Кіріспе

Субкомпакт машинадан үлкен, бірақ орта машинадан кіші машиналар. Компакт машина – көлік өлшемдері класы, ол негізінен Солтүстік Америкада қолданылады және субкомпакт машиналар мен орта машиналардың арасында орналасады. "Шағын отбасылық автомобиль" – бұл британдық термин және еуропалық автомобильдер классификациясындағы C сегментінің бөлігі. Дегенмен, 1970 және 1980 жылдары АҚШ автомобиль өнеркәсібінің өндірісі қысқарғанға дейін, дөңгелек аралығы белгілі бір шекке дейін болатын үлкен көліктер АҚШ-та "компакт машиналар" деп есептелді. Жапонияда кіші көлемді жолаушылар көлігі – жалпы көлемі мен қозғалтқыш сыйымдылығының шектеулеріне сәйкес, кей (kei) машиналар мен стандартты машиналар арасындағы тіркеу санаты.

Қазіргі анықтама

АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) 1977 және одан кейінгі үлгілік жылдарға арналған жанармай үнемдеу ережелері (1996 жылдың шілдесі) автомобильдердің түрлеріне анықтамалар кіргізеді. Жолаушылар мен жүк көлемінің қосындысына сәйкес, шағын автомобильдердің ішкі көлем көрсеткіші .

1930-1950 жылдар

АҚШ-та шағын автомобильдерді өндірудің бастауы 1940 жылдардың соңында Chevrolet Cadet және Ford Light Car сияқты үнемді автомобильдердің прототиптерімен байланысты. Алайда, екі машина да АҚШ-та өндіріске шығарылмады, бірақ Франциядағы Ford SAF «кішкентай Ford» жоспарларын сатып алып, Ford Vedette-ді жасады. Ол дөңгелек базасы бойынша құрастырылған, дегенмен қазіргі еуропалық стандарттар бойынша ол әлі де үлкен машина болып саналды. Ол жаңа нарық сегментін қалыптастырды және АҚШ автомобиль өнеркәсібі көп ұзамай «компакт» терминін қабылдады. Nash Rambler-ге Американың басқа тәуелсіз автоөндірушілерінен бірнеше бәсекелес пайда болды, бірақ ешқайсысы Rambler-дің ұзақ мерзімді табысына жете алмады. Басқа ертедегі шағын автомобильдердің қатарында Kaiser Frazer Henry J (сонымен қатар Allstate деп те белгіленген), Willys Aero және Hudson Jet болды. 1954 жылы АҚШ-та сатылған 64 500 автомобиль импорттық немесе шағын американдық автомобильдері болды, ал жалпы нарықта бес миллион автомобиль тіркелді. Нарық зерттеулері көрсеткендей, сауалнамаға қатысқандардың бесеуі кішкентай автомобиль сатып алуды қарастыратынын айтты, бұл потенциалды нарықтың шамамен 275 000 автомобильге жете алатынын көрсетеді. 1955 жылға қарай Nash Rambler, бастапқыда кабриолет ретінде қол жетімді болған, сәттілікке ие болды және енді универсал, қатты төбелі және седан түрлерінде ұсынылды. 1958 жылғы экономикалық төмендеу кезінде American Motors компаниясының компактты, үнемге бағытталған Rambler автомобильдеріне сұраныс артып, сатылымның төмендеуіне ерекшелік жасады. 1959 жылға қарай шағын импорттық автомобильдердің сатылымы АҚШ-тың жолаушылар автомобильдері нарығының 14%-ына дейін өсті, себебі тұтынушылар шағын автомобильдерге көшті. Осы кезде кішкентай автомобильдер жоғары білімді және жақсы табысқа ие, отбасылары бірнеше автомобиль сатып алатын адамдарға тартымды болды. Тұтынушылар компактты автомобильдердің толық көлемді автомобильдерге қарағанда жақсы жанармай үнемдеуін күтті, сонымен қатар бас, аяқ және багаждың кеңдігін сақтауды талап етті. Бұл модельдер Studebaker Zip Van, Chevrolet Corvair Greenbrier, Ford Econoline және Dodge A100 сияқты шағын автомобиль платформаларында салынған шағын жүк көліктерін де тудырды.

1960 жылдар

1960 жылдары компакт автомобильдер Солтүстік Америкадағы ең кішкентай автомобильдер класына жатты, бірақ олар 6 цилиндрлі немесе V8 қозғалтқышы бар алты орынды седанның сәл кіші нұсқаларына айналды. Олар еуропалық өндірушілердің компакт автомобильдерінен (кейде тіпті орта өлшемділерден) әлдеқайда үлкен болды, олар көбінесе бес орынды, төрт цилиндрлі қозғалтқыштармен жабдықталған. Дегенмен, Ford Maverick және Rambler American автомобильдеріне жасалған жарнамалар мен жол сынақтарында танымал Volkswagen Beetle-мен салыстырулар жасалды. Компакт автомобильдер сонымен қатар Ford Mustang атымен аталған, "пони-автомобиль" деп белгіленген жаңа, кішкентай автомобиль сегментінің негізі болды, ол Falcon шассиіне негізделген. Сол кезде компакт автомобильдер мен толық көлемді модельдер арасында айқын мөлшерлік айырмашылық болды. Көлік мөлшерінің класын анықтаудағы алғашқы өлшемдер дөңгелек аралығына негізделді: 111 дюймға дейін – компакт, 111-ден 118 дюймға дейін – орташа, ал 118 дюймнан жоғары – толық көлемді деп есептелді. Бұл, жолаушылар мен жүк бөлімшелерінің ішкі көлеміне негізделген EPA кластары 1970 жылдардың соңында енгізілгенге дейін сақталды.

