Кіріспе
АҚШ үкіметінің туындысы АҚШ авторлық құқық заңдарында «АҚШ үкіметінің лауазымды адамы немесе қызметкері тарапынан оның қызметтік міндеттерін орындау барысында дайындалған туынды» деп анықталады. 1976 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 105-бабына сәйкес, мұндай туындылар АҚШ заңнамасы бойынша ішкі авторлық құқықпен қорғалмайды және осылайша, жалпыға қолжетімді болып табылады. Бұл заң тек АҚШ-тың ішкі авторлық құқығына қатысты, себебі АҚШ федералды заңдарының құзыреті осымен шектеледі. АҚШ үкіметі бұл туындыларға басқа елдерде авторлық құқықты сақтап қалуға құқылы екенін мәлімдейді. АҚШ үкіметінің бұрын қорғалған туындыны жариялау, оны жалпыға қолжетімді етуге әкелмейді. Мысалы, мемлекеттік жарияланымдарға келісімшартшы немесе грант иегеріне тиесілі авторлық құқықтары бар туындылар; авторлық құқықтары АҚШ үкіметіне берілген материалдар; немесе басқа көздерден алынған авторлық құқықпен қорғалған ақпарат кіруі мүмкін. Бұдан бөлек, АҚШ-тың құрама емес үкіметтері жасаған туындылардың авторлық құқықтық мәртебесі олардың жеке заңдарымен реттеледі.
A work of the United States government is defined by the United States copyright law, as "a work prepared by an officer or employee of the United States Government as part of that person's official duties". Under section 105 of the Copyright Act of 1976, such works are not entitled to domestic copyright protection under U. S. law and are therefore in the public domain. This act only applies to U. S. domestic copyright as that is the extent of U. S. federal law. The U. S. government asserts that it can still hold the copyright to those works in other countries. Publication of an otherwise protected work by the U. S. government does not put that work in the public domain. For example, government publications may include works copyrighted by a contractor or grantee; copyrighted material assigned to the U. S. Government; or copyrighted information from other sources. Further, the copyright status of works by subnational governments of the United States is governed by its own set of laws.
Негізінен мемлекеттік құрылыстардан тұратын туынды жұмыстар
1976 жылғы Заңның 403-бабында негізінен бір немесе бірнеше мемлекеттік жұмыстан тұратын құжаттарға қатысты жаңа ереже енгізілді. Аталған ереже бойынша, егер талап етілетін авторлық құқық туралы хабарламада жұмыстың АҚШ Үкіметіне жатпайтын, демек авторлық құқықпен қорғалатын бөліктері нақты көрсетілмесе, мұндай жұмыстар авторлық құқықтан қорғалмайды. Палаталық есепте көрсетілгендей, бұл ереже қазіргі заңмен техникалық тұрғыдан дұрыс болғанымен, көп сынға ұшыраған баспагерлік тәжірибеге бағытталған. Мемлекеттік жұмыс коммерциялық мақсатта жарияланғанда немесе қайта жарияланғанда, кіріспе, өңдеу, иллюстрация сияқты «жаңа материалдар» қосылып, коммерциялық баспагердің атынан жалпы авторлық құқық туралы хабарлама берілуі жиі кездесетін жағдай. Бірақ мұндай жағдайда жұмыстың көп бөлігі авторлық құқықпен қорғалмаған және оны тегін пайдалануға болады деген ой тудырмауы керек. «Хабарламаны мағыналы ету үшін, оны жаңылыстырмау мақсатында» 1976 жылғы Заңның 403-бабында көшірмелер негізінен АҚШ Үкіметінің бір немесе бірнеше жұмыстарынан тұрса, авторлық құқық туралы хабарламада (бар болған жағдайда) авторлық құқық талап етілетін жұмыстың бөліктері анықталуы тиіс делінген. Бұл талап орындалмаса, хабарлама жоқ деп есептеліп, ерекше жағдайлар болмаса авторлық құқық қорғалуын жояды.
