Кіріспе
Шотландиядағы Prestwick (Preastabhaig) – Шотландиядағы Оңтүстік Айрширде, Айрширдің батыс жағалауында орналасқан қала. Глазгодан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 48 км (30 миль) қашықтықта жатыр. Оңтүстігінде Клайд шығанағының жағасындағы Айр қаласына тікелей жанасады, оның орталығы оңтүстікке қарай 3 км жерде. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 14 901 адамды құрайды. Глазго Прествик әуежайы қаланың шетінде орналасқан және Еуропа мен Атлантикааралық бағыттарына жолаушылар рейстерін, сондай-ақ халықаралық жүк тасымалдау рейстерін ұсынады. Бұл қала 1860 жылдан 1872 жылға дейін Прествик ескі гольф алаңында өткізілген Ашық гольф чемпионатына алғашқы рет үй иесі болған.
Prestwick (Preastabhaig) is a town in South Ayrshire on the west coast of Ayrshire in Scotland about 30 mile (48 km) southwest of Glasgow. It adjoins the larger town of Ayr to the south on the Firth of Clyde coast, the centre of which is about 2 mile (3 km) south, and the small village of Monkton to the north. It had a population of 14,901 at the 2011 census. Glasgow Prestwick Airport is on the town's outskirts, providing passenger flights to European and transatlantic destinations, and international cargo flights. The town was the first home of the Open Golf Championship, which was played on the Prestwick Old Course from 1860 to 1872.
Тарих
Прествик атауының шығу тегі көне ағылшын тіліне дейін барып жетеді, ол "қасиеттінің шаруашылығы" деген мағынаны білдіреді: "preost" – "қасиетті", ал "wic" – "шаруашылық". Алғашқыда қала діни ошақтың шеткі шаруашылығы болған. Джордж Т. Флом бұл атауның көне норвеж тілінен шыққандығын болжады. Осы жағдайда, ол "қасиеттінің шығанағы" дегенді білдірер еді. Роберт Брюс Сент-Нинианс шіркеуіндегі құдық суының арқасында жалқаулықтан айыққан деген әңгіме бар. Құдық әлі де шіркеудің артында сақталған. Мың жылдан астам уақыт бойы Баронияның қаласы болғанымен, 1840 жылдары теміржол келгенге дейін ол ауыл болып келді, содан кейін Глазгодан келген орта тап жағалау бойында үлкен үйлер салай бастады. Прествик қалалық залы шамамен 1837 жылы салынған. Прествик шомылу көлі, Лидо деп белгілі, 1931 жылы Шотландияның мемлекеттік хатшысы Уильям Адамсонмен ашылды. Бұл шекараның солтүстігіндегі ең үлкен бассейн еді. Онда 1200 шомылушы мен 3000 көрермен сыйып отыра алатын. Онда жүзу жарыстары, суға секіру көрсетілімдері, айшырақпен жүзу сеанстары және тұрақты отшашулар өткізілді, сондай-ақ Мисс Шотландия сайыстарының кейбір кезеңдері осы жерде ұйымдастырылды. 1972 жылы жабылып, кейіннен бұзылды. 1944 жылдың 28 тамызында, нашар ауа-райы жағдайында Глазго Прествик әуежайына қондыруға дайындалып келе жатқан АҚШ әуе күштеріне қарасты Дуглас C-54 Skymaster (42-72171) ұшағы Прествик тұрғын ауданына құлап, барлық 20 жолаушысы мен экипажы және жердегі бес адам қаза тапты.
