Кіріспе

Амцахара – Абхазиядағы саяси партия.

Қор

1999 жылы 31 наурызда Сергей Дбар, Владимир Начах, Аки Ардзинба, Гарик Саманба және тағы да басқалардың бастамасымен Грузиямен 1992–1993 жылдардағы соғыстың ардагерлерін біріктіретін қоғамдық ұйым ретінде Амцахара құрылды. Құрылтай съезінде Дбар алғашқы төраға болып сайланды және ол 2001 жылға дейін осы қызметте болды. 2002 жылы Амцахара әлеуметтік-саяси қозғалысқа трансформацияланды, ал Начах пен Мираб Кишмария оның бірлескен төрағалары болды.

2004 жылға дейін

Алғашында ардагерлер қауымдастығы ретінде құрылған «Амцахара» қауымдастығы мүшелерінің санын кеңейтіп, жалпы қоғамды қамтыды. «Амцахарадан» бұрын көзге түскен жалғыз оппозициялық топ – «Атайра» қозғалысы болды. «Амцахара» ардагерлер негізінде оппозицияның жетекшілігін өз қолына алды. 2004 жылға дейінгі жылдары «Амцахара» үкімет реформасын талап етті, оның ішінде билік тармақтары арасындағы өкілеттіктердің теңгерімін арттыруды, әсіресе абхаздық заң шығарушылардың құзыретін кеңейтуді ұсынды. Олар Конституцияға өзгерістер енгізу тәртібін өзгертуге де қол жеткізді. 2003 жылы премьер-министр Геннадий Гагулияның үкіметін құлатуға басты жауапкер «Амцахара» болды. Бұл үкіметтің президент Владислав Ардзинбаның бұйрығымен емес, халықтың қысымымен отставкаға келуінің алғашқы жағдайы еді. «Амцахара» Гагулияны тиімсіздігі мен қылмысқа қарсы күрестегі әлсіздігі үшін сынады, ал оның съезінде халықтың наразылығы күшейді. Гагулия отставкаға кетпесе, ұлттық митинг ұйымдастыруға уәде берді. Абхазия үкіметін сынға алатын жалғыз оппозициялық күш болғандықтан, оларға әр түрлі уақытта қауіп төнді. 2003 жылдың 19 сәуірінде олардың кеңсесі бомбаланды, бірақ ешкім зардап көрмеді. Олардың екі белсендісі автокөлікке қойылған бомбадан қаза тапты, олар биліктің кінәлі екенін мәлімдеді. 2004 жылдың маусым айында «Амцахараның» жетекшілерінің бірі Гарри Айба қала ішінде жүргенде атып өлтірілді. Осыған байланысты сыртқы істер министрі және «Амцахараның» тағы бір жетекшісі Сергей Шамба наразылық білдіріп, қызметтен кетті. 2003 және 2004 жылдың басында «Амцахара» президент Ардзинбаның отставкаға кетуіне ықпал етті. 2003 жылдың соңында олар парламенттен желтоқсанның ортасына дейін оны импичментке салу үшін заңдық тетіктерді қарастыруды сұрады, бірақ бұл орындалмады.

2004 жылғы президенттік сайлау

Амцахара 2004 жылғы қазан айындағы президент сайлауында үстем партияға қарсы күресуді жоспарлаған, бірақ Ардзинба Конституция бойынша қызметтен кетуге мәжбүр болды. Олардың 2004 жылғы сайлауда жеңіске жету мүмкіндігі сәуір айында бірнеше оппозициялық саясаткерлердің Біріккен Абхазия альянсын құруымен алғашқыда күйреуге ұшырады. Дегенмен, маусым айында Аматсахара мен Біріккен Абхазия Айбаның қазасынан кейін сайлауда бірігіп әрекет етуге келісті. 20 шілдеде олар бұрынғы премьер-министр Сергей Багапшты президенттікке кандидат етіп тағайындады, бұл бұрынғыда нақты басшының болмауына байланысты бірнеше кандидатты тікелей ұсыну мүмкіндігі туралы қауесеттерге нүкте қойды.

2013 жылдан бастап

2013 жылдың 27 маусымында «Амцахара» конгресс өткізіп, өзін толыққанды саяси партияға айналдырды, оның төрағалары Гарик Саманба мен Отар Ломия, ал төрағаларының орынбасарлары Виталий Тарнава мен Рамаз Жопуа болып сайланды. 2014 жылғы мамырдағы төңкерістен кейін «Амцахара» 18 шілдеде кезектен тыс съезд өткізді, онда бұл оқиғаларды айыптап, қауіпсіздік қызметінің төрағасы Аслан Бжанияны тамыз айындағы сайлауда президенттікке ұсынды. 7 қарашада Ресеймен одақтасу және интеграция туралы келісімді талқылау үшін кезектен тыс конгресс өткізілді. 2015 жылдың 22 мамырында «Амцахара» өзінің бесінші съезін өткізді. Бірлескен төраға Саманба үкіметті қатты сынға алып, «Амцахара» қазір Абхазияның жалғыз оппозициялық партиясы екенін мәлімдеді. Конгресс президент Рауль Хажимбаға оппозициядан бір мүшені Премьер-министр қызметіне тағайындауды бір ауыздан талап етті және басшылық құрылымын өзгертуді мақұлдады, төрағалар санын үштен бірге дейін азайтты. 4 маусымда партияның Саяси Кеңесі төраға Алхас Квицинияны жалғыз басшы ретінде бекітуге шешім қабылдады және оны Кеңес төрағасы етіп сайлады. 21 қазанда «Амцахараның» алтыншы съезінде бұл шешімді Квицинияны партия төрағасы етіп сайлау арқылы растады. Сондай-ақ, президент Рауль Хажимбаны отставкаға кетуге шақыратын резолюция қабылдады. 2016 жылдың 3 наурызында «Амцахара» ертерек президенттік сайлау өткізуге арналған жоспарланған референдумды қолдауын білдірді. Президент Рауль Хажимба референдумды мақұлдап, оның күнін 10 шілде деп белгілегеннен кейін, «Амцахара» 5 шілдеде конгресс өткізуді жоспарлады. Конгресс Мемлекеттік филармонияда өткізілуі жоспарланған еді, бірақ қатысушылар ғимараттың жабылып қалғанын көрді және конгрессті көрші саябақта өткізуге шешім қабылдады, себебі электр қуаты өшірілгендіктен, бір сағатқа кешіктірілді. Конгресс бірнеше талаптарды қабылдады, оның ішінде Ішкі істер министрі Леонид Дзапшбаның қызметтен босатылуы және референдумды күзге ауыстыру. Содан кейін қатысушылар өз талаптарын қайталау үшін Ішкі істер министрлігіне барды. Төраға Алхас Квициния Министрлік ғимаратына кіргізбеуге шақырғанмен, бірқатар белсенділер қауіпсіздік кордонын бұзуға тырысты, тастар, кірпіштер және «молотов коктейльдерін» лақтырып жіберді. Нәтижесінде, қауіпсіздік қызметкерлерінің 19-ы жарақат алды, оның 9-ы ауруханаға жеткізілді.