Кіріспе
Скампи – бұл теңіз өнімдері тағамы, оған әртүрлі дайындалған шаяндар, әсіресе лангустин (итальянша атауы осы тағамға атын берген), сондай-ақ креветка немесе шағын креветкалар кіреді. Скампині дайындау әдістері аймаққа қарай өзгереді.
Scampi is a seafood dish that includes various preparations of certain crustaceans, especially langoustine (the Italian name of which gives the dish its name), as well as shrimp or prawns. Scampi preparation styles vary regionally.
Атауы
Scampi – scampo сөзінің көпше түрі, бұл итальян тіліндегі лангустинге берілген атау, сондай-ақ норвегиялық лобстер деп те аталады. Итальян сөзі грек тіліндегі καμπή kampē ("қисаю" немесе "шалқалау") сөзінен туындаған болуы мүмкін. Ағылшын тілінде бұл термин аймаққа және контекстке байланысты лангустин түріне немесе одан дәстүрлі түрде дайындалатын тағамға сілтеме жасай алады. АҚШ-та, онда лангустин сирек кездеседі, бұл тағам креветкадан жасалады және көбінесе "креветка скампи" деп аталады, мұнда бұл терминдер дайындау тәсілі ретінде қарастырылады. Ұлыбританияда тағам өнімдерін таңбалау заңдары "scampi" деп белгіленген өнімдерге лангустин қосуды талап етеді, себебі бұрын монах балықтың (monkfish) құйрығы кейде Ұлыбританияда scampi ретінде қолданылып, сатылатын, бұл 2005 жылғы Fish Labelling (Amendment) England Regulation және 1996 жылғы Тамақ өнімдерін таңбалау ережелерінің 1-қосымшасына қайшы келеді.
Дайындау әдістері
Француз энциклопедиясы "Ларусс гастрономик" бойынша, лангустин – нәзік тағам, сондықтан оны бірнеше секундқа ғана сорпаға пісіру керек. Өте жас болғанда олардың сәл тәтті дәмі болады, ол мұздатылғанда жоғалады және оларды жай ғана жеуге болады. Ұлыбританияда қабықтан босатылған құйрық еті әдетте "скампи құйрықтары" немесе "толық құйрықты скампи" деп аталады, бірақ арзан "қайта жасалған скампи" басқа балық түрлерімен бірге олардың басқа бөліктерін де қамтуы мүмкін. Оны қамыр немесе нан үгітісінде қуырып, әдетте картофель фри және тартар соусымен бірге береді. Ол супермаркеттерде және мейрамханаларда кеңінен қол жетімді және пабтағы немесе жеңіл тағам ретінде қарастырылады, бірақ Шотландиядағы балық аулау көлемін азайтатын факторлар (мысалы, нашар ауа-райы) оның қолжетімділігіне әсер етуі мүмкін. АҚШ-та "шаян скампи" – итальяндық-американдық тағамдардағы шаянды көрсету үшін қолданылатын атау (итальян тілінде "шаян" деген сөз – гамберо немесе гамберетто, көпше түрі – гамбери немесе гамберетти). "Скампи" дегені – сарымсақ майы, құрғақ ақ шарап және пармезан ірімшігі қосылған Nephrops norvegicus (солтүстік креветкасы) тағамы, ол нанмен немесе макарон немесе күрішпен, немесе кейде тек креветкамен беріледі. "Шебелек скампи" термині – дайындық стилі ретінде қарастырылады, оның нұсқаларына "тауық скампи", "омар скампи" және "моллюск скампи" жатады.
Теңіз өнімдерінің баламасы ретінде
Балық қорларының төмендеуіне байланысты, британдық аспазшылар, оның ішінде Хестон Блюментал және Хью Фернли-Уитингстал 2010 жылы "Балық үшін күрес" науқанын бастады, мақсаты – балама теңіз өнімдері туралы хабардарлықты арттыру болды. Олар шұбатыр және басқа да аз белгілі теңіз тағамдарын протеиннің тұрақты көзі ретінде жақтады.
Ұлттық "Шампан" күні
АҚШ-та Ұлттық Дәнді-дәнді шабдыз күні жыл сайын 29 сәуірде тойланады.