Әуе қатынасы
Глазго Прествик әуежайы, бұрынғы Прествик халықаралық әуежайы, 1930 жылдары ашылды. Бұл әуежай жарты ғасырдан астам уақыт бойы Атлантика арқылы қатынау үшін маңызды қақпа болды. Ол Лондоннан Гренландиядағы Туле арқылы АҚШ-тағы Сан-Францискоға дейінгі Ұлы шеңбер маршрутының жанында орналасқан және Еуропадағы соңғы жанармай құю пункты болды; қазіргі заманауи ұшақтардың тоқталмай ұшу қабілетіне байланысты бұл маңыздылығын жойды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери Әуе күштерінің базасы осы әуежайда орналасқан еді, ал Элвис Пресли 3 наурыз 1960 жылы Германиядан келген АҚШ Әскери Әуе күштерінің көлік ұшағы жанармай құю үшін тоқтағанда Ұлыбританияға бірден-бір рет аяқ басқан. 1980 және 1990 жылдардағы құлдырау кезеңі салдарынан Шотландияның басты трансатлантикалық әуежайы мәртебесінен айырылса да, Прествик әлі де АҚШ әскери рейстерін қабылдауды жалғастыруда. 2005 жылдың шілдесінде бұл әуежай Гленегльс қаласында өткен G8 саммитіне келген әлемдік лидерлер үшін негізгі көлік орталығы болды. Қазіргі таңда әуежай тек бір бюджеттік авиакомпания, Ryanair-ға қызмет көрсетеді. Бұған қоса, BAE Systems, Goodrich Corporation, Spirit AeroSystems және GE Aircraft Engines компаниялары әуежай маңында техникалық қызмет көрсету/өндіріс орталықтарына ие.
Әскери-теңіз станциясы және NATS
Прествикте Корольдік әскери-теңіз күштерінің әуе станциясы бар, ол HMS Gannet деп те аталады, онда Sea King іздеу және құтқару тікұшақтары 2016 жылдың қаңтарында осы қызмет азаматтыққа берілгенге дейін орналасқан. Прествик – маңызды әуе қозғалысын басқару орталығы, онда Шотландия әуе қозғалысын басқару орталығы (Ұлыбританияның әуе кеңістігінің 70% -ын басқарады) және Прествик мұхиттық аймақты басқару орталығы (Шанвик мұхиттық бақылау Солтүстік Атлантиканың шығыс жартысының үстіндегі әуе қозғалысына жауапты) NATS компаниясына тиесілі "Шотландия және мұхиттық аймақты басқару орталығында" орналасқан.
Автобус және автомобиль жолдары
Прествик Глазго-Централ мен Айр арасындағы Айршир жағалау жолында орналасқан. Сағатына үш пойыз Прествик қаласы мен Прествик халықаралық әуежайында тоқтайды, ал қырыс уақытта қосымша рейстер де бар. Глазго Прествиктен пойызбен шамамен 50 минуттық қашықтықта. Желі оңтүстікке қарай Вигтауншир жағалауындағы Странраер портына дейін созылады, бірақ көбінесе Айрда пойыз ауыстыру қажет. Прествик арқылы жүретін автобус бағыттарын әдетте "Stagecoach Western" компаниясы жасайды, соның ішінде Глазгоға және одан "X77" деп аталатын экспресс бағыты да бар. A79 жолы қаланың ортасынан өтеді, және оған әдетте Глазго мен Странраер арасындағы A77 магистралінен немесе Ларгс және Гринокке дейінгі A78 Айршир жағалау жолынан жетеді.
Көрнекті орындар
Ескі шіркеудің қалдықтары Прествик теміржол станциясына жақын орналасқан. Алғашында 12 ғасырда салынған деп саналатын кішкентай шіркеу ғимараты қазір қираған күйде, ал оның айналасында ежелгі зират бар. Прествиктің Прествик шығанағының бойымен 1.6 шақырымға (2 км) созылатын эспланадасы бар, онда екі балалар ойын алаңы орналасқан. Солтүстік жағында Kid'zplay жабық ойын-сауық орталығы, бұрын үлкен ашық бассейн болған үлкен ойын алаңының қасында орналасқан. Эспланадаға параллель, Арранға қарайтын үлкен үйлер қатары созылып жатыр. Прествик ескі гольф алаңы 1860 жылы алғашқы Ашық гольф чемпионатын қабылдады. 