Роберт Мангалисо Собукве: Оңтүстік Африкалық Азаттық Күрескері
Robert Sobukwe
Роберт Собукве – южноафриканский революционер, борец с апартеидом, основатель ПАНАФРИКАНСКОГО КОНГРЕССА. Его борьба, тюремное заключение и вклад в свободу ЮАР.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Панафрикалық конгресстің құрылтайшы президенті (1924–1978)
Founding president of the Pan Africanist Congress (1924–1978)
Роберт Мангалисо Собуке ОМСГ (5 желтоқсан 1924 – 27 ақпан 1978) – Оңтүстік Африканың апартеидке қарсы күрескері, революционер және Панафрикалық конгресстің (PAC) құрылтайшы мүшесі, осы ұйымның тұңғыш президенті болды. Собуке Оңтүстік Африканың африкалық болашағын ынталы түрде қолдаған адам ретінде танылды және африкалықтардан өзге ешкіммен саяси ынтымақтастыққа қарсы болды. Ол "африкалық" терминін Африкада тұрып, оған адал қызмет ететін және африкалық көпшіліктің билігіне бағынуға дайын адам деп түсіндірді. 1960 жылғы наурыз айында Собуке паспорт режиміне қарсы бейбіт наразылық акциясын ұйымдастырып, бастады. Осы ісі үшін ол қоздыруға қатысқандығы үшін үш жылға сотталды. 1963 жылы қабылданған "Собуке ережесі" оның түрме жазасын шексіз мерзімге ұзартуға мүмкіндік берді, содан кейін Собуке Роббен аралына жеке камераға жабылды. Роббен аралында алты жыл өтегеннен кейін ол босатылып, 1978 жылы қайтыс болғанға дейін үй қамауында болды.
Robert Mangaliso Sobukwe OMSG (5 December 1924 – 27 February 1978) was a South African anti apartheid revolutionary and founding member of the Pan Africanist Congress (PAC), serving as the first president of the organization. Sobukwe was regarded as a strong proponent of an Africanist future for South Africa and opposed political collaboration with anyone other than Africans, defining "African" as anyone who lives in and pays allegiance to Africa and who is prepared to subject themselves to African majority rule. In March 1960, Sobukwe organized and launched a non violent protest campaign against pass laws, for which he was sentenced to three years in prison on grounds of incitement. In 1963, the enactment of the "Sobukwe Clause," allowed an indefinite renewal of his prison sentence, and Sobukwe was subsequently relocated to Robben Island for solitary confinement. At the end of his sixth year at Robben Island, he was released and placed under house arrest until his death in 1978.
Балалық шағы: 1924-1947
Собуке 1924 жылғы 5 желтоқсанда Шығыс Кейп провинциясындағы Графф Рейнет қаласында Хуберт пен Анжелина Собукелердің кіші баласы ретінде дүниеге келді. Ол кедей отбасында өсіп, бастауыш мектеп білімін жергілікті методист миссиясында алды. 15 жасында Собуке орта білімін жалғастырып, барлық студенттерге методисттік христиандық және гуманитарлық білім беретін Хелдтаун институтында аяқтады. Осы кезеңде ол ANC-нің негізгі қызметіне тікелей қатыспады, бірақ ұйымның Стендертон бөлімшесінің хатшысы қызметін атқарды. Йоханнесбургте болғанда ол "Африканист" газетінің редакторы болды және көп ұзамай ANC-нің Прогрессивтік партияның жақтастарының ықпалына түсіп, "либералды солшыл көпұлттылар" деп атады. Көптеген ANC мүшелері Собукеге ANC-нің нәтижеге қол жеткізе алмауына наразы болды. Сондай-ақ, ол Оңтүстік Африка Коммунистік партиясымен ANC-нің одағын да қабылдамады. Кейін ол ANC-ден шығып, Панафрикалық Конгресс (PAC) құрды және 1959 жылы оның бірінші президенті болып сайланды. Ол Оңтүстік Африканың қара нәсілді азаматтарының африкалық емес адамдардың көмегінсіз "өздерін азат ету" қажеттігін айтты; Собуке африкалық емес адамдарды Африкада немесе Африкадан тыс жерде тұратын, Африкаға адал болмайтын және африкалық көпшіліктің билігіне бағынуға дайын емес деп анықтады.
Sobukwe was born in Graaff Reinet in the Eastern Cape Province on 5 December 1924, as the youngest child of Hubert and Angelina Sobukwe. He grew up in a poor household and was educated at a local Methodist mission for primary school. At age 15, Sobukwe continued and eventually completed his secondary education at the Healdtown Institute, which provided a Methodist Christian and liberal arts education to all students. During this period he was not directly involved with mainstream ANC activities, but still held the position of secretary of the organisation's branch in Standerton. During his time in Johannesburg he became editor of The Africanist newspaper and soon began to criticise the ANC for allowing itself to be dominated by sympathizers of the Progressive Party, which he termed "liberal left multi racialists". Resonating with many members of the ANC, Sobukwe had become impatient with the ANC's inability to achieve results. also rejected the ANC's alliance with the South African Communist Party. He later left the ANC to form the Pan Africanist Congress (PAC), and was elected its first President in 1959. He spoke of the need for black South Africans to "liberate themselves" without the help of non Africans; Sobukwe defined non Africans as anyone who lives in Africa or abroad Africa and who does not pay his allegiance to Africa and who is not prepared to subject himself to African majority rule.