1970 жылдар

1970 жылдардың басындағы отандық автокөлік өндірушілер AMC Gremlin, Chevrolet Vega және Ford Pinto сияқты одан да кішкентай шағын автомобильдерді ұсынды. 1973 жылы Энергия дағдарысы басталды, бұл аз отын шығындайтын кішірек автомобильдерді іздеуге асықтырды, ал Солтүстік Америка жүргізушілері үлкен көліктерін аз отын құюға және күтіп ұстауға арзан түсетін кішкентай, импортталған компакт автомобильдерге алмастыра бастады. 1977 жылғы модельдік жыл барлық көліктердің өлшемдерін кішірейте бастаудың белгісі болды, сондықтан AMC Concord және компакт автомобильдерді алмастырған Ford Fairmont сияқты көліктер орта өлшемді болып қайта жіктелді, ал Ford Pinto және Chevrolet Vega өлшемдерін мұра еткен автомобильдер (мысалы, Ford Escort және Chevrolet Cavalier) компакт автомобильдер деп жіктелді. Мұндай қайта жіктеуден кейін де орта өлшемді американдық автомобильдер басқа елдердегі орта өлшемді автомобильдерден әлдеқайда үлкен болды және Еуропадағы «үлкен автомобильдер» деп аталған көліктерге ұқсас келді. Америкалық автомобильдердің өлшемдері халықаралық стандарттарға толыққанды сәйкес келуі 1980 жылдарға дейін күткен болатын.

1980 жылдардан қазіргі уақытқа дейін

1985 жылғы модельдегі EPA классификациялаған шағын автомобильдердің қатарында Ford Escort және Tempo, сондай-ақ Chevrolet Cavalier болды. 2019 жылғы модельде ең көп сатылған автомобильдер Toyota Corolla және Honda Civic аталды.

Анықтама

Жапонияда кей-көліктерден үлкен, бірақ ұзындығы, ені, биіктігі және қозғалтқышының көлемі тиісінше кем болатын көліктер "кіші габаритті" көліктер деп жіктеледі. Кіші габаритті көліктер "5" санымен басталатын тіркеу нөмірі арқылы анықталады. Бұрын, Жапония үкіметінің қаулыларымен, мысалы, 1951 жылғы "Жол көліктері туралы" заңында қарастырылған салық жеңілдіктері осы кіші габаритті көліктер санатына берілген.

1950 және 1960 жылдар

1955 жылы Жапонияның Халықаралық сауда және өнеркәсіп министрлігі сол кездегі барлық жапондық өндірушілерге «ұлттық автомобиль» деп аталатын көлік жасауды міндет етті. Бұл концепция бойынша көлік 100 км/сағ жылдамдықтан асып түсуге қабілетті болуы керек, салмағы 400 кг-дан кем болуы керек, жазық жолда орташа жылдамдығы 60 км/сағ болғанда отын шығыны кемінде 20 км/л болуы керек және кем дегенде бір жыл бойы күрделі техникалық қызмет көрсетуді қажет етпеуі керек. Бұл «шағын автомобиль» стандартын белгіледі, ол «kei car» немесе кей кардан үлкен болды. Бұл талаптарға сай келген алғашқы шағын автомобильдердің бірі – ауамен салқындатылатын екі цилиндрлі оппозиттік қозғалтқышы бар Toyota Publica, Datsun 110 сериясы және Mitsubishi 500 болды. Publica және Mitsubishi 500 негізінен сол кездегі ережелерге қарағанда үлкен қозғалтқыштармен жабдықталған «kei car» болды, ал Datsun толығымен жаңа көлік еді. Олардан кейін 1961 жылы Hino Contessa, 1963 жылы Isuzu Bellett, Daihatsu Compagno және Mazda Familia, 1965 жылы Mitsubishi Colt, ал 1966 жылы Nissan Sunny, Subaru 1000 және Toyota Corolla пайда болды. Honda 1969 жылы Honda 1300 деп аталған алғашқы төрт есікті седанды ұсынды. Солтүстік Америкада бұл автомобильдер субкомпакт автомобильдер класына жатты.

1970-ші жылдардан қазіргі уақытқа дейін

1970 жылға қарай Nissan алғашқы алдыңғы жетектегі автокөлігін шығарды, ол бастапқыда 1966 жылы Nissan компаниясымен біріккен Prince Motor Company тарапынан әзірленген. Бұл 1970 жылы Nissan Cherry деп таныстырылды. 1972 жылы Honda Civic пайда болды, оның CVCC қозғалтқышы катализдік түрлендіргішсіз Калифорния штатының шығарындылар стандарттарына сай келді.

Пәкістан

Пакистанда шағын автомобильдер тұжырымы маңызды. Көбінесе Kei автомобильдері таралған. Соңғы кезде Хонда Сити, Тойота Ярис, Тойота Королла Альтис 1.6 және Чанган Альсвин автомобильдері танымал.