1860 жылдан 1872 жылға дейін осы алаңда алғашқы он екі Ашық чемпионат өтті (1871 жылы чемпионат өткізілмеді). Шоу монументі Прествик әуежайына қарап тұрған биік жерде орналасқан. Прествиктегі Ардейр көшесінде поляк ескерткіші бар. Оның тарихы Польша әуе күштері Монктон қаласында орнатқан ескерткішке байланысты. Қираған және зардап шеккен күйде табылған ол 1986 жылы Кайл және Каррик округі кеңесі тарапынан теңізге қарап тұрған RAFA клубының бағындағы қазіргі орнына көшірілді. Ескерткіш жөнделіп, жаңа тұғырға орнатылды. 1987 жылдың 2 мамырында Польшаның Әскери-теңіз күштері, Әуе күштері және бұрынғы жауынгерлер қауымдастықтарының қатысуымен ескерткіш тақтасымен бірге ескерткіштің ашылу салтанаты өтті. ОРП Оркан (G90) кемесінің суға батып кеткеніне 45 жыл толуына орай, 1988 жылдың 8 қазанында Атлантика шайқасында қаза тапқан Польша Әскери-теңіз күштерінің, сауда флотының және жағалау командасының авиаторларының құрметіне тағы бір ескерткіш тақта орнатылды. Польша Әскери-теңіз күштерінің күнінде (10 ақпан) мемориалда поляк және шотланд экс-әскерилерінің қатысуымен өткізілетін рәсімде, қаза тапқандардың естелігі поляк және шотланд экс-әскерилері арасындағы достық және сергектік рухта сақталады. Овал – Прествик қаласының орталығында орналасқан қоғамдық саябақ. Онда жабық киім ауыстыратын бөлмелері бар екі футбол алаңы, үш жабық және сегіз ашық корттары бар теннис орталығы, 25 метрлік жабық бассейн мен спорт залы, жабық боулинг алаңы және крикет клубы бар. Саябақ 1954 жылы қалаға сыйлық ретінде табысталды.
Халық саны
Прествик санақ ауданында 14 934 адам тұрады; Монктон және Прествик азаматтық округінде 14 261 адам тұрады.
Басқару
Прествик Оңтүстік Айршир кеңесінің аумағында орналасқан. Прествик – 2021 жылғы Шотландия парламенті сайлауынан бері SNP депутаты Сиобиан Браун өкілдік ететін Эйр Шотландия парламенті сайлау округінің бір бөлігі. Бұл сайлау округіне Эйр және Трон қалалары да кіреді. Вестминстерде Прествик Орталық Айршир сайлау округінің құрамына кіреді. Бұл округті SNP депутаты Филиппа Уитфорд өкілдік етеді: сайлау округі солтүстікке қарай Тронға және ауылдық Оңтүстік Айрширге, сондай-ақ солтүстікке қарай Ирвинге және Солтүстік Айрширдегі Килвиннингтің бір бөлігіне дейін созылады.
География
Прествик географиялық тұрғыдан темір жолға параллель жүретін Мейн-стрит көшесімен екі негізгі аймаққа бөлінеді. Көптеген адамдар Мейн-стриттің шығыс жағында тұрады. Бұл жерде мемлекеттік және жекеменшік тұрғын үйлер қатар орналасқан. Мейн-стриттің шығысына қарай орналасқан негізгі аудандар: Шоуфарм, Марчберн, Гленберн, Поумилл, Кингкес, Мурфилд және Ист-роуд/Кингс-Медоу. Мейн-стриттің батыс жағында мемлекеттік, жекеменшік, жалдамаға берілген және қонақүйлер/B&B үйлері бар.
Климат
Прествиктің теңіздік климаты бар (Köppen: Cfb).
Спорт және демалыс
Сент-Ниниан паркі, «The Oval» деген лақап атымен белгілі, қала орталығында орналасқан қоғамдық парк. Ол ішкі киім ауыстыратын бөлмелері бар 2 толық өлшемді футбол алаңынан, 3 жабық және 8 ашық корттары бар теннис орталығынан, 25 метрлік жабық бассейн мен спорт залынан, жабық боулинг алаңынан және крикет клубынан тұрады. Прествик гольф клубы – жағажай мен құрлықтың арасындағы төбелі құмды жерге салынған классикалық линкс гольф алаңы. Гольф алаңы Прествик әуежайының жанында орналасқан, ал кейбір лункалары алаңның шығыс жағындағы темір жол бойымен өтеді. Ашық чемпионат осы клубта басталып, 1860 мен 1925 жылдар аралығында 24 рет өткізілген. Прествиктің белгілі спортшылары – футболшылар Боб Андерсон, Крейг Конвей, Джеймс Форрест, Джованни Москардини, Эндрю Томсон, футболшы болғаннан кейін парламент депутаты болған Ян Уэльш, кәсіби күрескер Дрю МакИнтайр және фигурист Льюис Гибсон.