Британдық екінші дүниежүзілік соғыс ұшағы: Blackburn B-24 Skua

Кіріспе

Британдық екінші дүниежүзілік соғыс ұшақтары

Blackburn B 24 Skua – британдық Blackburn Aircraft авиакомпаниясының кемеде орналасқан, төмен қанатты, екі орындық, бір радиалды қозғалтқышпен жабдықталған ұшағы. Бұл Корольдік әскери-теңіз флотының алғашқы металл консольді монопланы және Флит Әуе күштері (FAA) қызметіндегі алғашқы шомылу бомбалаушысы болды. Ұшақ атын теңіз құсынан алған, ол ұясына тым жақын келген кез келген қасқырға "суға батып" шабуыл жасайды. Skua 1930 жылдардың ортасында O.27/34 техникалық тапсырысына сәйкес жобаланған. Ол сол дәуір үшін революциялық дизайн болды, шомылу бомбалаушысы мен истребительдің функцияларын біріктірді. Оның жабық кабинасы және моноплан конфигурациясы бұрынғы FAA ұшақтарынан, мысалы Hawker Nimrod және Hawker Osprey екі қанатты ұшақтарынан ерекшеленді. 1937 жылдың 9 ақпанында алғашқы прототипі бірінші ұшуын жасады; оның әзірлеуін үдету үшін тікелей жобадан тапсырыс берілді. 1938 жылдың қарашасында Skua FAA қызметіне енгізілді; Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде 33 ұшақ қолданыста болды. Соғыстың басында Skua Норвегия науқанына белсенді қатысты және неміс крейсері Königsberg-ті батырды, ол әуе шабуылымен және шомылу бомбалаушыларымен соғыста батқан алғашқы ірі кеме болды. Ол Нарвик шайқасында, Дюнкерк эвакуациясында және Жерорта теңізінің алғашқы кезеңдерінде де болды. Тиімді шомылу бомбалаушы болғанымен, нашар ең жоғары жылдамдығы мен жылдам көтерілуі оны истребитель ретінде қолдануды шектеді. Осыған қарамастан, FAA ұшқыштары Skua-мен орташа жетістікке жетті, Норвегия және Жерорта теңізі науқандарында көптеген әуе жеңістерін тіркеді, соның ішінде кем дегенде бір ұшқыш бес жеңіспен "эйс" атағын алды. 1941 жылы Skua жедел операциялардан алынды, бірақ 1945 жылдың наурызына дейін оқу және мақсатты сүйреу сияқты екіншілік рөлдерде қолданыла берді.

Даму

Скуаның пайда болу тарихы Әуе министрлігінің O.27/34 спецификациясын жариялауымен байланысты. Бұл спецификация жаудың ұшақ тасымалдағыштарын іссіздендіру немесе жою мақсатындағы, бірінші кезектегі міндеті осы болған әскери-теңіз бомбалаушысын іздеуге бағытталған еді, сондай-ақ оның екінші рөлі – күреске қатысу. Блэкберн компаниясы өз ішкі жобалау белгісі B 24 бойынша өз жауабын дайындауды шешті, ал жобалау жұмысын авиациялық инженер Г. Э. Петти басқарды. Avro, Boulton Paul, Hawker және Vickers сияқты көптеген бәсекелес компаниялар да қатысты. Екі прототип те Bristol Mercury XII радиальдық қозғалтқышымен жабдықталған; алайда, сериялық Скуалар Bristol Perseus XII қозғалтқышымен жабдықталды, себебі Mercury қозғалтқышына Bristol Blenheim өндірісінде басымдық берілді. Өндірістік ұшақтарға енгізілген тағы бір өзгеріс – қанат ұшындағы ойықтардың жойылуы болды, себебі жүргізілген сынақтардан кейін олардың қажетсіз екені анықталды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жауынгерлік ұшақтарға деген қажеттіліктің өсуіне байланысты, 1935 жылдың шілде айында 190 Скуаға алғашқы өндіріс келісімі жасалды, бұл ұшақтар суреттерден тікелей өндіріске түсті дегенді білдірді. Өндірісті үдету үшін негізгі ұшақтарды Лидстегі Олимпиа зауытында жасауға шешім қабылданды, ал General Aircraft Limited компаниясымен жасалған субподряд шарты бойынша бұл компания Hanworth зауытында қосымша фюзеляждар жасады. 1938 жылдың 28 тамызында алғашқы сериялық Skua Mk. II, L2867, Brough қаласында Х. Дж. Уилсон басқаруымен алғашқы ұшуын жасады. Өндірістің басым бөлігі 1939 жылдың соңына дейін аяқталды және жеткізілді, ал жалғыз шілде айында 26 Скуа жеткізілді. Алайда, бағдарламаның жалпы кешігуіне байланысты Адмиралтейство сондай-ақ "Fairey Fulmar" ұшағына да осы міндетті орындауға бұйрық берді.

