Кіріспе
АҚШ Мемлекеттік департаментінің Шетелдегі ғимараттарды басқару бюросы (OBO) әлем бойынша АҚШ-тың дипломатиялық мекемелерінің құрылысын, басқаруын және қызметін бақылауға жауапты.
Миссия
OBO-ның миссиясы – АҚШ-тың шетелдегі дипломатиялық қызметі үшін ең тиімді жағдайлар жасау және Департаменттің АҚШ-тың сыртқы саясатының мақсаттарына жетуіне көмектесу. OBO жылжымайтын мүлікті жобалау, құрылыс салу, сатып алу, күтіп ұстау, пайдалану және сату, сондай-ақ сатудан түскен қаражатты бөлу бойынша жаһандық басымдықтарды белгілейді. Әлемдегі ең ірі және тәжірибелі жылжымайтын мүлік иелері мен құрылыс салушылардың бірі ретінде OBO-ның мүлік құны 75 миллиард долларды құрайды және әлемнің 280-нен астам нүктесінде өкілдігі бар. 2021 жылдың 25 қазанынан бастап, Қазақстан және Молдавиядағы бұрынғы елші Уильям Х. Мозер OBO директоры лауазымына тағайындалды.
Тарих
OBO Сыртқы істер ғимараттары туралы заңға сәйкес 1926 жылы құрылған Сыртқы істер ғимараттары комиссиясынан бастау алады. Бұл заң Мемлекеттік хатшыға шетелдік астаналар мен басқа шетелдік қалаларда сатып алу, салу немесе айырбастау арқылы жерлер мен ғимараттарды иеленуге; осы мүлікті күтуге, жөндеуге, жақсартуға және қайта жаңартуға; сондай-ақ артық, аз пайдаланылатын немесе экономикалық тиімсіз мүлікті жоюға құқық берді. Заң Мемлекеттік хатшыға бас миссия өкілеттігінде жұмыс істейтін шетелдегі басқа агенттіктерге тұрғын үй және кеңсе кеңістігін, сондай-ақ қажетті байланысты қызметтерді ұсынуға да өкілеттік берді. Сыртқы істер ғимараттары комиссиясының құрылуы шетелдегі американдық дипломатиялық өкілдіктердің жағдайына байланысты туындаған қоғамдық алаңдаушылыққа жауап болды. ОBO және оның ізашар ұйымдарындағы маңызды өзгерістерге жылдар бойы бірнеше маңызды оқиғалар түрткіс болды. Осы оқиғалардың бірі – 1983 жылы Бейруттағы АҚШ елшілігіне жасалған шабуыл. Осы шабуылға байланысты Шетелдегі қауіпсіздік жөніндегі кеңесшіл комиссия сол кездегі Сыртқы ғимараттар операциялары кеңсесіне қауіпсіздік стандарттарына сай келмейтін елшіліктер мен консулдықтарды ауыстыру міндетін жүктеді. Алайда, қолайлы жерлерді табу және қаржыландыру мәселелеріне байланысты жоспарланған жобалардың үштен бірінен астамы тоқтатылды. 1998 жылы Найроби мен Дар-эс-Саламдағы АҚШ елшіліктеріне жасалған қайғылы шабуылдардан кейін 15 жыл өткен соң Мемлекеттік хатшы Шетелдегі өкілдік мәселелері жөніндегі кеңесшіл комиссияны құрды. Бұл комиссияның міндеті – АҚШ-тың әлемдегі беделін және ведомствоның ғимараттарының жай-күйін бағалау болды. Комиссияның соңғы баяндамасында ведомствоның құрылыс бағдарламасының болашағына қатысты кең және нақты ұсыныстар қамтылды. Баяндамада көптеген АҚШ елшіліктері мен консулдықтарының қауіпсіз емес, тығыз, тозуға ұшыраған және нашар жағдайда екені туралы алаңдаушылықтар айтылды. Комиссияның қорытындылары шетелдегі дипломатиялық мекемелердің 80 пайызынан астамы болашақта шабуылға ұшырауы мүмкін екенін көрсетті. Осыған жауап ретінде 1999 жылы «Қауіпсіз елшіліктерді салу және терроризмге қарсы күрес туралы» заң (SECCA) қабылданды, ол ведомствоның шетелдегі нысандарына қатысты қауіпсіздік талаптарын заңмен бекітті. Осы оқиғалардың нәтижесінде ведомство Сыртқы ғимараттар операциялары кеңсесін Сыртқы істер ғимараттары бюросына дейін көтерді. Жаңадан құрылған бюроға барлық қауіпсіздік стандарттарына сай келмейтін 180-нен астам ескі елшілікті ауыстыру міндеті жүктелді, бұл ведомство тарихында бұрын-соңды болмаған масштабтағы жоба болды. Осы мақсатқа жету үшін ведомство басқару және бюджет кеңсесімен және Конгресспен тығыз байланыс орнатып, тұрақты қаржыландыру міндеттемелерін қамтамасыз етті.
