Селанггор патшайымы: Раджа Джема'ахтың өмірі мен қызметі
Tengku Ampuan Jemaah
Тенку Ампуан Джема'а – Малайзияның екінші Раджа Пермаисури Агонгі, Селангор патшайымы. Өмірі, тегі, білімі және сұлтан Хисамұддин Алам Шахқа үйленуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Раджа Пермаиссури Агонг 1960 жылы
Raja Permaisuri Agong in 1960
Тенгку Ампуан Хажа Джемаах бинти Алмархум Раджа Ахмад (жауи: تڠكو امڤوان حاجه جماعه بنت المرحوم راج احمد; 1900 жылы туылған – 8 сәуір 1973 жылы) – Селангордың Тенгку Ампуан (патша жұбайы) және күйеуі, сұлтан Хисамуддин Алам Шах Аль Хадж ибни Алмархум Сұлтан Алаеддин Сүлеймен Шахтың қысқа ғана билігі кезінде Малайзияның екінші Раджа Пермаиссури Агонг болған. Бұл кезде Малайзия Федерациясы деп аталған.
Tengku Ampuan Hajah Jema'ah binti Almarhum Raja Ahmad (Jawi: تڠكو امڤوان حاجه جماعه بنت المرحوم راج احمد; born Raja Jema'ah binti Raja Ahmad; 1900 – 8 April 1973) was the Tengku Ampuan (Queen consort) of Selangor and the second Raja Permaisuri Agong of Malaysia the then Federation of Malaya during the brief reign of her husband, Sultan Hisamuddin Alam Shah Al Haj ibni Almarhum Sultan Alaeddin Sulaiman Shah.
Өмірбаян
1900 жылы Селангор штатының Куала Лангат ауданындағы Бандар Термаша қаласында туған ол, Селангор әулетінің кіші тармағының мүшесі болды. Ол Селангордың алғашқы сұлтанының ұрпағы еді. Алғашқы білімін Бандар Термаша сарайының жанындағы малай мектебінде алған. 1920 жылы Тенгку Ампуан Джемаа, сол кезде Селангор сұлтаны Алайддин Сүлеймен Шахтың сарайлық сүйемелдеушісі болған сұлтан Хисамуддин Алам Шахқа үйленді. 1924 жылы ол Тенгку Ампуан Фатиманың жеке сүйемелдеушісі болды. 1926 жылы Тенгку Ампуан Джемаа ұл табалды, ол кейіннен Селангордың 8-ші сұлтаны болған Тенгку Абдул Азиз Шах еді. 1952 жылы Тенгку Ампуан Джемаа Меккеге қажылық сапар жасады, ал келесі жылы Ұлыбританиядағы Елизавета II патшайымның тәж кию рәсіміне Сұлтан Хишамуддин Алам Шахпен бірге қатысты. Оның күйеуі, Сұлтан Алам Шах, 1960 жылдың 1 қыркүйегінде Куала-Лумпурдағы Қонақ үй сарайында (Istana Tetamu) себепсіз аурудан қайтыс болды – оның таққа отыру күні белгіленген және Хари Мердеканың үшінші жылдығынан кейінгі күн еді. Сол кездегі премьер-министр Тунку Абдул Рахманның сөзіне сүйенсек, билеуші таққа отыру рәсімі алдында патшалық регалияны қолданғаннан кейін ауруға шалдыққан. Ол 27 күн ауырып қайтыс болды. 1960 жылдың 3 қыркүйегінде ол Селангордың Кланг қаласындағы Сұлтан Сүлеймен мешітінің жанындағы Корольдік мазарда (Royal Mausoleum) жерленді. Күйеуінің қайтысынан кейін Тенгку Ампуан Джемаа 1973 жылдың 8 сәуірінде қайтыс болғанға дейін тыныш зейнеткерлікпен өмір сүрді. Оның жалғыз баласы әкесінің орнына Селангор сұлтаны болды, және Сұлтан Салахуддин Абдул Азиз Шах ибн Әлмархум Сұлтан Хисамуддин Алам Шах әл-Хадж атағын алды. Ол сондай-ақ Малайзияның он бірінші Ян ди Пертуан Агонгы болды. Бірақ әкесі сияқты, ол да қызмет барысында қайтыс болды.