1960 жылғы өтпеге қарсы науқан
1960 жылғы 21 наурызда ПАК бүкіл ел бойынша қара нәсілді адамдардан әрдайым паспорт кітапшасын алып жүруді талап ететін паспорт заңдарына қарсы ұлттық наразылық акциясын ұйымдастырды. Собуке заңдарға ашық қарсылық көрсету үшін Орландо, Соуэтодағы жергілікті полиция бөлімшесіне шеру жүргізді. Сол күні Шарпвиллде ұқсас наразылық кезінде полиция ПАК жақтастарына оқ атып, 69 адамды қаза қылды – бұл оқиға Шарпвилл қырқыны ретінде тарихқа енді. Осыдан кейін Собуке әділ сотсыз тұтқынға алынды, ал АНК және ПАК-қа тыйым салынды. Ол бір жыл Уитбанк түрмесінде (1960–1961), содан кейін екі жыл Претория түрмесінде (1961–1963) жазасын өтеді. Бұл ереже басқа ешкім осы тармақ бойынша сотталмағандықтан "Собукве ережесі" деп аталды. Собуке жалғыз камерада ұсталды, бірақ ерекше мәртебеге ие болды; оған кітаптар, журналдар, газеттер, азаматтық киім сияқты белгілі бір жеңілдіктер берілді. Түрмеде отырған кезінде Собуке өзінің досы Бенджамин Погрундпен байланыс күйінде болды, кейіннен ол Собукве туралы өмірбаян жазды. Собукеге отбасымен бірге Кимберлиде тұруға рұқсат берілді, бірақ ол үй қамауында болды. Кимберли оның төңкерушілік қызметін дамытуына мүмкіндік бермейтін және мемлекет тарапынан қадағалауға оңай болатын орын ретінде ұсынылды. Ол сонымен қатар саяси қызметке тыйым салатын бұйрық арқылы да шектелді.
On 21 March 1960, the PAC led a nationwide protest against the pass laws which required black people to carry a pass book at all times. Sobukwe led a march to the local police station at Orlando, Soweto, in order to openly defy the laws. In a similar protest on the same day in Sharpeville, police opened fire on a crowd of PAC supporters, killing 69 in the Sharpeville Massacre. In the aftermath, Sobukwe was taken without a fair trial and both the ANC and PAC were banned. He served one year of his sentence in Witbank Prison (1960—1961) followed by two years in Pretoria Gaol (1961—1963). The clause became known as the "Sobukwe Clause" as no other individual was sentenced under this provision. Sobukwe was kept in solitary confinement but enjoyed a unique prisoner plus status; he was permitted certain privileges including books, magazines, newspapers, civilian clothing, etc. Throughout his imprisonment, Sobukwe maintained communication with his friend Benjamin Pogrund who later became his biographer. Sobukwe was allowed to live in Kimberley with his family but remained under house arrest. Kimberley was suggested as an area where he could not easily foster subversive activities and also a place where he could live and work while being easily monitored by the state. He was also restricted through a banning order, which disallowed political activities.
Мұра
Собуке Оңтүстік Африканың қара нәсілді азаттық күресі тарихындағы маңызды тұлғаға айналды. Оның нәсілге немесе ұлтына қарамастан, жеке құқықтарға бағытталған қоғам туралы көзқарасын көптеген замандастары, мысалы, АНК және панафрикандықтар бөлісті. Собуке 1959 жылғы PAC-тің ашылу сөзінде, қазіргі танымал БАҚ-та расизмге қарсы риторикада жиі қайталап айтылатын ойын жеткізді: «Біздің барлығымыз бір ғана нәсілге жатамыз, ол – адамзат нәсілі. Сондықтан, біздің лексикамызда адамға қатысты қолданылғанда «раса» сөзінің көпше түрі болмайды». Собуке тұтқындалғаннан кейін және 1960 жылы Оңтүстік Африкада апартеидке қарсы партияларға ресми тыйым салынғаннан соң, Панафрикалық Конгрестің ықпалы бірте-бірте әлсіреп, Африка Ұлттық Конгресінің көлеңкесінде қалды. PAC, көптеген басқа апартеидке қарсы ұйымдармен бірге, жасырын операцияларға көшуге мәжбүр болды. Лебаллоның революциялық риторикасы зорлық-зомбылық әрекеттерін жоспарлауға түрткіс берді, нәтижесінде 3246 PAC және Poqo мүшесі ұсталды. Сол сияқты, 2013 жылы Кейптаундағы Роберт Собуке көшесі (бұрын Модердам көшесі деп аталған) оның құрметіне қайта аталды. 2016 жылы студенттер мен түлектердің күшті қолдауынан кейін Витватерсранд университетінің Орталық блогы Роберт Собуке блогы деп өзгертілді.
Sobukwe has become a key historical figure in the black liberation struggle of South Africa. His vision of a society dedicated to individual rights, irrespective of race or ethnicity, is shared by many of his contemporaries such as in elements of the ANC and Pan Africanists. :478 In Sobukwe's 1959 PAC inaugural speech, he shared a sentiment that continues to be quoted by anti racism rhetoric in popular media, as he stated:There is only one race to which we all belong, and that is the human race. In our vocabulary therefore, the word 'race' as applied to man, has no plural form. Following Sobukwe's imprisonment and the official South African banning of the anti apartheid parties in 1960, the influence of the Pan Africanist Congress steadily waned and was eventually overshadowed again by the African National Congress. The PAC, along with many other anti apartheid organizations, were forced to move to underground operations. Leballo's revolutionary rhetoric inspired the planning of violent operations, ultimately leading to the public arrest of 3,246 PAC and Poqo members. Similarly, in 2013, Robert Sobukwe Road in Cape Town (formerly known as Modderdam Road) was renamed after him. Central Block at the University of the Witwatersrand was renamed to Robert Sobukwe Block in 2016 following major support among students and alumni.