aimed at a publishing practice that, while technically justified under the present law, has been the object of considerable criticism. In cases where a Government work is published or republished commercially, it has frequently been the practice to add some "new matter" in the form of an introduction, editing, illustrations, etc., and to include a general copyright notice in the name of the commercial publisher. This in no way suggests to the public that the bulk of the work is uncopyrightable and therefore free for use. "To make the notice meaningful rather than misleading", section 403 of the 1976 Act required that, when the copies consist preponderantly of one or more works of the United States Government', the copyright notice (if any) identify those parts of the work in which copyright is claimed. A failure to meet this requirement would be treated as an omission of the notice", resulting, absent the application of some exception, in the loss of copyright protection.
Берн конвенциясын іске асыру туралы 1988 жылғы актінен кейінгі туынды жұмыстар
1988 жылғы Берн конвенциясын іске асыру туралы заң 1989 жылғы 1 наурызда және одан кейін жарияланған туындылардың көшірмелерінде авторлық құқық туралы хабарламаны пайдалануды міндетті емес деп белгілей отырып, заңға өзгерістер енгізді, сондай-ақ 403-бапты жаңартты. Осы заң қабылданғаннан кейін авторлық құқықты қорғау үшін авторлық құқық туралы хабарлама қажет болмай қалды. Дегенмен, хабарламаны қосу белгілі бір пайдалар береді, әсіресе жауапкердің әдейі салмаусыздықпен бұзушылық жасады деген талабын жолдағанда, мұндағы дұрыс хабарлама мәселесі бұзушылыққа қатысты істерде залапты анықтауда маңызды рөл атқарады. Жаңартылған 403-бапқа сәйкес, егер авторлық құқық бұзушылық туралы сотта жауапкерге қолжетімді жарияланған көшірмелерде немесе дыбыс жазбаларында авторлық құқық туралы хабарламада осы заңмен қорғалған жұмыстардың бөліктері туралы нақты немесе жоқ екенін көрсететін мәлімдеме болмаса, АҚШ Үкіметінің туындыларынан негізінен тұратын туындыларға бұл пайдалар берілмейді.
Мердігерлер жасаған жұмыстар
АҚШ үкіметінің туындыларынан өзгеше, мемлекеттік келісімшарттар бойынша подрядчиктер жасаған туындылар АҚШ авторлық құқығымен қорғалады. Авторлық құқықтың иесі келісімшарт шарттарына және атқарылған жұмыстың түріне байланысты. Келісімшарт шарттары агенттіктер арасында әртүрлі болуы мүмкін; NASA және әскери келісімшарттар азаматтық агенттіктердің келісімшарттарынан айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін. Азаматтық агенттіктер мен NASA Федералдық сатып алу ережелерімен (FAR) басшылыққа алады. FAR-да авторлық құқықтың иелігіне әсер ететін бірнеше ережелер бар. FAR 27.4 тармағы – Деректердегі құқықтар және авторлық құқық азаматтық агенттіктер мен NASA үшін авторлық құқық туралы нұсқаулар береді. Сонымен қатар, кейбір агенттіктердің өздерінің FAR қосымшалары болуы мүмкін. FAR жалпы деректер құқығы туралы ережеге (FAR 52.227-14) сәйкес, келісімшартты орындау немесе келісімшарт бойынша жеткізілген барлық деректерде үкіметке шектеусіз құқықтар беріледі, егер подрядчик авторлық құқыққа талап қоймаса немесе келісімшартта басқаша көзделмесе. Агенттіктің FAR қосымшасында басқаша көзделмесе, подрядчик келісімшартты орындау кезінде алғаш рет жасалған және академиялық, техникалық немесе кәсіби журналдарда, симпозиумдар материалдарында немесе осы сияқты жарияланған деректерге негізделген немесе оларды қамтитын ғылыми және техникалық мақалаларға авторлық құқықтарды талап ете алады. Келісімшартты орындау кезінде алғаш рет жасалған барлық басқа туындыларға авторлық құқықты қолдану немесе қорғау үшін подрядчикке жазбаша рұқсат алу қажет. Алайда, егер келісімшартта шарттың IV-ші баламасы болса, авторлық құқықты талап ету үшін келісімшарт берушінің келісімі қажет емес. Егер подрядчик компьютерлік бағдарламалық қамтамастың басқа туындыларына авторлық құқықтарды талап етсе, үкіметке және оның атынан әрекет ететін басқа тұлғаларға авторлық құқықпен қорғалған туындыны көбейтуге, туынды туындыларын жасауға, таратуға, орындауға және көрсетуге лицензия беріледі. FAR келісімшарты бойынша жасалған компьютерлік бағдарламалық қамтамастың жағдайында үкімет лицензиясының шегіне жұртшылыққа тарату құқығы кірмейді, бірақ «жаппай саудаға арналған бағдарламалық қамтама» үшін үкімет әдетте басқа кез келген клиентке қарағанда артық лицензия алмайды.
