Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хокан '/h/oʊ/k/æ/n/ тілдер отбасы – негізінен Калифорния, Аризона және Баха-Калифорнияда таралған онға жуық шағын тілдер отбасының болжамдық тобы.
The Hokan '/h//oʊ//k//æ//n/ language family is a hypothetical grouping of a dozen small language families spoken mainly in California, Arizona, and Baja California.
Этимология
Хокан есімі әртүрлі Хокан тілдеріндегі "екі" сөзіне шала-шала негізделген: *xwak прото-юман тілінде, c oocj (айтылуы) сери тілінде, ха'к ачумави тілінде және т.б.
The name Hokan is loosely based on the word for "two" in the various Hokan languages: *xwak in Proto Yuman, c oocj (pronounced ) in Seri, ha'k in Achumawi, etc.
Ұсыныстың тарихы
"Хокан гипотезасы" алғаш рет 1913 жылы Роланд Б. Диксон мен Альфред Л. Кройбер ұсынды, ал одан әрі Эдвард Сапир дамытты. Бастапқы зерттеулер осы тілдер отбасыларының бір-бірімен байланысты екенін көрсететін қосымша дәлелдер таппады. Бірақ 1950 жылдан бері Хокан тілдерін жазбаға түсіру және ұсынылған лексикалық ұқсастықтар жиынтығындағы дыбыстық сәйкестіктерді анықтауға бағытталған күш-жігер Хокан гипотезасын нығайтып, Калифорния, Орегон және Мезоамерика тілдерінің көптеген мамандары оны қабылдауына әкелді. Дегенмен, кейбір ғалымдар күмәнмен қарастыруда. Тіл білімі маманы Пол Ривет Колумбияның юруманги тілі Хокан отбасының құрамына кіретінін айтты. Бұл тұжырым тарихи тіл білімі мамандары тарапынан қабылданбады. Терренс Кауфман Хоканның Орта Америкадағы Ото-Манге тілдерімен туыстығы болу мүмкіндігін қарастырды. Мюллер және авторлар жасаған автоматтандырылған есептеу талдауы (ASJP 4, 2013) Сери, Юман және Текистлатекан тілдері арасында лексикалық ұқсастықтарды анықтады. Алайда, талдау автоматты түрде жасалғандықтан, бұл топтасу өзара лексикалық қарыз алу немесе генетикалық мұрагерлік нәтижесі болуы мүмкін.
The "Hokan hypothesis" was first proposed in 1913 by Roland B. Dixon and Alfred L. Kroeber, and further elaborated by Edward Sapir. Initial follow up research found little additional evidence that that these language families were related to each other. But since about 1950, increased efforts to document Hokan languages and to establish sound correspondences in proposed lexical resemblance sets have added weight to the Hokan hypothesis, leading to its acceptance by many specialists in the languages of California, Oregon, and Mesoamerica. However, some skepticism remains among scholars. Linguist Paul Rivet claimed the Yurumanguí language of Colombia was part of the Hokan family. This claim has not been accepted by historical linguists. Terrence Kaufman wondered if Hokan might be related to Oto Mangean of Central America. An automated computational analysis (ASJP 4) by Müller et al. (2013) found lexical similarities among Seri, Yuman and Tequistlatecan. However, since the analysis was automatically generated, the grouping could be either due to mutual lexical borrowing or genetic inheritance.
Тарату
Хокан тілдерінің географиялық таралуы олардың Калифорнияның Орталық аңғарының айналасында кейіннен келген Пенотиан және басқа халықтардың келуімен бөлініп кеткенін көрсетеді; бұған археологиялық дәлелдер Чейс Данн мен Манн (1998) еңбегінде жинақталған. Бұл тілдерде Шэста тауының маңында және шығысында тұратын американдық жергілікті қауымдар, Тахо көліне жақын орналасқандар, Калифорния жағалауындағы Помо тайпасы және Колорадо өзенінің төменгі ағысындағы Юман халықтары сөйлейді. Кейбір тіл білімі мамандары Сан-Луис-Обиспо мен Лос-Анджелес арасындағы Чумаш және басқа да тілдерді Хокан тілдеріне қосады, бірақ дәлелдер әлсіз, сондықтан көпшілігі Хоканды төменде тізілген тілдердің бір бөлігіне немесе барлығына шектейді.
The geographic distribution of the Hokan languages suggests that they became separated around the Central Valley of California by the influx of later arriving Penutian and other peoples; archaeological evidence for this is summarized in Chase Dunn & Mann (1998). These languages are spoken by Native American communities around and east of Mount Shasta, others near Lake Tahoe, the Pomo on the California coast, and the Yuman peoples along the lower Colorado River. Some linguists also include Chumash, between San Luis Obispo and Los Angeles, and other families, but the evidence is insubstantial, and most now restrict Hokan to some or all of the languages listed below.