Кіріспе
Француз саясаткері Пьер Моро (5 шілде 1928 – 7 маусым 2013) – француз социалистік саясаткері, 1981 жылдан 1984 жылға дейін президент Франсуа Миттеранның тұсында Франция премьер-министрі болды. Моро 1973 жылдан 2001 жылға дейін Лилль қаласының мэрі болды. Өлген кезде Моро Лилль қаласының құрметті мэрі болды. 2013 жылы 7 маусымда 84 жасында өкпе қатерінен қайтыс болды. Лилльдің жаңа стадионы оның есімімен аталып, Пьер Моро стадионы деп аталды. Премьер-министр ретінде Моро үкіметі өкілеттігі кезінде бірқатар әлеуметтік реформаларды жүзеге асырды. Бұл шараларға апталық жұмыс уақытын қысқарту, зейнеткерлік жасын төмендету, әлеуметтік жәрдемақыны арттыру және жалақымен демалыс алу құқығын беру кірді. Үкімет мемлекеттік өнеркәсіптік инвестицияларды арттырды, жеке өнеркәсіпке несие берді, мемлекеттік қызметте жаңа жұмыс орындарын құрды және тұрғын үй салуды бастады. Сонымен қатар, төменгі табысты топтарға тікелей салықтардың ауыртпалығын азайтты, ең төменгі жалақы мен жұмыссыздық жәрдемақысын арттырды және денсаулық сақтауды кеңейтті. Моро үкіметі ерікті зейнеткерлікті, ерте зейнеткерлікті және аз табыс тапқан аудандардағы әлеуметтік-экономикалық жағдайды жақсарту шараларын енгізді. Иммиграциялық заңдар өзгертілді, көмекші жұбайларға жаңа құқықтар берілді және дискриминацияға қарсы кәсіби теңдік туралы заң қабылданды. Үкімет сондай-ақ қалалық және экономикалық жоспарлау жауапкершілігін муниципалитеттер мен облыстарға берген орталықсыздандыру заңдарын қабылдады. Бұл саясат француз қоғамындағы әлсіздердің өмір сүру деңгейін айтарлықтай жақсартты және Мороның өкілеттігі кезінде кедейлікті азайтты. 1980-ші жылдардың басында Моро үкіметі гендерлік теңдікті насихаттауға, еңбек жағдайларын жақсартуға және білім алуға қолжетімділікті арттыруға бағытталған бірнеше жарлықтар мен заңдарды енгізді. Бұл шараларға белгілі бір мерзімге шарттық келісімшарттар мен тапсырмалардың мерзімдерін шектеу, әйелдерге мемлекеттік қызмет орындарын ашу, отбасы басшыларына артықшылық беретін салық заңдарын жою және фермерлерге арнайы көмек көрсету кірді. Үкімет білім беруді қаржыландыруды арттырды және жаңа оқытушылық лауазымдар, әсіресе техникалық білім беруде, сондай-ақ депрессиялық аймақтардағы академиялық сәтсіздіктерді жою үшін Білім беру басымдылық аймақтарын құрды. Сонымен қатар, Ұлттық әкімшілік мектебіне кіруді француз қоғамының кең ауқымына қолжетімді ету үшін реформалар енгізілді, соның ішінде жас шегін көтеру және жоғары сыныптық үміткерлердің артықшылығын азайту. 1982 жылғы Ору заңдары Францияда кәсіподақтар мен қызметкерлердің құқықтарын жақсартты, соның ішінде ұжымдық келіссөздер, өкілдік, ақпарат, денсаулық пен қауіпсіздік және арам жұмыстан босатудан қорғау. Заң бойынша, жұмыс уақытынан тыс жұмыс үшін өтемақы және кәсіподақ қызметіне арналған ақы төленетін демалыс уақыты көбейтілді. Сонымен қатар, олар міндетті ұжымдық келіссөздер жүргізуді және денсаулық пен қауіпсіздік ережелерін күшейтті. Алайда, кәсіпорын комитеті экономикалық саясатқа ықпалы шектеулі консультативтік орган болып қала берді, ал шағын кәсіпорындар өздерінің комитеттеріне экономикалық ақпарат беруді талап етпеді. Үкімет сондай-ақ жартылай және уақытша жұмысшыларға жұмыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету, мемлекеттік қызметтегі әйелдерге тең мүмкіндіктер беру және иммигранттар бірлестіктерін құруды ынталандыру шараларын енгізді. Жаңа саясат жұмысшылар мекемелерінде иммигранттарға қойылатын тілдік талаптарды алып тастады және шетелдік жұмысшыларға еңбек қатынастары кеңестерінде отыруға мүмкіндік берді. Алжир азаматтарының елге оралуына көмек көрсету бағдарламасы кәсіптік оқыту, бизнес көмегі және елге оралу гранты арасында таңдаумен алмастырылды. Францияда Моро үкіметі префекттің өкілеттігін азайтып, жергілікті биліктің өкілеттігін ұлғайтып, сайланған аймақтық кеңестер құрған бірнеше заңдарды қабылдады. Сонымен қатар, олар қауіпсіздік сотын жойып, полиция тарапынан қысымға ұшырауды бақылау шараларын енгізді. Үкімет заң көмегін көрсетті және гомосексуалистерге қарсы дискриминацияға қарсы заң қабылдады. Олар жоғары білім беру жүйесін реформалады, ENA-ны қолжетімді етті және ауруханаларда жеке төсектерді жоюға бағытталған жаңа денсаулық сақтау саясатын іске асырды. Сонымен қатар, Моро үкіметі өнерге мемлекеттік көмекті үш есеге көбейту, қоғамдық кітапханаларға шығындарды төрт есеге көбейту және провинциялық өнер музейлері мен жергілікті мүражайларға көмек көрсету арқылы өнер, мәдениет және білім беруді қолдады. Олар провинциялық кітапханаларға да қаржыны арттырды, нәтижесінде көптеген адамдар негізгі кітапхана ресурстарына қол жеткізе алды. Провинциялар жаңа театрлар, өнер орталықтары, музыка залдары, балет труппалары және халық мәдениеті нысандарына ие болды. Жалпы, үкімет 1984 жылы 0,45%-дан 0,84%-ға дейін ұлттық бюджеттен мәдениетке жұмсалатын қаражатты айтарлықтай арттырды. 