Ежелгі гректердің «kalos kagathos» идеалы – әдемілік пен ізгіліктің қатар келуі. Арыстардың мінез-құлқы, дене мен жанның үйлесімділігі. Тарих, философия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ежелгі гректердің адал мінез-құлық идеалы
Ancient Greek ideal of gentlemanly virtue
Калос кагафос немесе калокагафос (καλὸς κἀγαθός), ал калокагафия (καλοκαγαθία) – одан туындаған есім, классикалық грек жазушыларының, әсіресе әскери контексте, адал жеке мінез-құлықтың идеалын сипаттау үшін қолданған тіркес. Бұл тіркестің қолданылуы Геродоттан бастап классикалық кезеңге дейін куәландырылған. Тіркес екі сөйлемшеден тұрады: [[Wikt:καλός ("әдемі") және [[Wikt:ἀγαθός ("жақсы" немесе "адал"), екіншісі каи "және" сөзімен кразис арқылы бірігіп κἀγαθός түрін құрайды. Вернер Ягер бұл идеалды "толыққанды адамгершілік, ақыл-ойы мен денесі үйлесімді, шайқаста, сөйлеуде, ән салуда және іс-қимылдарда мінсіз" деп түйіндейді.
Kalos kagathos or kalokagathos (καλὸς κἀγαθός ), of which kalokagathia (καλοκαγαθία) is the derived noun, is a phrase used by classical Greek writers to describe an ideal of gentlemanly personal conduct, especially in a military context. Its use is attested since Herodotus and the classical period. The phrase is adjectival, composed of two adjectives, [[Wikt:καλός ("beautiful") and [[Wikt:ἀγαθός ("good" or "virtuous"), the second of which is combined by crasis with καί "and" to form κἀγαθός. Werner Jaeger summarizes it as "the chivalrous ideal of the complete human personality, harmonious in mind and body, foursquare in battle and speech, song and action".
Қолданылуы
Бұл сөз грек тілінде аристократия ұғымын талқылау кезінде қолданылған термин еді. Бұл сөз Афина аристократиясының өзін-өзі атауға қолданған тұрақты тіркес болды; алғашқы этика философтары, олардың көпшілігі Афина азаматтары болды, бұл термин идеалды немесе кемел адамды білдірді. Бұл тіркес жалпы мағынада да, нақты мағынада да қолданылуы мүмкін. Жалпы мағынада, ол ерекше қасиеттердің үйлесімі, мысалы, "батыл және сұлу" немесе "жақсы" және "абыройлы" сияқты сөздердің тоғысуы ретінде қолданылған. "Джентльмен" немесе "рыцарь" сияқты аудармалар дәстүрлі түрде осы тіркестің әлеуметтік аспектін жеткізу үшін ұсынылса, "соғыс батыры" немесе одан да циникалық "шейіт" аудармалары жақында пайда болды және әскери жақтарына баса назар аударады. Оның жазбада қолданылуы б.з.д. V ғасырдың екінші жартысынан және б.з.д. IV ғасырға дейін созылады. Мысалы, Платонның "Лизис" диалогында жас жігіт калокагатиямен толы деп сипатталған. Аристотельдің "Эудемиялық этикасы" еңбегінде калокагатия тақырыбы кеңінен талқыланады, бұл грек тілінде "жақсы және дана" дегенді білдіреді, сыртқы сұлулықтың (калос) ішкі сұлулық, мораль және ізгілікпен байланысты деген сенімнен аулақ болу үшін. Аристотельдің "Никомах этикасы" және "Эудемиялық этикасы" сияқты этикалық еңбектерінде мегалопсухия ("жанның ұлылығы", жомарттық) термині ғалым Дженифер Уайтинг (1998) тарапынан "кең ауқымды калокагатия" деп интерпретацияланды. Оның интерпретациясы Аристотель үшін калокагатия да, мегалопсухия да, олардың нағыз түрінде, жақсылық жасау арқылы құрметке ие болу ниетінен туындамайтын қасиеттер деген тұжырымға негізделген. Сұлулық пен жақсылықтың латын тіліндегі сәйкестігі – mens sana in corpore sano ("салауатты денеде салауатты рух"). Ол сонымен қатар дене мен рухтың теңгерімді дамуының мақсаты ретінде де қарастырылады.
The word was a term used in Greek when discussing the concept of aristocracy. It became a fixed phrase by which the Athenian aristocracy referred to itself; in the ethical philosophers, the first of whom were Athenian gentlemen, the term came to mean the ideal or perfect man. The phrase could be used both in a generic sense, or with certain specific force. As a generic term, it may have been used as the combination of distinct virtues, which we might translate as "handsome and brave", or the intersection of the two words "good" or "upstanding". Translations such as "gentleman" or "knight" have traditionally been suggested to convey the social aspect of the phrase, while "war hero" or the more cynical "martyr" are more recent versions, and emphasise the military element. Its recorded usage dates from the second half of the 5th and in the 4th century B. C For example, in Plato's Lysis, a young man is described as imbued with kalokagathia. There is thematic discussion of kalokagathia in Aristotle's Eudemian Ethics, which literally means "good and wise" in Greek, to avoid association with the belief that external beauty (kalos) was associated with inner beauty, morality and virtue. In Aristotle's ethical works such as the Nicomachean Ethics and Eudemian Ethics, the term megalopsuchia ("greatness of soul", magnanimity) has been interpreted as being "large scale kalokagathia" by the scholar Jennifer Whiting (1998). Her interpretation is dependent upon the interpretation that for Aristotle, both kalokagathia and megalopsuchia, are not, in their true forms, virtues that come about only because people want to be honoured for doing good things. The possession of the beautiful and the good has a correspondent in Latin: mens sana in corpore sano ("a healthy soul in a healthy body"). It is also seen as a target in balanced education of body and spirit.