Кіріспе

Американдық әскери шенеунік және инженер Бригад генерал Корнелиус "Нейли" Вандербильт III (5 қыркүйек 1873 – 1 наурыз 1942) – американдық әскери шенеунік, ойлап табушы, инженер және яхтамен. Ол Вандербильт әулетінің мүшесі болған.

Ерте өмір

Нью-Йорк қаласында Корнелиус Вандербильт II және Элис Клейпул Гвинннің ұлы ретінде дүниеге келген ол жеке репетиторлардың және Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласындағы Сент-Полс мектебінде білім алды. Вандербильт Йель университетінде оқып, 1895 жылы бакалавр дәрежесін алды. Әкесінің қарсылығына қарамастан, 1896 жылдың тамыз айында Нью-Йорк банкирі Ричард Торнтон Уилсонның және Мелисса Клементина Джонстонның кіші қызы Грейс Грэм Уилсонға үйленді. Осының салдарынан әкесі оны мұрагерлік құқығынан айырды. Вандербильт Йельде оқуын жалғастырып, 1898 жылы философия бакалавры, ал 1899 жылы механикалық инженерия саласында инженерлік магистр дәрежесін алды.

Мүдделер

Нейли Вандербильт механикалық құрылғылармен айналысатын шебер еді және локомотивтер мен жүк вагондарын жақсартуға арналған отыздан астам өнертабысына патент алды, оның ішінде оған елеулі роялти түсімдерін әкелгендері де болды. Ең маңыздылары – локомотивтерде отынның тиімділігін айтарлықтай арттырған толқынды оттық, көп көлемде мұнай тасымалдауға арналған цилиндр тәрізді резервуарлы вагондар және локомотивтік тендердің жаңа түрі. Сонымен қатар, Лондон мен Париж саяхатында ол олардың метро жүйелерін Нью-Йорк қаласында пайдалануға бейімдеу мүмкіндігін байқап, Август Белмонт кішісімен бірлесіп, қаланың алғашқы метрополитенін салу үшін «Интербороу жылдам транзит» компаниясын құрды. 1906 жылы ол Континенталдық армияның хирургы Генри Коллинз Флагтың ұрпағы болғандықтан, Род-Айленд Цинциннати қоғамының мұрагерлік мүшесі ретінде қабылданды.

Жайықпен жүзу

Вандербильт отбасының басқа мүшелері сияқты, яхтамен жүзу Вандербильттің сүйікті ойын-сауықтарының бірі болды, ол көп жұмыстан және бірнеше ірі американдық корпорациялар директорлар кеңесіндегі орыннан қашуға мүмкіндік берді. Ол 1903 жылы Америка кубогын сәтті қорғау үшін 70 адамдық экипажы бар тарихтағы ең үлкен жарыс яхтасы – «Reliance» яхтасын салған тоғыз мүшелі синдикаттың мүшесі болды. 1906 жылдан 1908 жылға дейін Нью-Йорк яхт клубының коммодоры болды. 1910 жылы ол өзінің 65 футтық «Аврора» шлюпкасын Ньюпортта (Род-Айленд штаты) Нью-Йорк яхт клубының король Эдуард VII кубогы үшін өткен жарыста жеңіске жеткізді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Вандербильттің жеке яхтасы «Солтүстік жұлдыз» болды, ол отбасымен бірге Еуропаны аралап, король Эдуард VII, кайзер Вильгельм II және патша Николай II сияқты көптеген көрнекті қонақтарды қабылдады. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда «Солтүстік жұлдыз» британдық суларда болды және британ үкіметі оны ауруханалық кеме ретінде пайдалану үшін тартып алды, соғыс аяқталғаннан кейін қайтарып беруге уәде берді. «Солтүстік жұлдыз» соғыста зақымданып, соғыстан кейін Қытаймен сауда жасаған сауда кемесі ретінде қолданылды. 1930 жылдың 29 сәуірінде Вандербильттің «Винчестер» яхтасы жарылыстан кейін өртеніп кетті. Одан кейін ол Франциядан АҚШ-қа оралды және Вашингтон штатындағы Льюис лагеріне тағайындалды, ол 20 тамызда келді және 13-ші дивизияның құрамындағы 25-ші бригаданың басшылығын алды, ол 1918 жылдың 20 тамызынан 11 қыркүйегіне дейін бұл қызметті атқарды. Көптеген жаңа сарбаздар мен әскерге шақырылғандар Францияға қаза болғандардың орнына жіберілгендіктен, 13-ші дивизия 1918 жылдың 1 қарашасына дейін толық құрамына жетпеді, бұл Германиямен қарулы қақтығысты аяқтаған келісімге тоғыз күн қалғанда болды, сондықтан ол теңізден тысқары елдерге жіберілген жоқ. Генерал Вандербильт 1918 жылдың 20 желтоқсанында қайта тағайындалды және 1919 жылдың 3 қаңтарында әскерден босатылды.

Соғыстан кейінгі қызмет

Соғыстан кейін Вандербильт Нью-Йорк Ұлттық гвардиясында және Ұйымдастырылған резервте әрекетте болды. Ол 1922 жылдың мамыр айынан 1929 жылдың қаңтарына дейін, сондай-ақ 1929 жылдың қарашасынан 1935 жылдың қаңтарында қолбасшылықтан бас тартқанға дейін Ұйымдастырылған резервтік корпустың 77-ші жаяу әскер дивизиясына басшылық етті.

Соғыстан кейінгі өмір

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Вандербильт және оның әйелі Еуропаға жиі қайтып оралып, Германияның бұрынғы кайзері Вильгельм II және оның інісі, Пруссияның ханзадасы Генрих, Бельгия королі Альберт I, Норвегияның тәж мұрагері Олав, Румыния королевасы Мария, Иран шахы Реза Пахлави және королева Викториядан бастап қазіргі барлық британ монархтарымен достасып, қонақтары болды.

Тұрғын үйлер

1914 жылы Вандербильт өзінің ағасы Джордж Вашингтон Вандербильт II-ден Нью-Йорктегі Бесінші даңғылдың 640-шы үйінде орналасқан кең сарайын мұра етті. 1880 жылы Уильям Генри Вандербильт салған бұл сарай бастапқыда сыртқы пішіні бірдей екі үйдің бірі болды, олар бірге «Егіз сарайлар» деп аталды. Ол өмірінің соңына дейін осы сарайда тұрды, себебі 1940 жылы сарайды Астор отбасының мүшелеріне сатса да, ол және оның отбасы 1942 жылы қайтыс болғаннан кейін үш жыл бойы сол жерде тұрып жатты. Нейлидің әйелі Грейс 1944 жылға дейін сол сарайда тұрды, содан кейін ол қазіргі Neue Galerie болып табылатын Уильям Старр Миллер үйіне көшіп кетті. Вандербильт сонымен қатар Род-Айленд штатындағы Ньюпорт қаласында Калверт Вос жобалаған Beaulieu атты жазғы үйіне ие болды. Бұл үй сәнді Беллвью даңғылында орналасқан және Вандербильттің ағасы Уильям К. Вандербильт салған Мрамор үйінің жанында салынған. Вандербильттің жесірі өліміне дейін Beaulieu-ді жазғы үйі ретінде сақтап, содан кейін елші Уайли Т. Бьюкененге (1913-1986) сатты.

Өлім

Бригад генерал Корнелиус Вандербильт III 1942 жылы Флорида штатының Майами Бич қаласында демалыс кезінде яхтасында ми қан құйылудан қайтыс болды.