Born in 1900, in Bandar Termasha, Kuala Langat, Selangor, she was a member of a junior branch of the Selangor royal family. She was a descendant of first Sultan of Selangor. She received her early education in a Malay School near the Bandar Termasha Palace. In 1920, Tengku Ampuan Jema'ah married Sultan Hisamuddin Alam Shah who was then the royal escort to Sultan Alaiddin Sulaiman Shah. In 1924, hence she became the special escort to Tengku Ampuan Fatimah. In 1926, Tengku Ampuan Jema'ah gave birth to a son, Tengku Abdul Aziz Shah, who later became the 8th Sultan of Selangor. In 1952, Tengku Ampuan Jema'ah performed the pilgrimage in Makkah and in the following year she accompanied Sultan Hishamuddin Alam Shah for the Coronation of Queen Elizabeth II in United Kingdom. Her husband, Sultan Alam Shah, died of a mysterious illness at the Istana Tetamu in Kuala Lumpur on 1 September 1960 the day fixed for his installation, and a day after the third anniversary of Hari Merdeka. According to then Prime Minister Tunku Abdul Rahman, the ruler had been struck down by illness after using the royal regalia in advance of his installation. His death occurred after 27 days of illness. He was buried at the Royal Mausoleum near Sultan Sulaiman Mosque in Klang, Selangor on 3 September 1960. Following her husband's death, Tengku Ampuan Jema'ah lived in quiet retirement until her death on 8 April 1973. Her only child succeeded his father as Sultan of Selangor and as Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah ibni Almarhum Sultan Hisamuddin Alam Shah Al Haj. He also reigned as Malaysia's eleventh Yang di Pertuan Agong. But like his father, he died while in office.
Әлеуметтік аударымдар
Тенгку Ampuan Jema'ah сарайда түрлі қолөнер түрлерін сынап көруге үлкен қызығушылық танытты. Ол тоқу, кестелеу және тігін-жөндеу жұмыстарын жақсы орындады. Клангқа көшіп келген соң, ол ауыл әйелдерін жинап, олар үшін қолөнерді үйрету бағдарламасын бастады. Бұл қолөнер бұйымдары "Pertukangan Tangan Melayu Selangor" (Сэлангор малай қолөнері) деген бренд астында Сингапурдың Raffles қонақ үйіне жіберілді және сол кездегі Сингапур губернаторының әйелі оған демеушілік етті. Малай қолөнер дүкені алғаш рет Кланг қаласында ашылды. Кейіннен, Робинсон дүкенінің менеджерінің көмегімен Куала-Лумпурда да бір филиал ашылды. Куала-Лумпурда өткен Малайзияның ауыл шаруашылығы, бау-бақша және агротуризм (MAHA) көрмесіндегі "Gerai Selangor" (Сэлангор стенді) көптеген еуропалық туристерді қызықтырды. Осы стенд жеңіп алған күміс бұйымдары үшін алған бірнеше сыйлықтар Истана Шах Алам мұражайында көрсетіліп тұр. Бұл сыйлықтар Tengku Ampuan Jema'ah-тың еңбегінің нәтижесі еді.
Tengku Ampuan Jema'ah had a keen interest in trying out various types of handicraft at the palace. She was good at knitting, embroidery and patch work. When she moved to Klang, she gathered women from the villages and started a handicraft training programme for them. The craftwork was sent to Raffles Hotel in Singapore under the brand name “Pertukangan Tangan Melayu Selangor” (The Selangor Malay Handicrafts) and sponsored by the wife of the Governor of Singapore back then. The Malay Handicrafts Shop was first opened in Klang. Subsequently, another branch was opened at the Robinson Shop in Kuala Lumpur with the assistance of its manager. The "Gerai Selangor" (Selangor Booth) at the Malaysian Agriculture, Horticulture and Agrotourism (MAHA) exhibition in Kuala Lumpur attracted many European tourists. Several awards for silverwork won by the said booth are on display at the Istana Shah Alam Museum. These awards were the result of Tengku Ampuan Jemaah's effort.