1980-ші жылдарда Франциядағы әлеуметтік қамсыздандыру реформалары кедейлердің табысын арттыруға әкелді, ең төменгі жалақы 25%-ға өсті және мүгедектерге және бала күтіміне арналған жәрдемақылар жақсартылды. Жұмыссыз жұмыскерлерге ауруға байланысты сақтандыру құқығы қайта берілді және тіс емдеу, есіту аппараттары мен көзілдірік құны өтелді. Егде жастағы кедейлерге арналған ең төменгі зейнетақы 62%-ға арттылды. SAFER жас фермерлерге көмек көрсету үшін кеңейтілді және фермерлердің табысын арттыруға бағытталған бірнеше шаралар енгізілді. Жеке кәсіпкер әйелдерге біржолғы декреттік төлем берілді және жұмысынан кеткен жұмыскерлерді де жұмыссыздыққа байланысты төлем алуға құқылы болды. Алайда, экономиканы жандандыру стратегиясы француз экономикасын ұзақ мерзімді перспективада жақсартуға жеткіліксіз болды, инфляция деңгейінің және сауда мен бюджет тапшылығының өсуіне әкелді. Жұмысы жоқ адамдардың саны 2 миллионнан асты, соның салдарынан жұмыссыздық жәрдемақысының мерзімін қысқарту және талаптарды қатаңдату, ерте зейнеткерлерге толық зейнетақы кепілдіктерін азайту, ауруханаларға төлем енгізу және медициналық өтемақыны азайту сияқты қатаң шаралар қабылданды. Қысқарту кезеңінде социалистердің мақсаты – бенефициарлардың жағдайын сақтау және ең қажеттілеріне ерекше назар аудару болды. Қосымша шығындар жүктелгенімен, отбасылық шығындарды ұстап тұруға және басымдық топтарды қорғауға күш салынды. Савари заңы арқылы жеке мектептерді қаржыландыруды шектеуге сәтсіздікке ұшырағаннан кейін ол 1984 жылы отставкаға кетті.
Pierre Mauroy (pjɛʁ moʁwa; 5 July 1928 – 7 June 2013) was a French Socialist politician who was Prime Minister of France from 1981 to 1984 under President François Mitterrand. Mauroy also served as Mayor of Lille from 1973 to 2001. At the time of his death Mauroy was the emeritus mayor of the city of Lille. He died from complications of lung cancer on 7 June 2013 at the age of 84. He is the namesake of Lille's new stadium, Stade Pierre Mauroy. As prime minister, Mauroy's government implemented a range of social reforms during its term. These included reducing the legal workweek, lowering the retirement age, increasing social welfare benefits, and extending entitlement to paid holidays. The government increased state industrial investment, provided credit to private industry, created new civil service jobs, and launched a housebuilding drive. It also reduced the burden of direct taxes on lower income groups, increased the minimum wage and unemployment benefits, and extended health care coverage. The Mauroy government also introduced measures to promote voluntary retirement, early retirement, and improve socio economic conditions in low income neighborhoods. Harsh immigration statutes were reversed, new rights were introduced for helper spouses, and an anti discriminatory Professional Equality Law was enacted. The government also passed decentralizing laws that transferred responsibilities for urban and economic planning to municipalities and regions. These policies significantly improved the living standards of the less well off in French society, reducing poverty during Mauroy's term in office
In the early 1980s, the Mauroy government introduced several ordinances and laws aimed at promoting gender equality, improving working conditions, and increasing access to education. These included limiting the duration of fixed term contracts and assignments, opening up civil service jobs to women, abolishing tax laws that favored the head of the household, and providing special aid to farmers. The government also increased funding for education and created new teaching positions, particularly in technical education, and established Educational Priority Zones to address academic failure in depressed areas. Reforms were also introduced to make entry to the National School of Administration more accessible to a wider range of French society, including raising the age limit and reducing the advantage of upper class applicants. The Auroux Laws of 1982 improved the rights of trade unions and employees in France, including collective bargaining, representation, information, health and safety, and protection against unfair dismissal. The laws required compensation for overtime and increased paid time off for union activities. They also established mandatory collective bargaining and strengthened rules on health and safety. However, the comite d'entreprise remained a consultative body with limited influence on economic policy, and smaller firms were not required to provide economic information to their comite. The government also introduced measures to provide greater employment security for part time and fixed term workers, ensure equal benefits for women in civil service, and encourage the formation of immigrant associations. New