбутнот 1850 жылдың тамыз айында Апсли Хауста 83 жасында қайтыс болды. Оның портретін Спиридион Гамбарделла салған, ол сол жерде сақтаулы. Ол Кенсал Грин зиратында жерленген.