Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хуммель (сонымен қатар хомель немесе хумле) – ежелгі солтүстік еуропалық ішекті аспап, ол көне цитраның бір түріне ұқсас және норвегиялық лангелейкпен байланысты. Атауының неміс тіліндегі "Hummel" сөзінен шыққандығы айтылады, бұл сөз "құмырсқа" емес, "ырылдаушы ара" дегенді білдіреді, және серікке қосылатын ішектерден шығатын гулді дыбысқа сілтеме жасайды.
The hummel (also hommel or humle) is an old Northern European stringed instrument similar to an older type of zither and is related to the Norwegian langeleik. The name is thought to come from the German word Hummel, meaning "bumblebee", referring to the droning sound created by the accompaniment strings.
Тарих
Құммал, бәлкім, орта ғасырлардан бастау алады, ол кезде ол бүкіл Еуропада сәл өзгеше нұсқаларда кездесетін. 18 ғасырда Нидерланд, Фландрия, Солтүстік Германия және Данияда кең таралған. Швеция халық мәдениетіндегі аспапқа қатысты ең алғашқы мәліметтер 17 ғасырға дейін жетеді, және ол елдің оңтүстік бөлігінде ең көп таралған сияқты. 19 ғасырда құммал қарапайым шаруа аспабы деп есептелді және оның танымалдылығы азайды. Фландрияда бұл аспаптар 17 ғасырда пайда болды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде окоптардағы әскерлер арасында танымал болды, 1920 және 1930 жылдары ең жоғары деңгейге жетті, бірақ 1930 жылдары қайтадан ұмытылды. Олар көбінесе отбасылық аспаптар болып табылды және оларды әйелдер жиі ойнайтын. Кейбір әуесқойлар 1970 жылдардағы халықтық өнерді жаңғыртудан кейін оны қайтадан ойнауға кірісті.
The hummel is probably from the Middle Ages, when it was found all over Europe in slightly differing variants. The instrument was common in the Netherlands, Flanders, Northern Germany and Denmark during the 18th century. The earliest evidence of the instrument in Swedish folk culture is from the 17th century, and it seems to have been most common in the southern parts of the country. During the 19th century, the hummel was considered to be a primitive peasant instrument and its popularity dwindled. In Flanders, these instruments appeared during the 17th century and were popular with soldiers in the trenches during World War I, climaxing in the 1920s and 1930s but by the 1930s they returned to obscurity. They were mainly a family instruments and were widely played by women. Some enthusiasts have taken up playing it again since the folk revival of the 1970s.
Құрылыс
Құммалдың көптеген ұқсас түрлері бар. Барлық түрлеріне ортақ нәрсе – жалпақ үстіңгі және төменгі жағы. Оны қандай ағаштан жасаса да, ағаш әрқашан жұқа болады. Аспаптың үстіңгі жағында бір немесе бірнеше дыбыс тесігі болады. Ішектердің саны әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе мелодиялық ішектердің саны аз, ал қосымша ішектердің саны көп. Көбінесе үш мелодиялық ішегі болады: екеуі бірдей, ал үшіншісі қалғандарынан бір октава төменде болады. Мелодиялық ішектердің астында, не тікелей корпус үстінде, не пердетақтаға бекітілген 17-ге жуық перде орналасқан. Корпустың екі негізгі түрі бар: ортасында ішектері бар алмұрт пішіндес немесе жиегіне жақын ішектері бар жартылай алмұрт пішіндес.
The hummel has many related forms. Common to all varieties is a flat top and bottom. There are variations in the type of wood it is made from, but the wood is always thin. On the top of the instrument are one or more soundholes. The strings vary in number, but often include a smaller number of melody strings and a greater number of accompanying strings. It is not uncommon to have three melody strings: two tuned identically, and the third tuned one octave below the others. Under the melody strings, either directly on the body or attached to a fretboard, are about 17 frets. The body comes in two main forms, either a pear shaped form with the strings in the middle, or a half pear with the strings near the edge.
Ойнау
Хуммель дыбысты күшейту үшін цитра сияқты үстелге қойылады. Мелодиялық сымдар саусақпен немесе медиатормен төмен қарай тартылып, дыбыс шығарылады. Бірдей күйленген мелодиялық сымдар көбінесе бірге немесе үлкен үшінші интервалды жасау үшін тартылады. Октавалық сымды пайдалану арқылы алтыншы интервалды ойнау да мүмкін. Сымдар медиатормен тартылады және көбінесе бірден тартылады. Бұл жиі кездеседі, себебі қосымша сымдар ашық, қолайлы аккордқа сай күйленеді, мысалы, барлық сымдар D немесе A күйіне сай болуы мүмкін.
The hummel is placed on a table like a zither, to amplify the sound. The melody strings are sounded by being plucked downwards, either with fingers or a plectrum. The identically tuned melody strings are often fretted in unison or so to create a major third. It is even possible to play a sixth interval, through using the octave string. The strings are played with a plectrum and are often all played at once. This is common because the accompaniment strings are tuned to a suitable chord that is relatively open, for example all the strings may be tuned to D or A.
Музыка
Құмбылдың көптеген қосымша ішектері болғандықтан, ол әуендерге сүйемелдеуге өте ыңғайлы. Дегенмен, аспаптың күрделі мелодиялар мен тоналыстарды ойнау мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, осы аспап үшін жазылған көптеген шығармалар болуы екіталай.
The hummel is perfectly suited for accompanying tunes, thanks to the many accompaniment strings. However, because of the relatively limited range of the instrument for playing more intricate melodies and keys, it is unlikely there are many compositions written specifically for this instrument.
Ойыншылар
Ең танымал хуммель ойнаушыларының бірі – Отто Малмборг (оның сахналық аты Оттар Хилл). Замандас музыкант Эрик Гектор Сэгскараның көптеген туындыларында хуммель ойнады. Хенрик "Хуммель" Шён де қазіргі заманғы хуммель музыканты.
One of the most famous hummel players is Otto Malmborg (his stage name was Ottar Hyll). Erik Hector, a contemporary musician, played the hummel on many of Sågskära's productions. Henrik "Hummel" Schön is also a contemporary hummel musician.