Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жолдар мен ғимараттарды жабуға арналған табиғи тастар.
Natural stones for surfacing roads and buildings
Кобблстоун – шаршы тастардан жасалған табиғи құрылыс материалы, ол жолдардың, көшелердің және ғимараттардың бетін жабу үшін қолданылады. Белгиялық блоктар деп аталатын сеттерді жиі "кобблстоун" деп жаңылысады, бірақ сеттер көміртастан өзгеше, олар карьерде қазылып, дұрыс пішінге келтіріледі, ал көміртас табиғи түрде, біркелкі емес пішінде кездеседі.
Cobblestone is a natural building material based on cobble sized stones, and is used for pavement roads, streets, and buildings. Setts, also called Belgian blocks, are often inaccurately referred to as "cobbles", although a sett is distinct from a cobblestone by being quarried and shaped into a regular form, while cobblestones are naturally occurring forms less uniform in size.
Жол қозғалысында пайдалану
Қабыршақ тастар көбінесе құмға немесе осыған ұқсас материалға төселеді немесе цемент ерітіндісімен байланыстырылады. Қабыршақ тастармен жол төсеу жыл бойы бойымен жүруге мүмкіндік береді. Бұл топырақ жолдарда жиі кездесетін ойыстардың пайда болуын болдырмайды. Оның қосымша артықшылығы – суды дереу сіңіріп алады, жаңбырлы ауа райында лайға айналмайды және құрғақ ауа райында шаңданып кетпейді. Асфальтқа қарағанда жылқының аяқтары қабыршақ тастарда, тақталарда немесе тік төселген тастарда жақсырақ ұстаным табады. Көлік дөңгелектерінің, жылқы тырнақтарының тіпті қазіргі заманғы автомобильдердің қабыршақ тас төселген жерде қозғалғанда көп шу шығаратыны кемшілік болып есептелуі мүмкін, бірақ бұл жаяу жүргіншілерді олардың жақындап келе жатқанын ескертуге мүмкіндік береді. Англияда ауру немесе өлім төсегінде жатқан адамның үйінің алдына қабыршақ тастардың үстіне сабан себу дәстүр болған, бұл шуды басу үшін жасалған. Құмға төселген қабыршақ тастардың жер қозғалғанда жарылудың орнына орын ауыстыру арқылы экологиялық артықшылығы бар.
Cobblestones are typically either set in sand or similar material, or are bound together with mortar. Paving with cobblestones allows a road to be heavily used all year long. It prevents the build up of ruts often found in dirt roads. It has the additional advantage of immediately draining water, and not getting muddy in wet weather or dusty in dry weather. Shod horses are also able to get better traction on stone cobbles, pitches or setts than tarmac or asphalt. The fact that carriage wheels, horse hooves and even modern automobiles make a lot of noise when rolling over cobblestone paving might be thought a disadvantage, but it has the advantage of warning pedestrians of their approach. In England, the custom was to strew straw over the cobbles outside the house of a sick or dying person to dampen the sound. Cobblestones set in sand have the environmental advantage of being permeable paving, and of moving rather than cracking with movements in the ground.
Бүгінгі пайдалану
ХІХ ғасырда тас төселген көшелер негізінен гранитті жинақталған тастармен (белгиялық блок деп те аталады) алмастырылды. Мұндай жамылғыны сипаттау үшін көбінесе «кобблстоун» сөзі қолданылады. Жинақталған тастар салыстырмалы түрде тегіс және тікбұрышты пішіндес тастар болып, белгілі бір үлгіде төселді. Олар арбалардың тас төселген көшелерге қарағанда тегіс жүруін қамтамасыз етті, бірақ көп пайдаланылатын жерлерде, мысалы, аулаларда және т.б., стандартты ось ұзындығына сәйкес параллель гранитті плиталармен алмастырылатын болды. Англияда ежелгі заманнан бері жалпақ тастарды, жалпақ және тар жиектерімен тік орнату қалыпты жағдай болды. Бұл «қаңқалы» жамылғы деп аталды және бүкіл Ұлыбританияда кең таралды, себебі дөңгелектелген тас қажет болмады. Қалыпты өлшемдегі гранитті жинақталған тастарды пайдалануға дейін, қаңқалы жамылғы мың жылдан астам бұрын пайда болған. Мұндай қаңқалы төселген жер дөңгелектелген тастардан жасалған төселген жерден мүлдем өзгеше, бірақ екеуі де «кобблстоун» жамылғысы деп аталады. Көптеген ескі «кобблстоун» аймақтары шын мәнінде қаңқалы жамылғы болып табылады. Тас төселген жер шотланд тілінде «causey», «cassay» немесе «cassie» деп аталады (вероятно, causeway сөзінен шыққан). Тас төселген және «жинақталған» көшелер біртіндеп макадам жолдарына, кейін асфальтқа, ал 