Кіріспе
Жоғарғы денеге арналған киім
Блузка (/b/l/aʊ/z/, /b/l/aʊ/s/, /b/l/uː/z/) – жұмысшылар, шаруалар, суретшілер, әйелдер және балалар киетін кең, еркін киім. Ол әдетте бел немесе жамбас тұсында (тығыз жиекпен, плиселермен, партермен немесе белбеумен) жиналады, соның арқасында киген адамның денесінен еркін түседі ("блузкалар" сияқты). Бұл кең стильдегі еркектердің жейдесіне де қатысты болуы мүмкін (мысалы, ақын жейделері мен қазақ жейделері), бірақ мұндай жағдай сирек кездеседі. Дәстүрлі түрде, бұл термин көкірек бөлігі кең, әйелдік келбеті бар жейделерді сипаттау үшін қолданылған. Дегенмен, қазіргі таңдағы көптеген "стандартты" жейделер де белгілі бір дәрежеде кең болып келеді, және мұндай жейде киетін ерлердің саны нақты блузка киетін әйелдердің санымен тең болуы (немесе тіпті одан асып түсуі) мүмкін. Бұл термин кейбір ерлердің әскери форма киімдерін де білдіреді.
Этимология
Блуза – француз тілінен ағылшын тіліне қабылданған сөз (Wiktionary-дегі жазбаны қараңыз). Бастапқыда француз жұмысшылары киетін көк түсті блузаны білдірген. Сөздің французша түрі латын тіліндегі pelusia сөзінен, орта ғасырда өндіріс орталығы болған Египет қаласы Pelusium-нан немесе прованс тіліндегі (lano) blouso 'қысқа (жүннен тоқылған)' сөзінен шыққан болуы мүмкін.
It is suggested that the French form of the word comes from the Latin pelusia, from the Egyptian town of Pelusium, a manufacturing center in the Middle Ages, or alternatively from Provençal (lano) blouso 'short (wool)'.
Сипаттама
Блузкалар әдетте жібек немесе жұқа мақта маталардан тігіледі, ал 1990 жылдардың басына дейін олар көбінесе жұмсақ түсетін синтетикалық талшықтардан (мысалы, полиэстерден) жасалған. Кейде олар жиектеумен, кестемен немесе иілген әшекейлермен безендіріледі. Әйелдер блузкасының классикалық түрі – ақ көйлек блуза (классикалық әдемі ақ ерлер көйлегі үлгісімен). Оның комбинациялау мүмкіндіктері өте кең. Ашық қазық, Питер Пэн, кері және реверс жағалы блузкалар да классикалық әйелдер блузкасының танымал түрлері. Блузкалар көбінесе мақтадан немесе жібектен жасалады және жағасы мен жеңі болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Олар қарапайым топларға қарағанда әдетте дұрыс тігілген, және онда жиектеу, галстук немесе мойынның жұмсақ бүршігі, немесе кестеленген әшекейлер сияқты бөлшектер болуы мүмкін. Тігісінің дұрыс болуы киюшінің дене пішініне жақын орналасуын қамтамасыз етеді. Бұл принцесса тігістері немесе бел және/немесе кеуде бөлігінің тігілуі сияқты ерекшеліктерді тігу арқылы қол жеткізіледі. Блузкалар (және көптеген түймелі әйелдер жейделері) әдетте ерлер жейделерінен кері түймеленеді (әскери киімнен басқа). Яғни, түймелері киюшінің сол жағында, ал түймешелер оң жағында орналасады. Мұның себептері нақты белгілі емес, және бірнеше теория бар, бірақ оларды растайтын нақты дәлел жоқ. Кейбіреулер бұл әдетті кір жуушылардың әйелдер мен ерлер көйлектерін ажырату үшін енгізгенін айтады. Бір теория бойынша, бұл дәстүр орта ғасырларда пайда болған, сол кезде байлықты көрсетудің бір жолы – түймелердің саны болған. Тағы бір