Кіріспе

Оклахома штатында орналасқан Саук тайпасы.

Саук және Түлкі ұлты (Mesquakie тілі: Othâkîwaki / Thakiwaki немесе Sa ki wa ki) – федералды түрде танылған үш тайпаның ең ірісі, Саук және Мескваки (Түлкі) үнді халқынан құралған. Бұрын Һурон және Мичиган көлдері аймағында тұрған, олар 1870 жылдары Оклахома штатына күштеп көшірілді және көбінесе Саук тайпасынан тұрады.

Тарих

Сак немесе Такиваки Еуропалықтармен байланыс орнаған кезде Гурон және Мичиган көлдерінің жанында өмір сүрді. 1832 жылы олар АҚШ-қа қарсы Қара шоқпар соғысына қатысты. Әскери жетекші Қара шоқпар бүгінге дейін халықтың мәдени қаһарманы болып саналады. Соғыстан кейін тайпа Иллинойс штатынан Айова, Канзас штатына бірнеше рет көшіп, 1870 жылдары Үндістан аумағына қоныстанды. 1898 жылғы Кертис заңы бойынша тайпалық үкімет және оның институттары таратылды. Тайпа бұрын Миссисипи өзенінің сак және фокс тайпасы деп белгілі болған. Белгілі дипломат Джеффри Деройн, бұрын құлдықта болған адам, осы шарттың аудармашысы қызметін атқарды. 1889 жылға қарай тайпаның 519 адамы қазіргі Оклахома штатының орталық бөлігінде орналасқан. 1890 жылдың 10 маусымында олар осы Үндістан аумағын федералды үкіметке өткізді.

20-ғасырда қайта құрылған өзін-өзі басқару

Президент Франклин Д. Рузвельт әкімшілігі "Үндістердің жаңа келісімін" құрды, ол тайпаларды өздерін-өздері басқаруды қайта орнатуға ынталандыратын заңды қабылдады. 1934 жылы Оклахома штатындағы Үндістердің әл-ауқатын жақсарту туралы заң осыған ұқсас күш-жігермен оның заң шығарушы органымен қабылданды. 1937 жылы Sac және Fox осы заңдар негізінде ұйымдасты және федералды үкіметпен тәуелсіз қарым-қатынасы бар тайпа ретінде федералдық мойындау алды. Олардың Оклахомадағы тайпалық юрисдикция аймақтары бар, бірақ енді резервациялары жоқ. Өз конституциясына сәйкес, олар тайпалық мүшелікті тайпалық Доуес тізімінде және олардың ұрпақтарында тіркелген барлық адамдарға қатысты деп белгіледі, егер адамдардың қан мөлшері сегізден бір бөлігі Sac және Fox қанына тең болса (бір ата-бабаға тең). Олар ұрпақтардың аралас тегі болғанымен, мәдени тұрғыдан Sac және Fox болып тәрбиеленуі мүмкін екенін мойындайды.

XX ғасырдың аяғынан қазіргі уақытқа дейін

Бұл тайпа 20 ғасырдың соңынан бастап өз егемендігін мәлімдеуде белсенділік танытты. 1983 жылы тайпалық үкімет көлік құралдарын тіркеу және тайпа мүшелеріне тіркеу табелдерін беру үшін жеке жүйе құрды. Оклахома штаты бәрібір тіркеу алымдарын жинауға тырысты, соның салдарынан тайпа сотқа жүгінді. АҚШ Жоғарғы Соты 1993 жылғы 17 мамырда «Оклахома салық комиссиясы vs Сак және Фокс ұлты» ісінде тайпаның тәуелсіз егемендігіне қатысты тайпаның пайдасына шешім шығарды. Осыдан кейін басқа тайпалар да өздерінің жерлерінде көлік құралдарын тіркеу үшін жеке жүйелер құрды. Сак және Фокс ұлты 17 мамырды «Жеңіс күні» ретінде тойлайды. Джим Торп (1888–1953), 1912 жылғы Стокгольм Олимпиадасында онсайыс және бессайыс бойынша алтын медаль жеңіп алған спортшы.