Бағдарламаның эволюциясы
ОБО тарихы ерекше кезеңдермен немесе дәуірлермен сипатталады. Оның алғашқы дәуірі бейімделуге баса назар аударумен еректелді, бұл дипломатиялық мақсаттар үшін бар тұрғын үйлерді сатып алу және қайта жабдықтау, содан кейін арнайы жобаланған және салынған нысандарға көшуді қамтыды. Келесі Заманауи дәуірде операциялық қызметтер жүргізілген қабылдаушы елдермен демократия, ашықтық және дипломатия сияқты АҚШ құндылықтарын жақсырақ көрсететін нысандар салынды. Қауіпсіздік және сапа дәуіріне өту кезінде қауіпсіздік шараларын күшейтуге және мүлікті пайдаланушылар мен келушілер үшін қауіпсіз жағдай жасауға назар аударылды. Қазіргі уақытта ОБО Қауіпсіздік, Төзімділік, Ұқыптылық және Тиімділік дәуірінде, бұл бюроның жинаған тәжірибесінің нәтижесі және болашаққа дайын, бейімделетін және тұрақты нысандарды ұсынуға деген міндеттемесін көрсетеді.
Жоспарлау және жылжымайтын мүлік
OBO-дағы Жоспарлау және жылжымайтын мүлік (PRE) дирекциясы АҚШ Мемлекеттік департаментінің ғимараттар мен жылжымайтын мүлік бағдарламаларын қадағалау және іске асыруға жауапты. Бұл дирекция АҚШ-тың шетелдегі дипломатиялық мекемелері үшін жылжымайтын мүлікті стратегиялық түрде басқаруға, осы мекемелердің қолайлы, қауіпсіз және функционалды кеңістіктерде орналасуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ қабылдаушы елдердің ережелері мен экологиялық мақсаттарын сақтауға бағытталған. PRE дирекциясы OBO директорына Мемлекеттік департамент және шетелде қызмет ететін АҚШ үкіметінің ұйымдары үшін ұзақ мерзімді және стратегиялық жоспарлау, жылжымайтын мүлік бағдарламалары мен саясаты жөнінде кеңес береді. Бұдан өзге, PRE Департаменттің активтерді басқару бағдарламасын, соның ішінде жылжымайтын мүлікті сатып алу және сату жоспарларын қадағалайды, шетелде сатып алуға ұсынылған мүліктердің қаржылық бағалауын жүргізеді. Дирекция стратегиялық жоспарлау, ұзақ мерзімді дамыту жоспарлау, шетелдік үкіметтермен мүліктік келіссөздер жүргізу, Капиталдық қауіпсіздік шығындарын бөлісу бағдарламасы және Мемлекеттік департамент үшін Федералды жылжымайтын мүлік туралы ақпаратты (FRPP) есептеуге де жауапты. Сонымен қатар, дирекция мүлікті сату және пайдаланудан шығаруды басқарады.
Бағдарламаны әзірлеу, үйлестіру және қолдау
OBO-дағы Бағдарламаны әзірлеу, үйлестіру және қолдау (PDCS) дирекциясы шетелдегі АҚШ дипломатиялық мекемелеріне қатысты бағдарламаларды, негізінен құрылыс және жаңарту жобаларын қадағалау және үйлестіруге жауапты. Бұл дирекция OBO директорына қаржыландырылатын күрделі құрылыс және күрделі емес бағдарламаларды әзірлеу және іске асыру бойынша кеңес береді, сонымен қатар осы жобалардың АҚШ үкіметінің мақсаттарына, бюджеттеріне және жоспарларына сәйкес келуін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, дирекция OBO жобалау шарттары бойынша архитектуралық және инженерлік фирмаларды іріктеуге қатысты нұсқаулар береді және өзінің қызметтік міндеттерін орындау үшін критерийлер, ережелер, саясаттар мен стандарттарды әзірлейді. PDCS дирекциясы жобалау және инженерлік, шығындарды басқару және жобаны басқару салаларындағы қызметтерді ұсынатын функционалдық кеңселерді бақылайды, бұл аталған жобалардың жалпы тиімділігі мен сәттілігіне үлкен үлес қосады.