20-ғасырдың басында асфальтбетонға жол берді. Дегенмен, Еуропадағы тарихи аймақтарда тас төселген көшелер сақталған, тіпті қазіргі көлік қозғалысы бар көшелерде де. Еуропадағы көптеген ескі қалалар мен ауылдар әлі де тас төселген немесе қаңқалы жамылғымен жабылған. Соңғы онжылдықтарда тас төселген көшелер Еуропада жаяу жүргіншілерге арналған жаңадан салынған көшелерді төсеу үшін танымал материалға айналды. Бұл жағдайда, беткейдің шулы болуы артықшылық болып табылады, өйткені жаяу жүргіншілер көліктердің жақындап келе жатқанын ести алады. Тас төселген көшелердің визуальды белгілері де бұл аймақтың қалыпты көше емес екенін көрсетеді. Тас төселген/жинақталған тастарды пайдалану, асфальт жол ортасына қарағанда «бірегей және көркем» деп сипатталғандықтан, жоғары сапалы жол шешімі ретінде қарастырылады. Филадельфия, Бостон, Питтсбург сияқты ескі АҚШ қалаларында, сондай-ақ Онтарио штатының Париж қаласында тас төселген ғимараттардың шоғырлары бар. Тек үйлер ғана емес, амбарлар, карета тұрақтары, үй-жайлар, дүкендер, шіркеулер, мектептер, фабрикалар және зираттағы белгілер де тас төселген. АҚШ-тағы жалғыз қоғамдық тас төселген ғимарат – Нью-Йорк штатының Александр қаласында орналасқан Александр классикалық мектебі.
Cobblestones were largely replaced by quarried granite setts (also known as Belgian block) in the nineteenth century. The word cobblestone is often used to describe such treatment. Setts were relatively even and roughly rectangular stones that were laid in regular patterns. They gave a smoother ride for carts than cobbles, although in heavily used sections, such as in yards and the like, the usual practice was to replace the setts by parallel granite slabs set apart by the standard axle length of the time. In England, it was commonplace since ancient times for flat stones with a flat narrow edge to be set on edge to provide an even paved surface. This was known as a 'pitched' surface and was common all over Britain, as it did not require rounded pebbles. Pitched surfaces predate the use of regularly sized granite setts by more than a thousand years. Such pitched paving is quite distinct from that formed from rounded stones, although both forms are commonly referred to as 'cobbled' surfaces. Most surviving genuinely old 'cobbled' areas are in reality pitched surfaces. A cobbled area is known as a "causey", "cassay" or "cassie" in Scots (probably from causeway). Cobblestoned and "setted" streets gradually gave way to macadam roads, and later to tarmac, and finally to asphalt concrete at the beginning of the 20th century. However, cobblestones are often retained in historic areas, even for streets with modern vehicular traffic. Many older villages and cities in Europe are still paved with cobblestones or pitched. In recent decades, cobblestones have become a popular material for paving newly pedestrianised streets in Europe. In this case, the noisy nature of the surface is an advantage as pedestrians can hear approaching vehicles. The visual cues of the cobblestones also clarify that the area is more than just a normal street. The use of cobblestones/setts is also considered to be a more "upmarket" roadway solution, having been described as "unique and artistic" compared to the normal asphalt road environment. In older U. S. cities such as Philadelphia, Boston, Pittsburgh, There is also a cluster of cobblestone buildings in the Town of Paris, Ontario. In addition to homes, cobblestones were used to build barns, stagecoach taverns, smokehouses, stores, churches, schools, factories, and cemetery markers. The only public cobblestone building in the US is the Alexander Classical School, located in Alexander, New York.
Велосипедпен жүруде қолдану
Велосипедтік жол жарыстарында, тос тастар шабарман үшін қосымша қиындықтар тудырады. Тос тастардың үстінен тиімді жүру үшін, құлап түспей және дөңгелек жарылмауы үшін белгілі бір шеберлік қажет. Фландрия айналымы және Париж-Рубай – танымал тос тасты классикалық жарыстар.
In cycling road races, cobblestones are used as an additional difficulty for the riders. It requires a certain skill to ride cobblestones efficiently, without falling or getting a flat tire. Tour of Flanders and Paris–Roubaix are notable cobbled classics.