Кіріспе

Аргентиналық композитор (1916–1983)

Альберто Эваристо Гинастера (11 сәуір 1916 – 25 маусым 1983) – аргентиналық классикалық музыка композиторы. Ол Американың 20 ғасырындағы ең ірі классикалық композиторларының бірі деп есептеледі.

Өмірбаян

Гинастера Буэнос-Айресте испан әкесі мен итальян анасынан дүниеге келген. Өмірінің соңғы жылдарында ол өзінің тегін каталан және итальян тілдеріндегіше айтуды ұнатты – ағылшын тіліндегі "Джордж" сөзіндегідей бастапқы жұмсақ "G" дыбысымен, испан тіліндегі "J" дыбысымен (xinasˈteɾa) емес. Гинастера Буэнос-Айрестегі Уильямс консерваториясында оқып, 1938 жылы бітірді. Жас профессор ретінде ол Лицео Милитар Генерал Сан-Мартинде сабақ берді. 1945-1947 жылдары АҚШ-қа сапар шегіп, Танглвудта Аарон Копландтан дәріс алғаннан кейін Буэнос-Айреске оралды. Ол бірнеше оқытушылық қызметтер атқарды. Оның белгілі шәкірттерінің арасында Астор Пьяццолла (1941 жылы онымен бірге оқыған), Алкидес Ланса, Хорхе Антунес, Вальдо де лос Риос, Жаклин Нова, Блас Атехортуа, Рафаэль Апонте Леде болды. 1968 жылы Гинастера қайтадан Америка Құрама Штаттарына, ал 1970 жылы Еуропаға көшті. Ол 67 жасында Женевада, Швейцарияда қайтыс болды және ол жердегі Корольдер зиратына жерленді.

Музыка

Гиннастера өзінің музыкасын үш кезеңге бөлді: "Объективті ұлтшылдық" (1934–1948), "Субъективті ұлтшылдық" (1948–1958) және "Неоэкспрессионизм" (1958–1983). Бұл кезеңдердің басқа да ерекшеліктерімен қатар, дәстүрлі аргентиналық музыкалық элементтерді пайдалануда айырмашылықтар бар. Оның объективті ұлтшылдық туындылары көбінесе аргентиналық халық әуендерін тікелей енгізеді, ал кейінгі кезеңдердегі шығармалары дәстүрлі элементтерді күрделене түскен, абстрактілі формада қолданады. Гиннастераның көптеген шығармалары гауческо дәстүрінен шабыттанды. Бұл дәстүрде гаучо, яғни жерсіз, жазықтың атты адамы Аргентинаның символы саналады. Оның "Сиқырлы Америкаға кантатасы" (1960), драмалық сопрано және 53 соққылы аспаптарға арналған туындысы, ежелгі Колумбтан бұрынғы мифтерге негізделген. Оның АҚШ-тың Батыс жағалауындағы тұңғыш көрсетілісі 1963 жылы Анри Темианка мен Уильям Крафт басшылығымен Лос-Анджелес соққылы аспаптар ансамблі тарапынан UCLA-да орындалды.

Опера

Дон Родриго, Op. 31 (1963–64)
Бомарцо, Op. 34 (1966–67), Аргентинада 1972 жылға дейін тыйым салынған
Беатрикс Ценци, Op. 38 (1971), Перси Биш Шеллинің 1819 жылғы «Сенци» пьесасы негізінде жазылған.

Балет

Панамби, оп. 1 (1935)
Эстансия, оп. 8 (1941)

Оркестр

Панамбиден сюита, Op. 1a (1937)
Эстансиядан билер, Op. 8a (1943)
"Фаусто" криоллосына увертюра, Op. 9 (1943)
Оллантай: 3 симфониялық бөлім, Op. 17 (1947)
Концерттік вариациялар, Op. 23 (1953)
Пампеана № 3, Op. 24 (1954)
Струнный концерт, Op. 33 (1965)
Симфониялық этюдтер, Op. 35 (1967)
Пополь Ву, Op. 44 (1975–1983, композитордың қайтысынан кейін аяқталмаған)
Пау Касалс тақырыптарына глоссалар, скрипкалық оркестр үшін, Op. 46 (1976)
Пау Касалс тақырыптарына глоссалар, толық оркестр үшін, Op. 48 (1976–77)
Iubilum, Op. 51 (1979–80)

Камералық/құралдық

Флейта мен гобойге арналған дуэт, Оп. 13 (1945)
Пампеана № 1, скрипка мен фортепианоға арналған, Оп. 16 (1947)
Струнный квартет № 1, Оп. 20 (1948)
Пампеана № 2, виолончель мен фортепианоға арналған, Оп. 21 (1950)
Струнный квартет № 2, Оп. 26 (1958, Өңд. 1968 ж.)
Фортепианолық квинтет, Оп. 29 (1963)
Струнный квартет № 3, сопрано мен струнный квартетке арналған, Оп. 40 (1973)
Пунена № 1, флейтаға арналған, Оп. 41 (1973, композитор қайтыс болған кезде толық аяқталмаған)
Пунена № 2 ("Пол Сахерге арналған"), виолончельге арналған, Оп. 45 (1976)
Гитараға арналған соната, Оп. 47 (1976, Өңд. 1981)
Виолончель мен фортепианоға арналған соната, Оп. 49 (1979)
Төрт трубаға арналған фанфар, Оп. 51а (1980)

Ағза

Токката, Виланчико және Фуга, Op. 18 (1947)
"Аврора люцис рутилиат" тақыбындағы вариациялар мен токката, Op. 52 (1980), W. Стюарт Поупқа (Boosey & Hawkes президентіне) арналған, алғаш рет Мэрилин Мейсон 1980 жылы Миннеаполисте өткен AGO ұлттық конвенциясында орындады.