Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс генералы және картограф (1775–1851)
German general and cartographer (1775–1851)
Фридрих Карл Фердинанд Фрайхерр фон Мюффлинг, «Вайс» лақап атымен белгілі (12 маусым 1775 – 10 қаңтар 1851) – пруссиялық генерал-фельдмаршал және әскери теоретик. Ватерлоо шайқасы кезінде Веллингтон штабында Блюхердің байланыс офицері ретінде қызмет етті және Наполеонға қарсы соңғы жеңіске қол жеткізуді ұйымдастырушылардың бірі болды. Соғыстардан кейін ол Экс-ла-Шапель конгресінде дипломаттық міндеттерді атқарды және Пруссия Бас штабының дамуына зор үлес қосты. Мюффлинг сонымен қатар әскери топография және картография саласында маманданған.
Friedrich Karl Ferdinand Freiherr von Müffling, nicknamed Weiss (12 June 177510 January 1851) was a Prussian Generalfeldmarschall and military theorist. He served as Blücher's liaison officer in Wellington's headquarters during the Battle of Waterloo and was one of the organizers of the final victory over Napoleon. After the wars he served a diplomatic role at the Congress of Aix la Chappelle and was a major contributor to the development of the Prussian General Staff as Chief. Müffling also specialized in military topography and cartography.
Өмірбаян
Халле қаласында туған Мюффлинг 1790 жылы пруссиялық армияға қадам басқан. 1799 жылы Мюффлинг лейтенант В. фон Лейпцигер редакциялаған әскери сөздікке үлес қосты, ал 1802–1803 жылдары қыс мезгілінде, сол кезде субальтер болған ол, жаңадан құрылған бас штабқа квартирмейстер-лейтенант болып тағайындалды. Ол бұрыннан-ақ ізденіс жұмыстарын жүргізіп келген, енді астроном Франц Ксавер, барон фон Зак (1754–1832) басшылығымен ізденіс жұмыстарымен айналысты. 1805 жылы Франциямен соғыс қаупі туғанда армия соғыс жағдайына келтіріліп, Мюффлинг капитан шеніне көтеріліп, генерал фон Вартенслебен, Фридрих Людвиг, Хоэнлохе-Ингельфинген князі және Гебхард Лебрехт фон Блюхердің бас штабтарына тағайындалды. 1806 жылы Мюффлинг Хоэнлоге, Карл Август, Саксония-Веймар-Эйзенах герцогы және Блюхердің қол астында қызмет етті, сондай-ақ 7 қарашада Ратекаудағы соңғы корпустың капитуляциясына қатысты, бұл Любек шайқасынан кейінгі күні болды. Осыдан кейін ол Веймар герцогының азаматтық қызметіне кірді. 1813 жылғы неміс жорығы басталғанда ол армияға қайта оралып, Силезия армиясы штабына бекітілді. Герхард фон Шарнхорсттың Лютцен шайқасында алған жарақатынан қайтыс болуы пруссиялық армия басшылығын қайта ұйымдастыруға себеп болды. Август фон Гнайзенау Шарнхорсттан кейін Блюхердің бас штабына тағайындалды. Мюффлинг оның орынбасары (Generalquartiermeister) болып тағайындалды, бірақ Гнайзенау Карл фон Клаузевицті артық көретін болған. Оның іскерлік қабілеттері мен салмақты ойлау қабілеті жоғары бағаланды, алайда Мюффлинг пен Гнайзенаудың мізгілдік айырмашылықтары жиі келіспеушіліктерге әкеп соқты, әсіресе біріншісі стратегияның ескірген топографиялық мектебінің өкілі болғандықтан, оған (көп жағдайда) Жена шайқасының апатты нәтижесіне кінә тағылды. Парижді бірінші рет басып алу мен «Жүз күн» аралығында Мюффлинг орыс генералы Михаил Андреас Барклай де Толли мен генерал Фридрих Граф Клейст фон Нолендорфтың штаб бастығы қызметін атқарды. Ол Ватерлоо жорығында Веллингтон герцогы штабында пруссиялық комиссар болып тағайындалды және 18 маусымдағы Ватерлоо шайқасының оқиғаларына байланысты туған дау-дамаylarға қатысты. Наполеонның соңғы құлауынан кейін Мюффлинг Сен-Клу конвенциясына қол қойды, содан кейін Франциядағы оккупациялық армия штабында қызмет етті. Бірнеше ай бойы ол Париждің әскери губернаторы болды. Ол уақытының бір бөлігін Рейн бойында ізденіс жұмыстарында өткізді және король Фридрих Вильгельм III оны түрлі дипломатиялық миссияларға жіберді. 1821 жылы ол Берлиндегі бас штаб бастығы болды, соғысқа дайындық есебінен топографиялық жұмыстарға құштарлығын қанағаттандырғаны үшін айыпталып, бірақ оның еңбегі зая кетпеді, өйткені ол бас штабты тиімді ұйымдастырды және егжей-тегжейлі және пайдалы ізденістер жүргізді. 1829 жылы ол Ресей мен Түркия арасындағы бейбіт келіссөздермен байланысты Константинополь және Санкт-Петербургке сапар шекті. Ол Пруссияның әскери және азаматтық тарихында маңызды рөл атқарды және 1838–1847 жылдары Берлиннің губернаторы болды. Сонымен қатар ол карталар үшін штрихтау жүйесін ойлап тапқан. Денсаулығының нашарлауы оны соңғы жылдары зейнетке шығуға мәжбүр етті, ол 1851 жылғы 10 қаңтарда Рингхофендегі өз иелігінде қайтыс болды.