Құрылыс, нысандар мен қауіпсіздікті басқару
OBO-дағы Құрылыс, нысандар және қауіпсіздікті басқару (CFSM) дирекциясы негізінен бүкіл әлем бойынша Мемлекеттік департаменттің дипломатиялық өкілдіктерін салуға, қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және күтіп ұстауға жауапты. Бұл дирекция нысандарды күтіп ұстау және жөндеу жұмыстарын басқарады, сондай-ақ шетелдегі өкілдіктердегі шағын жобаларға қолдау көрсетеді. Бұдан өзге, дирекция жаңа кеңсе ғимараттары, күрделі жөндеулер және Департаменттің шетелдегі нысандарын жаңарту жобалары үшін басқару критерийлерін, нұсқаулықтарды және саясаттарды әзірлейді. Бұл стандарттар қауіпсіздік пен нысандардың қауіпсіздігін қамтиды, АҚШ-тың бүкіл әлемдегі дипломатиялық өкілдіктерінің қорғалуын және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.
Операциялар
OBO-дағы Операциялар (OPS) дирекциясы АҚШ-тың шетелдегі дипломатиялық мекемелерінің тиімді жұмыс істеуін қолдауда көп қырлы рөл атқарады. Ол мекемелердің жұмысы және шетелдегі бағдарламалар бойынша кеңес беруге көмектеседі, сондай-ақ Мемлекеттік департаменттің тағайындалған Агенттік қауіпсіздігі және денсаулық сақтау жөніндегі лауазымды тұлғасына (DASHO) Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасының (OSHA) талаптарына қатысты міндеттерін орындауға белсенді түрде көмектеседі. Дирекция посттар, OBO және аймақтық бюролар арасындағы маңызды байланысшы болып табылады және қауіпсіздік, денсаулық, қоршаған ортаны басқару және осы мекемелерге қатысты мәдени мәселелерді бірлесіп шешетін мамандандырылған кеңселерге қадағалау жүргізеді. Бұл жан-жақты тәсіл АҚШ-тың бүкіл әлемдегі дипломатиялық платформаларының қауіпсіз, тиімді және мәдени тұрғыдан сәйкес жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.
Бақылаушы
Шетелдегі ғимараттар операциялары бюросының бақылаушысы (OBO) – бюроның бюджеті мен қаржылық басқаруын, стратегиялық жоспарлауды, Конгресске есеп беруді және саясат саласын қадағалауға жауапты маңызды әкімшілік лауазым. Бұл қызмет OBO-ның міндеттерін іске асыру үшін қаржылық ресурстарды басқару мен бөлуді, сондай-ақ АҚШ-тың шетелдегі дипломатиялық мекемелерінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етуді қамтиды. Бақылаушы OBO-ның стратегиялық бастамаларын қалыптастыруда, қаржылық жауапкершілікті қамтамасыз етуде және бюроның қызметін қолдау үшін қажетті есеп беру мен саяси бағыттарды ұсынуда шешуші рөл атқарады.
Елшіліктердегі өнер
Бес онжылдықтан астам уақыт бойы "Арт-ин-Эмбаси" (АИЭ) көркем өнер және динамикалық әртістермен алмасу арқылы маңызды мәдени диалог пен түсіністікті қалыптастыруға бағытталған миссиясы арқылы АҚШ-тың қоғамдық дипломатиясында жетекші рөл атқарып келеді. Бұл әлемдік бейнелеу өнері бағдарламасын алғаш 1953 жылы Қазіргі заманғы өнер мұражайы көздеген, ал президент Джон Ф. Кеннеди 1963 жылы АҚШ Мемлекеттік департаментінде оны ресми түрінде бекітті. Бүгінде "Art in Embassies" – АҚШ Мемлекеттік департаментінің ресми бейнелеу өнері кеңсесі болып табылады және әлем бойынша 20 000-нан астам қатысушыны – суретшілерді, мұражайларды, галереяларды, университеттерді және жеке коллекционерлерді қамтиды. Ол 189 елдегі 200-ден астам нысанды қамтиды. Кәсіби кураторлар мен тіркеушілер жылына шамамен 60 көрмені құрастырып, жібереді, ал 2000 жылдан бері Департаменттің бүкіл әлемдегі дипломатиялық мекемелерінде 70-тен астам тұрақты коллекция орнатылды. "Арт-ин-Эмбаси" АҚШ-тың әлемдік қауымдастықтармен қарым-қатынасын нығайтады – соңғы онжылдықта 100-ден астам суретші АИЭ алмасу бағдарламаларына қатысатын елдерге сапар шегіп, жергілікті суретшілермен бірлесіп, қазір елшіліктер мен консулдықтарда көрсетіліп жатқан туындыларды жасады. Алдағы уақытта АИЭ әлемдік аудиторияны тартуды, білім беруді және шабыттандыруды жалғастыра береді, өнердің ұлттық шекараларды қалай басып өтіп, адамдар арасында байланыс құруға қабілетті екенін көрсетеді.
