Кіріспе

Британдық саясаткер (1928–1995)

Сэр Джеймс Александр Килфеддер (16 шілде 1928 – 20 наурыз 1995), көбінесе сэр Джим Килфеддер деп танылатын, Солтүстік Ирландиялық одақтас саясаткер.

Ерте өмір

Джим Килфеддер сол кездегі Ирландия еркін мемлекетіндегі Лейтрим графтығының солтүстігіндегі Кинлоу ауылында дүниеге келді. Оның отбасы кейіннен Солтүстік Ирландиядағы Фермана графтығының Эннискиллен қаласына көшіп, Джим сол жерде өсті. Ол адвокат болды, 1952 жылы Дублиндегі Кингс-Иннс қаласында Ирландия алқабына қабылданды, ал 1958 жылы Грейс-Инндегі Англия алқабына қабылданды. Ол Лондонда заң практикасымен айналысты.

Саяси мансап

1964 жылғы жалпы сайлауда Килфеддер Ульстер Юнионисттік партиясының (UUP) Батыс Белфаст округінен парламент депутаты болып сайланды. Сайлау кампаниясы кезінде Билли Макмилленнің Синн Фейн кеңсесінен Корольдік Ольстер полициясы (RUC) ирланд туын алып тастағаннан кейін Дивис көшесінде тәртіпсіздіктер болды. Бұл оқиғаға дейін Килфеддер Ішкі істер министрі Брайан Макконнеллге телеграмма жіберіп шағымданған болатын. Телеграммада: «Дивис көшесіндегі үш түсті туды алып тастаңыз, ол Белфасттың адал жандарын ашуландыруға және қорлауға бағытталған» делінген. Килфеддер 1966 жылғы сайлауда Джерри Фиттке жеңіліп қалды. 1970 жылғы жалпы сайлауда ол Солтүстік Даун округінен қайта сайланды және 1995 жылы қайтыс болғанға дейін осы мандатты сақтап қалды. Килфеддер 1973 жылғы Ассамблея сайлауында Норт Даун округінен сайланды, Брайан Фолькнердің Саннингдейл келісімін бекітетін ақ параққа қолдау көрсету уәдесіне қол қойды, бірақ сайлаудан кейін ақ параққа қарсы күштерге қосылды. 1975 жылы ол Конституциялық конвент сайлауында сол округтен үміткер болып, Біріккен Ольстер одағы коалициясының (UUUC) мүшесі ретінде үш квотадан астам дауыс жинады, бірақ UUUC-тің мінез-құлық кодексіне қол қоюдан бас тартты. 1977 жылы партияның интеграцияшылдық саясатына наразылық білдіріп, ол UUP-ден шығып, Стормонт әкімшілігін қалпына келтіруді жақтады. Біраз уақыт ол «Тәуелсіз Ольстер одағы» ретінде парламентте отырды. 1979 жылғы Еуропалық парламент сайлауында ол осы атаумен бәсекеге түсіп, үш мандатқа сайлауда төртінші орынды иеленді, дауыс беру кезінде UUP жетекшісі Гарри Уэсті оқтап өтті. 1980 жылы ол Ольстердің халықтық унионисттік партиясын (UPUP) құрды және барлық келесі сайлауларда осы атаумен қайта сайланды. 1982 жылғы Ассамблея сайлауында ол тағы да ең көп дауыс жинап, Ассамблея спикері болып сайланды (1986 жылға дейін). Вестминстерде ол көбінесе консерваторлардың парламенттік фракциясын қолдады. Спикер болып қызмет еткен кезде ол премьер-министрден жоғары жалақы алды. Килфеддер үйленбеген күйінде қайтыс болды, оның екі қарындасы бар еді. Килфеддер туралы былай делінген: «Ол Солтүстік Ирландия саясатының ескі дәуірінен қалған ерекше тұлға немесе қалдық, сол кезде Ольстерді Лорд Роберт Гровенор, майор Робин Чичестер Кларк, Страттон Миллс және Рафтон Паундер сияқты тұлғалар ұсынып тұрды». UPUP одан кейін өмір сүрмеді, ал оның палатадағы орынды сайлауда Ұлыбритания Юнионисттік партиясынан Роберт Маккартни жеңіп алды. Маккартни 1987 жылғы жалпы сайлауда «Шыншыл одақтас» ретінде, «Тең азаматтық үшін науқан» ұйымының қолдауымен бақ сынаған. 1987 жылғы сайлауда жеңіс сөзінде Килфеддер «оның қарсыласының жақтастарын азаматтық құқықтың атын артық көретін адамдардың шатақ жиынтығы» деп атады. Оның сөзіне қарағанда, олардың арасында коммунистер, протестанттық жарымәскерилер және гомосексуалдардың құқықтарын қолдайтындар бар екен. Ол болашақта осы мәселеге қатысты толық ақпарат беретінін уәделеді. 2001 жылы Маккартни UUP-тің өкілі леди Хермоннан жеңіліп қалды. Килфеддердің жеке және саяси құжаттары (оның ішінде сайлау округтерімен байланысты мәселелер) Солтүстік Ирландияның мемлекеттік мұражайында сақталады, сілтеме коды D4127. Килфеддер Шығыс Белфасттағы Розелаун зиратында жерленген.