Кіріспе

Ноб – ежелгі Израильде Иерусалимнің жанында орналасқан діни қала. Бұл қала көбінесе Киелі кітапта баяндалған қырғын орындығы ретінде танымал, онда қаланың еврей дін қызметкерлері патша Саулдың бұйрығымен әрекет еткен эдомдық Доегтің қолынан қаза табады. Тарихи географтар бұл жерді көбінесе Байт-Нуба деп санайды. Иерусалим Бунямин және Яһуда руларының шекарасында болғандықтан, бұл қала Бениамин руына қарасты болған болуы мүмкін.

Киелі кітапта

Қала Самуил кітабында (21–22 тараулар) еврей дін қызметкерлерінің қырғынға ұшыраған жері ретінде белгілі. Оқиғаның жалпы түсінігі бойынша, Дәуіт Саулдан қуылған кезде Ноб қаласына келеді. Дәуіт Саулдың сұрақтарына жауап берген бас дін қызметкері Ахимелекті алдап, оның кінәсіз екенін айтады. Содан Саул едомдық Доғқа Нобтың дін қызметкерлерін өлтіруді бұйырады. Бір түсіндірмеге сәйкес, Дәуіт мемлекетке қарсы күш ретінде дін қызметкерлерінің қолдауын іздеген. Бұл оқу бойынша, Ноб дін қызметкерлерінің қаласы болғандықтан, Дәуіттің Саулдан қашып бара жатқанда азық-түлік және қару-жарақ іздеуі күмәнді. Дің қызметкерлерінде қару болуы мүмкін емес, ал жергілікті халық оларға сыйлық ретінде әкелген тамақ дін қызметкерлері мен олардың отбасыларына ғана (терума деп аталады) ритуалдық түрде рұқсат етіледі. Осы себепті, кейбір түсіндірмелерде Дәуіт дін қызметкерлерінің тағамынан да қасиеттірек, бірақ теруманың мәртебесіне ие емес, көрнекі нанды жегені айтылады. Басқалары Дәуіттің Нобқа келуін киелі нанды жеу және Нобта сақталған Голиаттың қылышын алу үшін жасалған әрекет деп түсіндіреді. Бұл әрекеттер Саулдың беделін төмендету мақсатында жасалды. Тағы бір түсіндірме бойынша, Ахимелек Дәуітпен біліп-біліп сөз байластырған. Самуил кітабындағы оқиғадан басқа, Ноб қаласы Киелі кітапта Ассирияның Израильге жасаған шабуылына байланысты (Ишая кітабы, 10:32) және Вавилондық тұтқындықтан кейінгі еврейлердің қоныстануына қатысты (Нехемия кітабы, 11:33) еске алынады. Бірінші ғасырда жазылған "Liber Antiquitatum Biblicarum" (Псевдо Филон деп белгілі) еңбегінде Ноб қаласы Бенжамин тайпасының аумағында болған леуиттің әйеліне қатысты Киелі кітаптағы оқиғаның нақты орны ретінде көрсетіледі.