Мария Антонина Бонецка: Польшалық жазушы, мұғалім және қарсыласы
Maria Boniecka
Мария Бонецка – польский автор, педагог, участница Сопротивления. Награждена орденами, преследовалась за антикоммунизм, эмигрировала в Австралию. Биография и творчество.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польшалық жазушы және мұғалім Мария Антонина Бониечка (19 маусым 1910 – 19 маусым 1978) – польшалық жазушы және мұғалім, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшаның Отандық армиясында қызмет еткен. Ол бірнеше марапаттарға ие болды, оның ішінде "Құрмет күміс кресті", "Отандық армия кресті", "Шчецин әдеби сыйлығы" және "Towarzystwo Wiedzy Powszechnej" (Жалпы білім қоғамы) алтын сыйлығы. Коммунизмге қарсы болғандықтан, ол сол кездегі Польша үкіметі тарапынан қуғынға ұшырады; басқа нәрселермен қатар, ол "Ziemia i Morze" мерзімді басылымының редакторы лауазымынан айырылды және онда жарияланған мақаласы үшін сотқа тартылды. 1965 жылы ол Австралияға эмиграциялады, онда "Ucieczka za Druty" атты естеліктерін жазды.
Polish author and teacher
Maria Antonina Boniecka (19 June 1910 – 19 June 1978) was a Polish author and teacher, who also served in the Polish Home Army during the Second World War. She received several awards, including the Silver Cross of Merit, the Home Army Cross, the Szczecin Literary Award, and a Gold Award from the Towarzystwo Wiedzy Powszechnej (Society for Universal Knowledge). Opposed to Communism, she was persecuted by the Polish government of the time; among other things, she lost her position as editor of the periodical Ziemia i Morze and was taken to court over an article published therein. She emigrated to Australia in 1965, where she wrote her memoir, Ucieczka za Druty.
Өмір және мансап
Бониечка 1934 жылы Варшавада педагогика мамандығы бойынша білім алып, 1937 жылы философия мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. 1928 жылдан бастап Бониечка Варшавада ересектерге білім беруде мұғалім болып жұмыс істеді, ал 1937 жылы сауатсыз ересектермен жұмыс істегені үшін "Құрмет күміс кресті" орденімен марапатталды. Бониечка оккупация жылдарын Варшавада өткізді. 1940 жылдан бастап қарсылық қозғалысына қатысқанмен, 1942 жылы ғана Польшаның Отандық Армиясына ресми түрде қосылды, кейіннен Отандық Армияның айқас медалімен марапатталды. 1946–1949 жылдары Бониечка орта мектепте поляк тілін оқытты және студенттік әдеби үйірмесін басқарды, оның мүшелерінің бірі Влодзимиер Одоевский болды, ол белгілі жазушы атанды және Бониечка сияқты эмиграцияға кетті. 1959 жылы ол Щецин әдеби сыйлығын алды. 1963 жылға дейін ол әртүрлі тақырыптарда, соның ішінде әдебиет тарихы бойынша дәрістер оқыды, 1960 жылы Жалпы білім қоғамынан (Towarzystwo Wiedzy Powszechnej) алтын медаль алды. Польшалық қазан деп аталатын саяси "жаңару" кезінде Бониечка Щецин қаласындағы "Жер мен теңіз" (Ziemia i Morze) әлеуметтік-әдеби апталығының алғашқы редакторы болып тағайындалды. 1957 жылы ол "Венгрия мәселесіне қатысты саяси бұзушылықтар, цензура, сайлаулар, қате тенденцияларды жеткіліксіз айыптау, редакциялық саясат бойынша Мемлекеттік комитетпен (KW) кеңеспеу, басылымды партиялық бағытқа сәйкес келтірмеу" себептерімен қызметінен алынды. Жұмысынан айырылғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, Бониечка жергілікті білім беру жүйесіндегі жағдайдың нашарлығын ашатын "Жер мен теңіз" газетінде жарияланған мақаласы үшін сотқа тартылды. Сот Бониечканың пайдасына шешім шығарды. Уақыт өте келе, коммунистік мемлекет Бониечканы қорқытуға тырысуын күшейтті. 1960 жылы партия оның бірнеше қолжазбаларын тәркіледі. 