Трансферлер
Федералды үкімет өзіне берілген авторлық құқықтарды иелене алады. Егер мұны авторлық құқықтарды және физикалық құжаттарды қамту деп түсіндірсек, онда бұл осындай берудің мысалы болар еді.
Ерекшеліктер
Кейбір тәуелсіз агенттіктердің, корпорациялардың және федералдық еншілес компаниялардың еңбектері "мемлекеттік еңбектер" деп есептелмейді және демек, авторлық құқыққа ие болуы мүмкін. Мысалы, АҚШ пошта қызметінің материалдары көбінесе қалыпты авторлық құқыққа жатады. USPS материалдарының, көркем туындыларының және дизайнының көп бөлігі, сондай-ақ 1978 жылдың 1 қаңтарынан бастап немесе одан кейін шығарылған барлық почта маркалары авторлық құқық заңдарымен қорғалады. Бұрынғы АҚШ пошта департаментінің еңбектері қоғамдық доменде (бұл оның бұрынғы кабинеттік департамент мәртебесіне байланысты). АҚШ Сауда министріне Стандартты анықтамалық деректер туралы заңға сәйкес Сауда департаменті жасаған еңбектерге авторлық құқықты рәсімдеуге уәкілеттік берілген. Ұлттық қорғаныс туралы заң (NDAA), 2020 жылғы қаржы жылы, он екі федералдық мемлекеттік мекемедегі профессорлық-оқытушылар құрамының азаматтық мүшелеріне қызметтік міндеттерін орындау кезінде жасалған еңбектердің авторлық құқығын сақтап, меншікке алу құқығын берді, егер олар ғылыми баспа немесе журнал арқылы жарияланса.
Басқа шектеулер
Кейбір туындылар, әсіресе мемлекеттік органдардың логотиптері мен эмблемалары авторлық құқыққа ие болмаса да, тауар таңбалары заңдарына ұқсас басқа заңдармен қорғалады. Мұндай заңдар тауардың бастауын немесе сапасын көрсететін белгілерді қорғауға бағытталған. Мысалы, Орталық барлау агенттігінің логотипі, атауы және аббревиатурасы 1949 жылғы ЦРУ заңымен реттеледі.
Үкіметтің жарлықтары
Америка Құрама Штаттарының Авторлық құқық кеңсесі "үкімет жарлықтарын", мысалы сот шешімдерін, әкімшілік қаулыларын, заңдарды, қауымдық ережелерді және осы сияқты ресми құқықтық құжаттарды, қоғамдық мүдделерге байланысты авторлық құқыққа жатпайды деп есептейді. Бұл федералдық, штаттық немесе жергілікті деңгейдегі, сондай-ақ шетелдік үкіметтерге қатысты қолданылады.