Born in Halle, Müffling entered the Prussian army in 1790. In 1799 Müffling contributed to a military dictionary edited by Lieutenant W. von Leipziger, and in the winter of 1802 1803, being then a subaltern, he was appointed to the newly formed general staff as quartermaster lieutenant. He had already done survey work, and was now charged with survey duties under the astronomer Franz Xaver, Baron Von Zach (1754–1832). In 1805, when in view of a war with France the army was placed on a war footing, Müffling was promoted captain and assigned to the general staffs, successively, of General von Wartensleben, Frederick Louis, Prince of Hohenlohe Ingelfingen and Gebhard Leberecht von Blücher. In 1806 Müffling served under Hohenlohe, Karl August, Grand Duke of Saxe Weimar Eisenach, and Blücher, and was included in the capitulation of the latter's corps at Ratekau on 7 November 1806, the day after the Battle of Lübeck. After this he entered the civil service of the Duke of Weimar. He rejoined the army on the outbreak of the German Campaign of 1813, and was placed on the headquarters staff of the Army of Silesia. The death of Gerhard von Scharnhorst from a wound received at Lützen forced a reorganization of the Prussian Army's command. August von Gneisenau succeeded Scharnhorst as Chief of Staff to Blucher. Müffling in turn was appointed as his deputy (Generalquartiermeister), although Gneisenau would have preferred Carl von Clausewitz. His business qualities and common sense were greatly valued, though the temperamental differences between Müffling and Gneisenau often led to friction, especially as the former was in a measure the representative of the antiquated topographical school of strategists, to whom (rightly in the main) the disaster of the Battle of Jena was attributed. In the interval between the first occupation of Paris and the Hundred Days, Müffling served as chief of the staff to the Russian General Michael Andreas Barclay de Tolly and to General Friedrich Graf Kleist von Nollendorf. He was Prussian commissioner at the Duke of Wellington's headquarters in the Waterloo campaign, and was involved in the various controversies which centred round the events at the Battle of Waterloo on 18 June 1815. After the final fall of Napoleon Müffling was a signatory to the Convention of St. Cloud and later served on the staff of the Army of Occupation in France. For some months he was military governor of Paris. He spent a part of his time on the Rhine in survey work, and was employed by King Frederick William III in various diplomatic missions. In 1821 he became chief of the general staff at Berlin, and though he has been accused of indulging his taste for topographical work at the expense of training for war, his work was not wasted, for he gave an excellent organization to the general staff, and executed elaborate and useful surveys. In 1829 he visited Constantinople and St Petersburg in connection with negotiations for peace between Russia and Turkey. He took a prominent part in the military and civil history of Prussia, and from 1838 to 1847 was governor of Berlin. He was also the inventor of a system of hachuring for maps. Failing health compelled his retirement in the latter year, and he died on 10 January 1851, at his estate of Ringhofen.