Кіріспе

Америкалық юморист (1818–1885)
юморист

Генри Уилер Шоу (21 сәуір, 1818 – 14 қазан, 1885), Джош Биллингс атты псевдониммен әйгілі, 19 ғасыр американдық юморист және лекция оқушы.

Өмірбаян

Шоу 1818 жылғы 21 сәуірде Массачусетс штатының Лэнсборо қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Генри Шоу, ол 1817-1821 жылдар аралығында АҚШ Өкілдер палатасында қызмет еткен, ал оның атасы Сэмюэл Шоу да 1808-1813 жылдар аралығында АҚШ Конгресінде қызмет еткен. Оның туысы Джон Савидж, тағы бір конгрессмен. Шоу Гамильтон колледжінде оқыды, бірақ екінші курста кампус қоңырауының тілігін алып тастағаны үшін колледжден қуылды. 1845 жылы Зифа Э. Брэдфордқа үйленді. Ол «Century Magazine» журналындағы «Езек ағаның даналығы» рубрикасының авторы ретінде танымал болды. Биллингс 1885 жылғы 14 қазанда Калифорния штатының Монтерей қаласында қайтыс болды. Биллингстің өлімі Джон Стейнбектің «Каннери Роу» романының 12-тарауында сипатталған. Стейнбек құрмет көрсету үшін, Биллингс Монтерейдегі «Дель Монте» қонақ үйінде қайтыс болды, содан кейін оның денесі жергілікті полиция инспекторы (констебль) қаланың жалғыз дәрігеріне жерлеуге дайындау үшін жеткізілді, ол сонымен қатар кәсіби емес жерлеуші де болды. Дәрігер, әдеттегі бальзамдау процедурасына сәйкес, Биллингстің ішектерін үйінің артындағы шатқалға лақтырып, денесін арамен толтырды. Асқазан, бауыр және ішектерді ертесі күні таңертең иті тапты, оның иесі – кішкентай бала, оларды балық аулау үшін пайдалануды жоспарлаған. Кейбір жергілікті тұрғындар бұл оқиғаның Монтерейге – әдеби мұрасын мақтан тұтатын қалаға – қандай ұят келтіретінін түсініп, баланы теңізге қайықпен шығуға дайындалып жатқанда тоқтатып, ішектерді алып, дәрігерді Биллингстің органдарын ұлы жазушыға лайықты жерлеуге мәжбүр етті. Биллингстің қызы Грейс Шоу Дафф 1910 жылы ашылған Джорджия штатының Аугуста қаласындағы Уилхенфорд ауруханасын салуға қаржы бөлді. Аурухананың аты оның әкесінің (Хен) және күйеуі мен ұлының аттарының бір буындарынан құралған.

Мұра және келтірілген цитаталар

Оның "Әлем тарихында ақшаға сатып алуға болмайтын бір ғана нәрсе бар, ол – иттің құйрығын шайқауы" деген сөзі Диснейдің "Леди мен Алая" фильмінің басында кездеседі. "Махаббат – қызылша сияқты, қанша кеш пайда болса, соғұрлым қиынға соғады" деген сөзді Джош Биллингс Ян Каронның "Терезедегі жарық" кітабында келтірген. Squeaky Wheel афоризмі Биллингске дейін әртүрлі формада қолданылған болса да, оның "The Kicker" поэмасы бұл идиомды американ тілінің кеңінен қолданысына енгізді. 1800 жылдары "кикер" термині шағымданушыны білдіретін сөз еді. Өлең былай: "Пошта маркасын қара, балам. Ол бір нәрсеге берік тұрып, солайша жетістікке жетеді". "Жалғыздық – қонақтап қайтуға жақсы, бірақ тұруға жаман орын". "Шын мәнінде, ештеңе білмеу, жалған нәрсені білуден артық деп ойлаймын". Тағы бір нұсқасы: "Көп нәрсе білуден гөрі аз білу жақсы". Гонконгтағы "Кек алу: Махаббат оқиғасы" фильмі оның "Кешірімнен артық толық кек алу жоқ" деген сөзімен аяқталады. "Миллион жинап, содан кейін оның үстіне отыратын қарт ашкөз маған, меласса шелекке түскен шыбын еске салады". Грамматикалық және нумизматикалық дереккөздер сияқты кейбір жаңалықтар "joshing" терминінің шығу тегі ретінде Джош Биллингсті көрсетсе де, бұл дұрыс емес. Автор Джошуа Д. Глоусонның атап көрсетуінше, "joshing" термині 1835, 1845, 1875, 1878, 1887, 1891 және 1898 жылдары Джош Биллингс немесе Джош Тэтум кейіпкеріне сілтеме жасамай жазылған. Джош есімін Генри Уилер Шоу кейіпкерді таңдағанда, орташа, ақылы кем адам бейнесін жасау үшін қолданды.