policies removed language requirements for immigrants in employee institutions and allowed foreign workers to sit on industrial relations councils. A program to assist the repatriation of Algerian nationals was also replaced with a choice between vocational training, business assistance, and a repatriation grant. The Mauroy Government in France passed several laws that reduced the powers of the prefect, increased the powers of local government and set up elected regional councils. They also abolished the security court and introduced measures to control police harassment. The government extended legal aid and passed legislation that combated discrimination against homosexuals. They reformed higher education, made the ENA more accessible and implemented a new healthcare policy that abolished private beds in hospitals. Additionally, the Mauroy Government promoted arts, culture and education by tripling state aid to the arts, quadrupling spending on public libraries and providing aid to provincial art museums and local archives. They also increased funding to provincial libraries, which resulted in more people obtaining access to major lending library resources. The provinces acquired new theatres, artistic centres, music halls, ballet companies, and popular culture facilities. Overall, the government significantly increased spending on culture from 0.45% of the national budget to 0.84% in 1984. The social security reforms in France during the 1980s led to increased incomes for the poor, with a 25% increase in the minimum wage and improved allowances for the handicapped and child care. The right to claim sickness insurance was given back to unemployed workers and the costs of dental fees, hearing aids, and glasses were reimbursed. The minimum pension benefit for the elderly poor was raised by 62%. The SAFER was extended to assist young farmers, and various measures were introduced to boost farmers' incomes. Self employed women were provided with a lump sum maternity grant, and unemployment compensation was expanded to include workers who had resigned from their jobs. However, the reflationary economic strategy failed to improve the French economy in the long term, with increases in the level of inflation and trade and budget deficits. The number of people out of work topped 2 million, and austerity measures were carried out, including reducing unemployment benefits' duration and tightening eligibility, reducing guarantees to full pensions for early retirees, introducing hospital charges, and reducing medical reimbursements. The aim of the Socialists during the austerity period was to safeguard the position of beneficiaries and give special consideration to the poorest among them. While extra costs were imposed, efforts were made to restrain family costs while safeguarding priority groups. Failing to restrict the financing of private schools via the Savary Law, he resigned in 1984.
Өмірбаян
Морой Картинье қаласында дүниеге келген. Ол мұғалім болып жұмыс істеген және 1950-ші жылдары Социалистік жастар қозғалысын және Техникалық оқытушылар одағын басқарды. Ол Жұмысшылар интернационалының француз бөлімі (SFIO) партиясының үшінші ірі федерациясы саналатын Норд департаментінің социалистік федерациясында жетекші рөл атқарды және партияда жылдам өрледі. 1966 жылы ол партияның бас хатшысы Гай Молледен кейін екінші ең беделді тұлғаға айналды. Бірақ 1969 жылы Молле басшылықтан кеткен соң, оның орнына Ален Савари тағайындалды.
Саяси мансап
1968 және 1969 жылдардағы сайлау сәтсіздіктерінен кейін ол партияны жаңару қажеттігіне көнді. 1971 жылы Эпинай конгресінде ол Франсуа Миттеранның партия төрағалығына сайлануын қолдады және Социалистік партияда (PS) ең ықпалды екінші тұлғаға айналды. Екі жыл өткен соң ол Лилль қаласының депутаты және әкімі болып сайланды. Маруа бұрынғы SFIO мүшелерінің маңызды лауазымдарынан Миттеранның жақтастарымен ауыстырылуын үнемі сынады. Осы мәселеде ол 1979 жылғы Метц конгресінде Миттеранның негізгі қарсыласы Мишель Рокармен одақ құрды. Бірақ Миттеран оны 1981 жылғы президенттік науқанда өкіл ретінде таңдады; Миттеран сайланғаннан кейін Маруаны премьер-министр етіп тағайындады.
Матиньоннан кейін
1988 жылы Миттеранның қарсылығына қарамастан, Лоран Фабиусты қолдағандықтан ол ПС-нің бірінші хатшысы болды. 1992 жылы өкілеттігі аяқталғанға дейін, әсіресе 1990 жылғы Ренн конгресінде ПС құрамындағы фракциялар арасындағы қарым-қатынасты барынша жақсартуға тырысты. Ол рокардиандық топпен және миттерандық топтан шыққан Лионель Жоспеннің жақтастарымен одақтасты. 1992 жылдан 1999 жылға дейін Социалистік Интернационалдың президенті, 1992 жылдан бері сенатор, 2001 жылы Лилль қаласының мэрі лауазымынан бас тартты. Француздық солшылдардың рухани көшбасшысы саналатын ол 2007 жылғы іріктеу сайлауында Сеголен Рояльдің кандидатурасын қолдады.