Дизайн

Блэкберн Скуа – толық металл конструкциялы, төмен қанатты, консольді моноплан болды. Қанаттың төменгі бетіндегі ойыстар өзгертілген Zap жапсырмаларын орналастырды, олар ұшып көтерілуді қысқарту, тік сырғанауды күшейту және тік түсу кезінде ұшақтың жылдамдығын шектеу үшін қолданылды. Баланстасқан элеронды рульдер орнатылды, олар массалық тепе-теңдік көмегімен орнатылған ішкі түйреуіштерді пайдаланды. Құбылмалы шанақты және бүктелетін қанаттарды жасау таңдауымен байланысты конструкторлық қиындықтар туды; бұл шешім алдыңғы Blackburn Airedale монопланының тәжірибесіне негізделген. Жылдам бұрылыстарды қамтамасыз ету үшін басқарылатын тримдер мен мүйізді теңгерілген руль орнатылды, сондай-ақ құйрықтың бөлігі және матамен қапталған лифттің барлық бөлігі рульдің артқы жиегінің артына орналастырылды. Бұл Fleet Air Arm қызметіндегі алғашқы моноплан болды және негізінен ашық кабиналы бипландармен, мысалы Fairey Swordfish және Gloster Sea Gladiator ұшақтарымен жабдықталған күш үшін радикалды өзгеріс болды. Дегенмен, Skua истребитель рөлінде Messerschmitt Bf 109 сияқты құрлықтағы истребительдермен күресуге ешқашан арналмаған және мұндай мүмкіндік қарастырылмаған. Корольдік теңіз күштері мен RAF (оның техникалық тапсырмасы жасалған кезде әуе кемелерінің әуе қанаттарын басқарған) ұшақтың жаудың барлау және бомбалаушы ұшақтарына қарсы қолданылуын көздеген. Алайда, Skua тиімді пике бомбалаушысы болды, және бұл оның басты мақсаты болды деуге болады. Норвегия кампаниясында ол көптеген сәттіліктерге қол жеткізіп, бірнеше кемелерді батырды және зақымдады, ең бастысы 1940 жылдың 10 сәуірінде неміс крейсері «Кёнигсбергті» батырды. Корольдік теңіз күштерінің сынақ пилоты капитан Эрик «Винкл» Браун былай деді:

Пайдалану тарихы

1938 жылдың соңында Skua-ның алғашқы жеткізілімдері басталды; оны алған алғашқы бөлімше Уорт-Даундағы 800-ші әскери-әуе эскадрильясы болды, олардың Hawker Nimrod және Hawker Osprey екіұшақтарын толықтырып, ақырында алмастырды. Қарашаға қарай эскадрилья жаттығуларға кірісті және 1939 жылы оған 801 және 803 эскадрильялар ілесіп кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда 33 Skua операциялық күйде болды; тип тез ұрыста өзін көрсетті. 14 қыркүйекте үш Skua "Арк Рояль" кемесінен ұшып, U-көмегімен шабуылға ұшыраған "Фанад Хед" кемесіне көмекке бет алды. Келген кезде "Фанад Хед" U-30 суасты қайығымен бомбалауға ұшырап жатты. Үш ұшақ та суасты қайығына шабуылдауға кірісті, ол тез қауіпсіз тереңдікке шөкті. Екі Skua олардың 112 фунттық A/S бомбаларының жарылысынан зақымданып, суға қонды. Бұл бомбалардың уақыт белгісі дұрыс қойылмағандықтан болды. Осы қателік салдарынан қару бірден жарылып, Skua-ға қатты зақым келтірді. U-30 екі Skua экипаждарын Германияға алып қайтты, олар соғыста тұтқынға түскен алғашқы теңіз әскери авиаторлары болды. Skua алғаш рет британдық ұшақтарының Екінші дүниежүзілік соғыстағы расталған алғашқы жеңісімен есептелді: 1939 жылдың 26 қыркүйегінде 803 әскери-әуе эскадрильясының үш Skua, "Арк Рояль" кемесінен ұшып, Солтүстік теңіз үстінде Dornier Do 18 ұшағын атып түсірді. (20 қыркүйектегі Аахендегі Fairey Battle-дың жеңісі кейін француз деректерімен расталды). 1940 жылдың 10 сәуірінде Оркни аралдарындағы RNAS Хатстоннан ұшып келген 800 және 803 NAS-тың 16 Skua-сы, лейтенант-командир Уильям Люси басқаруымен, 330 мильдік түнгі ұшуды жасап, таңертең Берген портына, радиусының шегіне жетті. Олар неміс крейсері "Кёнигсбергке" бірнеше тікелей соққы беріп, батырды. Джексон оның батуын Skua-ның батыстан ұшатын бомбалаушы ретіндегі мансабының шыңы деп жазды. 26 және 27 сәуірде Skua флотты қорғап, сегіз He 111 бомбалаушысын жойды және тағы бірнешеуін зақымдады. 1940 жылдың маусым айында 801 эскадрильясының Skua ұшақтары Кенттегі жағалау базаларынан Дюнкерк эвакуациясын қолдауға ұшып, RAF истребитель командасының бірлігі ретінде әрекет етті. Алайда, бұл Skua-лар бірнеше рет RAF ұшақтарымен шабуылға ұшырады, олар ұшақ пен оның бояу схемасын білмеді, кем дегенде бір ұшақ Spitfire-лерден атылып, мергені қаза тапты. Кейін ол Манстон әуежайына құлап түсті. 1940 жылдың 13 маусымында екі, негізінен, Skua эскадрильясы Тронхеймде Scharnhorst неміс шайқас кемесін бомбалауға тырысқанда ауыр зардап шекті; рейдтегі 15 ұшақтың сегізін атып түсірді, ал экипаждар қаза тапты немесе тұтқынға алынды. Соңғылардың арасында екі эскадрильяның да командирлері, капитан РТ Партридж (RM) және лейтенант-командир Джон Кассон (RN) болды. Бір бомба Scharnhorst-ке тиді, бірақ аз зақым келтірді. Оның шектеулілігіне қарамастан, Skua Норвегияда және аздап Жерорта теңізіндегі Тікұшақ елдерінің бомбалаушыларына қарсы ұрыста елеулі табысқа жетті. Норвегия жанында Skua әуеден әуеге қарсы ұрыста 28 Luftwaffe ұшағын жойды, оның ішінде 17 He 111 және бес Ju 88; барлық ұшақтар Luftwaffe деректерімен расталды. Лейтенант-командир Уильям Люси Skua-мен ұшқанда ұшқыштардың асабы болды. Алайда, соғыс күшейген сайын, Skua өте баяу және жеткіліксіз қуатты болып, тиімді флот қорғанысы иесі бола алмады. Junkers Ju 88 және Savoia Marchetti SM.79 сияқты ортақ осьтік қарсыластар Skua-дан әлдеқайда жылдам болды, бұл ұшақтарды тосқауылдау өте қиын болды. Сонымен қатар, оның төрт .303 калибрлі автоматты қару-жарағы осы рөлге толығымен сәйкес келмейтін болды. Осылайша 1941 жылы ол майдан шебіндегі қызметтен шығарылды. Көптеген Skua-лар екі орындық Fairey Fulmar ұшақтарымен алмастырылды, ол Skua-ның алдыңғы қарулануын екі есе арттырып, жылдамдық артықшылығына ие болды. Бірқатар ұшақтар майдан шебіндегі қызметтен шығарылғаннан кейін нысана сүйрегіштерге айналдырылды. Басқалары зауытта нысана сүйрегіштер ретінде жасалып, осы мақсатта RAF және Fleet Air Arm қолданды (Флот талаптары). Blackburn Roc - бұл өте ұқсас ұшақ, мұнаралы ұшақ ретінде жасалды, оның барлық қару-жарағы арқалық мұнарада болды. Roc Skua-мен бірге ұшады деп күтілді. Roc-тар 1940 жылдың басында Скапа-Флоудағы флоттың зәкірін қорғау үшін Skua эскадрильясына қосылды және қысқа уақытқа Норвегиялық науқан кезінде Арк Рояльдан қорғалды. Skua және Roc ұшақтары Динамо операциясы мен Аэрооперация кезінде ағылшын арнасының үстінен ұшақпен және бомбалаумен ұшты.

