Кіріспе

(Дипломатиялық) аккредитация беру туралы хат

Сенімхат – дипломатты басқа егемен мемлекетте елші ретінде тағайындайтын ресми дипломатиялық хат. Көбінесе дипломатиялық куәліктер деп аталатын бұл хат, бір мемлекет басшысынан екінші мемлекет басшысына, елшінің өз елдерінен сөйлеу құқығын мойындауын сұрап жіберіледі. Бұл хатты тағайындалған елші қабылдаушы мемлекет басшысына ресми салтанатта жеке табыс етеді, бұл елшілік қызметінің басталуын белгілейді. Сенімхаттар дәстүрлі түрде дипломатияның халықаралық тілі – француз тілінде жазылады. Дегенмен, олар жіберуші мемлекеттің ресми тілінде де жазылуы мүмкін.

Хаттар тілі

Екі тең дәрежедегі монарх арасындағы сенімхаттар әдетте "Ағам, құрметті" (немесе әйел монарх болған жағдайда "Әпкем, құрметті") деген сәлеммен басталып, "Сіздің адал бауырыңыз" (немесе әйел монарх болған жағдайда "Сіздің адал қарындасыңыз") деген қош сөзбен аяқталады.

Құжаттарды ұсыну

Өздерінің лауазымына келгеннен кейін, тағайындалған елші сыртқы істер министрімен кездесіп, мемлекет басшысымен кездесуді ұйымдастырады. Олар мөрленген түпнұсқасын және мөрленбеген көшірмесін алып келеді. Мөрленбеген көшірмесі сыртқы істер министріне келген кезде беріледі, ал түпнұсқасы ресми салтанатта мемлекет басшысына жеке табыс етіледі. Елшілер өкілеттілік қағаздары қабылданғанға дейін қызметтерін бастамайды, ал дипломатиялық корпустағы олардың дәрежесі сенімхаттар ұсынылған күнімен анықталады. Дегенмен, олар елге кіргеннен бастап дипломатиялық иммунитетке ие болады. Тағайындалған елші қабылдаушы мемлекет ұсынған ресми көлікпен, әскери сүйемелдеумен салтанатқа барады. Конституциялық монархиялар мен парламенттік демократияларда мемлекет басшысы немесе вице-король үкіметтен заңды міндетті кеңес бойынша әрекет етеді. Сыртқы істер министрі салтанат кезінде мемлекет басшысымен бірге болады, бұл сенімхаттардың үкімет кеңесі негізінде қабылданатынын көрсетеді. Тағайындалған елші өкілеттілік қағаздарын мемлекет басшысына екі қолымен ұсынады. Көптеген үкіметтер салтанатты қабылдау рәсімдерін өткізеді, онда мемлекеттік және үкіметтік басшыларға көрсетілетін әскери салтанаттар сияқты дәстүрлі элементтер болады.

Атқарушы-өкімдер деңгейіндегі қарым-қатынастар

Екі елдің қарым-қатынасы іскерлік өкіл деңгейінде болған жағдайда, сенімхатты жіберуші мемлекеттің сыртқы істер министрі жазып, қабылдаушы мемлекеттің сыртқы істер министріне жолдайды. Іскерлік өкіл өзінің сенімхаттарын сыртқы істер министріне табыс етеді. Мемлекет басшысына тікелей жолданбайды және сенімхаттар ұсынылмайды, бұл екі ел арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың төмен деңгейін көрсетеді. Іскерлік өкілге әскери сүйемелдеу немесе мемлекеттік көлік қарастырылмайды.

Қауымдастық

Ұлтаралық қауымдастық елдерінің жоғары комиссарлары сенімхаттар ұсынбайды. Егер екі ұлтаралық қауымдастық мемлекетінің мемлекет басшысы ортақ монарх болса, онда жіберуші мемлекеттің премьер-министрі қабылдаушы мемлекеттің премьер-министріне бейресми таныстыру хаты жазады. Егер ұлтаралық қауымдастық мемлекеті республика болса немесе оның жеке монархы болса, жоғары комиссарлар бір мемлекет басшысы жазған және екінші мемлекет басшысына ұсынылған комиссия хаттарымен жіберіледі және қабылданады. Бұл хаттардың екі түрі де 1950-1951 жылдары Үндістан республика болғаннан кейін біркелкілендірілді, бұрынғы хаостық жүйенің орнына келді, онда кейбір жоғары комиссарлар премьер-министрдің хаттарын, ал кейбіреулері сыртқы істер министрінің хаттарын алып жүрген, ал кейбіреулері мүлдем хатсыз болған.