теорияға сәйкес, бастапқы дизайн оң қолды қарсыласқа қаруын тігіске ілістіріп, жыртып жібермеу үшін жасалған, сондай-ақ адам оң қолымен қаруын өз киімінің еріген тігісіне ілістірмей-ақ тарта алатын болған. Қызметші әйелдер қожайындарының көйлектерін түймелеуге жауапты болған (өйткені түймелер көбінесе артында болған). Олар түймелерді өңдеуге тырысып шаршады, олардың пікірінше, олар кері бұрылған, сондықтан оларды жасау немесе жөндеу кезінде орналасуын өзгертіп бастады. Тағы бір теория бойынша, әйелдерді әдетте қызметшілері киіндірген, ал ерлер өздері киінген. Сондықтан әйелдер блузкалары қызметшіге оңай түймелеуге ыңғайлы етіп жасалған, ал ерлер блузкалары киген адамға оңай түймелеуге ыңғайлы болған. Барлық ұсынылған жағдайларда айырмашылықтың себептері енді жоқ болса да, ол әдет-ғұрып немесе дәстүр бойынша сақталып келеді. Көптеген әйелдер ыңғайлы болу үшін жоғарғы түймесін ашық қалдыруды ұнатады, бірақ әйелдерге арналған кейбір блузкалардың мойын сызығы босаң болғандықтан, жоғарғы түймесін ыңғайлылықтан айрылмастан, әдемі көрініс сақтап түймелеуге болады. Кейбір әйелдер блузкаларына сән үшін жоғары жаққа түймелеп, әртүрлі брошьтар мен әшекейлер бекітеді. Олардың кейбіреулері тікелей түймеге, ал басқалары жағаға бекітіледі.
Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі
Блузкалар тарихи тұрғыдан қап тәрізді, көбінесе тікенді киім түрінде болған, 1890 жылдарға дейін әйелдер гардеробында сирек кездесетін. Одан бұрын олар көбінесе шалбар киюге арналған, шаруа немесе дәстүрлі киімдерге ұқсас стильдегі киім ретінде танымал болды, мысалы 1860 жылдардағы Гарибальди көйлегі. Блузка дирндльдің корсажының астына киіледі. Ол белдің үстінен қысқа кесілген. Блузка дирндльдің жалпы көрінісін, әсіресе мойын сызығының кесімі арқылы өзгертеді. Төменгі мойын сызығы бар блузка декольтені көрсету үшін төменгі мойын сызығы бар корсажбен үйлеседі, ал жоғары мойын сызығы бар блузка қарапайым көрініс береді. Дәстүрлі үлгілерде блузканың мойын сызығы мойынның табанында орналасқан. Басқа танымал мойын сызықтары V пішіндес, балконет немесе жүрек пішіндес болып келеді. Көбінесе мақта, зығыр немесе кружев қолданылады, ал түсі көбінесе ақ болады. Ылғалды жеңдер жиі кездеседі, бірақ тар жеңдер (қысқа немесе ұзын) да көптеп таралған.
Aboyne киімінде қолдану
Бір нұсқасында тартан үлгісіндегі юбка, иық үстіне жабылатын клеткалы шал, ақ блузка және көйлекше, сонымен қатар барқыт корсет киеді. Басқа нұсқада көйлекшенің үстінен ақ көйлек және тартан үлгісіндегі белбеу киеді. Әдеттегі Абойн киімі – қараңғы корсет немесе әсем жилет, сәнді блузка, толық тартан юбка және кейде көйлекше мен алжапқыштан тұрады. Кейбіреулері алжапқыш орнына тартан белбеу (әдетте иықтан жабылып, юбканың артқы жағындағы жиегіне қарай төмен түседі) тағады.
Блузка жакеті немесе блузка
Блузка жакет немесе блузон – белге тартылып, белдік үстінен еркін түсетін киім. Жаңа үлгідегі еркектердің Chetten кең блузка пальтосы берік матадан немесе ішкі астармен тігіледі, оны жеке киюге немесе басқа киімнің үстіне жамынуға болады. Ол Эйзенхауэр жакетімен туыс.