During late 1938, initial deliveries of the Skua commenced; the first unit to receive it was 800 Naval Air Squadron at Worth Down, supplementing and eventually replacing their Hawker Nimrod and Hawker Osprey biplanes. By November, the squadron had embarked on and, during 1939, was followed by both 801 and 803 Squadrons. By the start of the Second World War, there were 33 operational Skuas; the type quickly proved itself in combat. On 14 September, three Skuas took off from Ark Royal to go to the aid of the which had been attacked by a U boat. When they arrived, the Fanad Head was being shelled by the U 30 was launched in 1936. and all three dived to attack the submarine, which quickly dived to safety. Two of the Skuas were damaged by the blast of their 112 lb A/S bombs and had to ditch. This was due to that the bombs had been wrongly fused with too brief a time lapse. As a result of this error the weapons detonated almost instantaneously, thus badly damaging the Skuas. U 30 returned to Germany with the crews of the two ditched Skuas, who became the first naval airmen to be prisoners of war in the conflict. Skuas were originally credited with the first confirmed kill by British aircraft during the Second World War: on 26 September 1939, three Skuas of 803 Naval Air Squadron, flying from Ark Royal, shot down a Dornier Do 18 flying boat over the North Sea. (An earlier victory by a Fairey Battle on 20 September 1939 over Aachen, was later confirmed by French sources). On 10 April 1940, 16 Skuas of 800 and 803 NAS led by Lieutenant Commander William Lucy, flying from RNAS Hatston in the Orkney Islands made a 330 mile night flight to arrive at the very limit of their radius at dawn over Bergen Harbour. They attacked and sank the German cruiser Königsberg with several direct hits. Jackson wrote of the sinking as being the highpoint of the Skua's career as a dive bomber. On 26 and 27 April Skuas destroyed eight He 111 bombers and damaged several more whilst defending the fleet. During June 1940, Skuas of 801 Squadron flew from shore bases in Kent in support of the Dunkirk evacuation, acting as a unit of RAF Fighter Command. However, these Skuas were attacked on several occasions by RAF fighters who were unfamiliar with the aircraft and its paint scheme, with at least one aircraft being shot up by Spitfires and the gunner killed. It was to later crash land at Manston airfield. On 13 June 1940, two mostly Skua squadrons suffered heavy losses during an attempt to bomb the German battleship Scharnhorst at Trondheim; of 15 aircraft in the raid, eight were shot down and the crews killed or taken prisoner. Among the latter were both squadron commanders, Captain RT Partridge (RM) and Lieutenant Commander John Casson (RN). One bomb hit Scharnhorst; however, this did little damage. Despite its limitations, the Skua attained considerable success as a fighter against Axis bombers and flying boats over Norway, and to a lesser extent, in the Mediterranean in the early stages of the conflict. In action off Norway Skuas destroyed 28 Luftwaffe aircraft in air to air combat, including 17 He 111s and five Ju 88s; all kills being confirmed via Luftwaffe records. Lieutenant Commander William Lucy went on to become a fighter ace while flying his Skua. However, as the war intensified, the Skua was found to be too slow and under powered to be an effective fleet defence fighter. Common Axis foes such as the Junkers Ju 88 and Savoia Marchetti SM.79 were significantly faster than the Skua, making interception of these aircraft extremely difficult. Also its armament of four forward firing .303 rifle caliber machine guns was becoming increasingly inadequate for this role. Thus the type was withdrawn from front line service during 1941. Most Skuas were replaced by another two seater, the Fairey Fulmar, which doubled the Skua's forward armament and had a speed advantage of A number of aircraft were converted to target tugs, following withdrawal from front line service. Others were completed as target tugs from the factory and used by the RAF and Fleet Air Arm in this role (Fleet Requirements). The Blackburn Roc was a very similar aircraft developed as a turret fighter, with all its armament in a dorsal turret. The Roc was expected to fly with the Skua. Rocs were attached to Skua squadrons to protect the fleet anchorage at Scapa Flow in early 1940 and briefly from and Ark Royal during the Norwegian Campaign. Skuas and Rocs flew fighter sweeps and bombing sorties over the English Channel during Operation Dynamo and Operation Aerial, the evacuations of Allied forces from Dunkirk and other French ports.