1963 жылы ол жарияланымдар жасауына және дәрістер оқуына тыйым салатын қара тізімге енгізілді, ал 1964 жылы оның зейнетақысы тоқтатылды, бұл оны күнкөріс құралынан айырды. Сондай-ақ 1963 жылы коммунистік партияның қолдауымен оның үйіне біреу қоныстанды, ол Бониечка мен оның отбасын ауызша және физикалық зорлыққа ұшыратты. Оны үйден шығару үшін Бониечка 1964 жылы сотқа жүгінді, бірақ сот ісі 1966 жылға дейін созылды (соның нәтижесінде ол елден кетіп қалды). 1964 жылы ол өзіне қол жұмсауға тырысты, бірақ медициналық көмекпен құтқарылды. 1965 жылы Бониечка елден кетуге қол жеткізді. Ол күйеуі мен қызымен бірге Австралияға, басқа балаларына қосылды. Кейіннен ол Австралияда да, шетелде де саяси тақырыптарда поляк тіліндегі әртүрлі басылымдарда жарияланды. Оның соңғы кітабы – "Ucieczka za Druty" ("Барбақты сымнан қашу"), көркем емес әңгімелер жинағы, Сиднейде жазылып, 1975 жылы Лондонда жарық көрді.
Boniecka studied in Warsaw where she finished a degree in pedagogy in 1934, and then obtained a master's degree in philosophy in 1937. From 1928 Boniecka worked as a teacher in adult education in Warsaw, and in 1937 she was awarded the Silver Cross of Merit for her work with illiterate adults. Boniecka spent the occupation in Warsaw. Though she served the resistance from 1940, she officially joined the Polish Home Army in 1942, and was later awarded the Home Army Cross. During 1946–1949, Boniecka taught Polish at a secondary school, and was in charge of the student literary circle, one of whose members was Włodzimierz Odojewski, who was to become a distinguished author and who, like Boniecka, would emigrate. In 1959 she received the Szczecin Literary Award. Up until 1963 she delivered lectures on various subjects including literary history, earning her a Gold Award from the Towarzystwo Wiedzy Powszechnej (Society for Universal Knowledge) in 1960. During the political "thaw" known as Polish October, Boniecka was chosen to be the first editor of the socio literary weekly Ziemia i Morze (Land and Sea) in the city of Szczecin. In 1957, she was removed from this position in absentia, for "political transgressions regarding the issue of Hungary, censorship, elections, inadequate condemnation of erroneous tendencies, failing to consult with the State Committee (KW) in regards to editorial politics, failing to bring the publication in line with the party line ". A few weeks after losing her job, Boniecka was taken to court over an article she published in Ziemia i Morze which exposed the appalling conditions existing in the local education system. The court found in favour of Boniecka. As time progressed, the efforts of the communist state to intimidate Boniecka increased. In 1960, the party confiscated a number of her manuscripts. In 1963 she was placed on a blacklist preventing her from being published and from giving lectures, and in 1964 her pension was revoked, effectively depriving her of income. Also in 1963 an unruly tenant, backed by the communist party, took up residence in her home, verbally and physically abusing Boniecka and her family. In an effort to get the man evicted, she took him to court in 1964, but the proceedings dragged on until 1966 (finding in her favour), by which time she had left the country. In 1964 she tried to take her own life, but was medically revived. In 1965 Boniecka succeeded in an attempt to leave the country. Together with her husband and daughter, she emigrated to Australia to join her other children. She subsequently published in various Polish language publications on political subjects, both in Australia and abroad. Her last book, Ucieczka za Druty (Escape across the [barbed] wire), a work of creative non fiction, was written in Sydney, and published in London in 1975.