Мәдени мұралар басқармасы
Мәдени мұра басқармасы 2015 жылы Шетелдегі ғимараттарды басқару бюросының құрамында құрылды. Мәдени мұра басқармасы Мемлекеттік департаментке қарасты мәдени, тарихи және сәулеттік маңызы бар мүліктер мен жинақтарды зерттеу, консервациялау, білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру, көрмелерді жобалау және техникалық қызмет көрсету ережелері арқылы күтіп-баптау бағдарламасын іске асырады. Мәдени мұра қызметкерлері тарихи маңыздылығын анықтау үшін зерттеулер жүргізеді және тарихи мүліктер мен жинақтарға қатысты емдеу туралы ұсыныстарды дайындау үшін жағдайды бағалауды жүргізеді. Осы зерттеулердің нәтижелері ғимараттар мен заттар портфелін басқару және күтудің болашақ бағыттарын анықтау үшін пайдаланылады. Ақпарат сондай-ақ, осы веб-сайтта ұсынылғандай, ақпараттық-насихаттау және білім беру мүмкіндіктері арқылы, сондай-ақ Мемлекеттік хатшының мәдени маңызы бар мүліктер тізілімі сияқты бағдарламалар арқылы жұртшылыққа таратылады. Заманауи технологияларды пайдалана отырып және тарихи ескерткіштерді сақтау және көркем өнер консервациясы саласындағы тәжірибесіне сүйене отырып, Мәдени мұра басқармасы шетелдегі дипломатиялық өкілдіктердегі арнайы жобаларды қадағалайды, егер тарихи ғимараттар мен жинақтарға қатысты мәселелер туындаса. Бұл үшін ғимараттарды басқарушылармен, OBO жобалау мамандарымен және сыртқы мердігерлермен бірлесіп жұмыс істеу және оларды қажетті сақтау нормалары мен ең жақсы тәжірибелерге сәйкес білім беру қажет. Мәдени мұра басқармасы тарихи ескерткіштерді сақтауды оқып жатқан студенттік топтармен үнемі жұмыс істейді, оларды шетелдегі тарихи елшіліктерде бір апталық оқу және зерттеу сапарына шақырады. Бұл алмасу жас сақтаушы мамандарына тәжірибе алуға мүмкіндік береді және студенттердің зерттеулері мен баяндамалары арқылы осы мүліктер туралы білімді кеңейтеді. Елшінің резиденциясы, елшілік немесе мемлекеттік мекеме үшін Мәдени мұра басқармасы әлем бойынша американдық дипломатиялық тарихты көрсететін көрмелерді құрайды. Бұл көрмелер Мемлекеттік департаменттің мәдени заттар мен тарихи ғимараттар жинағын, сондай-ақ несие беру бағдарламалары арқылы мемлекеттік және жекеменшік мекемелермен серіктестікті пайдаланады. Көптеген қонақтар біздің шетелдегі өкілдіктерімізге шақырылған қонақтар ғана көре алатын болса да, Мәдени мұра басқармасы оларды көпшілікке қолжетімді етуге тырысады.
Саясат және бағдарламаларды талдау басқармасы
Бұл кеңсе бюроның Конгресспен, Бас инспектор кеңсесімен (OIG) және Үкіметтік есеп беру кеңсесімен (GAO) байланыстарын басқаруға жауапты, сондай-ақ осы сыртқы органдарға қадағалау және есеп беру туралы ақпаратты жеткізудің орталық нүктесі болып табылады. RM/P бюроның стратегиялық жоспарлауды әзірлеу, іске асыру, бақылау және бағалау процестерімен қатар, Функционалдық бюро стратегиясы (FBS), бюро ресурстарын сұрату (BRR) ұсыну, Жылдық өнімділік жоспары/Жылдық өнімділікті шолу сияқты құжаттарды да басқарады. Офис OBO саясатының директиваларын және Сыртқы істер жөніндегі нұсқаулықтар мен анықтамалықтарға (FAM/FAH) түзетулерді үйлестіреді, сондай-ақ ішкі саясат және стандарттық операциялық процедуралар директиваларын әзірлейді және барлық OBO кеңселерiне саясатты әзірлеуде көмектеседі. Соңында, RM/P OIG-нің шағымдар желісіне, FOIA сұрауларына және Конгресс сауалдарына түсетін барлық жауаптарды басқарады.