Нұсқалар

Скуа Mk. I
Екі прототип жасалды. Бристоль Меркурий қозғалтқышымен жабдықталған, оның Меркурийдің клапанды механизмдері үстінде қозғалтқыш қаптамасында ерекше жабын болды. Бірінші прототип, K5178, әлдеқайда қысқа мұрынға ие болды, ал екінші прототип, K5179, бойлық тұрақтылықты жақсарту үшін ұзартылған мұрынға ие болды. Скуа Mk. II
Бристоль Персейдің иінді клапанды қозғалтқышымен жабдықталған өндірістік ұшақ. K5179-ға сәйкес ұзын мұрын, бірақ қысқа, тегіс қаптамамен. Корольдік теңіз күштері үшін екі орындық истребитель және пикирующий бомбардировщик; Блэкберн Броу әуежайында 190 данасы жасалды.

Тірі қалған әуе кемелері

Скуадан ешқайсысы аман қалған жоқ. 2007 жылдың сәуір айында Норвегиядағы Оркдалсфьорденде, тереңдікте жалғыз толық сақталған Блэкберн Скуа табылған. 803-ші эскадрильяның басшысы Джон Кассон басқарған Скуа, қозғалтқышының істен шығуына байланысты, фьордқа шұғыл түрде суға қонды. Екі экипаж мүшесі де аман қалды және келесі бес жылды соғыс тұтқыны ретінде өткізді. Ұшақты мүмкіндігінше ақырып көтеруге жасалған барлық күш-жігерге қарамастан, құйрығы сынды. Қозғалтқыш суға түскен кезде бөлініп кеткен. Фюзеляж, кабина және қанаттар құтқарылды. Скуа Норвегияның Бодо қаласындағы авиация мұражайында қалпына келтіріледі. 1974 жылы L2940 Норвегиядағы Скёк муниципалитетіндегі Гротлиге жақын Брейдалсватнет көлінен табылды. Капитан Р. Т. Партридж (RM) 1940 жылдың 27 сәуірінде Heinkel He 111 ұшағын атып түсірді, содан кейін мұзбен жабылған көлге апаттық қонды. Екі ұшақтан аман қалғандар жеке-жеке тау шатырында кездесіп, бір-бірімен жолықты. Осы оқиға "Ақ түске" фильмінің негізі болды.