Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1950 жылдардағы британдық тоқтатылған жойғыш ұшақ жобасы
1950s British cancelled interceptor aircraft project
Saunders Roe SR.177 – 1950 жылдары Ұлыбритания Корольдік әуе күштері (RAF) және Корольдік теңіз күштері үшін реактивтік және ракеталық қозғалтқыштармен жұмыс істейтін жойғыш ұшақты әзірлеу жобасы. Бұл Saunders Roe SR.53 ұшағының кеңейтілген түрі болды, ол өзі эксперименттік реактивтік және ракеталық жойғыш ұшақ еді. SR.177 SR.53-тен негізінен алдыңғы бөлігіне орнатылған әуедегі радармен ерекшеленді, ол нысандарды іздеуге және оларға нысана алуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, қуаты жоғарырақ реактивтік қозғалтқыш та орнатылды. Ұшаққа қатысты британдық мүдделерге қоса, неміс теңіз күштері де жобаға қызығушылық танытып, оны сатып алу мүмкіндігін ескере отырып, оның дамуын жақыннан бағалады. Дегенмен, 1957 жылы Ұлыбританияның әскери саясатындағы өзгерістерге байланысты SR.177 жобасы тоқтатылды. SR.177-нің әлдеқайда үлкен түрі зерттелді, ол SR.187 деп аталды және F.155 операциялық талаптарын қанағаттандыру мақсатымен әзірленді. Бірақ бұл жұмыс та 1957 жылы тоқтатылды. Жоба тоқтатылған кезде, алғашқы прототиптің шамамен 90 пайызы дайын болды, ал бірнеше басқа прототиптер әртүрлі дайындық деңгейінде болды. Прототиптер жобаны қайта жандандыру әрекеттері кезінде бірнеше жыл сақталды. Қызығушылық болғанымен, оның ішінде Жапониядан да, жобадан ештеңе шықпады және қалған мүліктер таратылды.
The Saunders Roe SR.177 was a 1950s project to develop a combined jet and rocket powered interceptor aircraft for the Royal Air Force (RAF) and Royal Navy. It was an enlarged derivative of the Saunders Roe SR.53, which was itself an experimental combined jet and rocket interceptor aircraft. The SR.177 principally differed from the smaller SR.53 in its adoption of a nose mounted airborne interception radar unit, which allowed it to scan for and lock onto its own targets; a more powerful turbojet engine was also incorporated. In addition to British interests in the aircraft, the German Navy had also expressed their interest in the project and closely evaluated its progress with an eye towards its potential procurement. However, the SR.177 was ultimately cancelled as a result of changes in Britain's military policies in 1957. A much larger derivative of the SR.177 had been studied, which was designated as the SR.187, and was being developed with the intention of meeting the requirements of Operational Requirement F.155. However, this work was also cancelled in 1957. By the time of termination, approximately 90 per cent of the first prototype had been completed, while several other prototypes were in various states of completion. The prototypes were stored for several years while attempts were made to revive the project; while interest was present, including from Japan, nothing more came of the project and the remaining assets were broken up.
Өмірбаян
1952 жылы Saunders Roe компаниясына Saunders Roe SR.53 деп аталатын зымыран және реактивті қозғалтқыштармен жұмыс істейтін ұшқышсыз кемеге қарсы ұшақ жасауға келісімшарт берілді. Алайда, жобаны әзірлеу жұмыстары барысында, жобаның кемшіліктері көріне бастады. Әсіресе, Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс зымырандық ұшқышсыз кемеге қарсы ұшақтар сияқты, мұндай ұшақтың қашықтығы мен ұшу уақыты зымыран қозғалтқышының отынды көп жұмсауымен шектелді. Дегенмен, турбореактивті қозғалтқыштардың дамуымен, олардың қуаты мен тиімділігі артып, мұндай ұшақтарды іске қосуға жарамды жаңа қозғалтқыштар пайда бола бастады. SR.53 ұшағының бас конструкторы Морис Бреннан да, SR.53 ұшағында әуедегі радар құрылғысының болуы қажет деп сенді, себебі SR.53 жердегі радарлық бағыттауға және ұшқыштың өзінің көру қабілетіне тәуелді болды. Бұл бастапқыда SR.53 үшін озық жобалау концепциясы болғанымен, 1955 жылдың мамырында Қорғаныс министрлігі даму келісімшартын бергеннен кейін (F.155 талапнамасына сәйкес), жобаға SR.177 деген жаңа атау берілді. SR.53 жобасымен жұмыс жалғасқанда, Saunders Roe компаниясы SR.177 жобасымен айналысу үшін жеке Жоғары Жылдамдықты Дамыту бөлімін құрды. Бастапқыда SR.177 SR.53 ұшағының тікелей дамуы болды, көптеген конфигурациялары мен жабдықтары ортақ болды және алғашқы сынақ ұшуы 1957 жылдың бірінші жартысында өтеді деп жоспарланған. Алайда, 1955 жылдың ақпанында SR.177 ұшағын RAF және Корольдік Әскери-Теңіз күштерінің екеуі де пайдалануына сәйкес ету үшін, оны кең ауқымда қайта жобалау жұмыстары басталды.
In 1952, Saunders Roe had been awarded a contract to develop a combined rocket and jet propelled interceptor aircraft, which was designated as the Saunders Roe SR.53. However, as development work on the project progressed, the shortcomings of the design became increasingly evident. Most particularly, as with the German rocket powered interceptors of the Second World War, the range and endurance of such an aircraft were limited by the high rate of fuel consumption by the rocket engine. However, as turbojet engines developed and became increasingly powerful and efficient, new powerplants were quickly becoming available that would make such aircraft more practical. Maurice Brennan, the chief designer of the SR.53, had also become convinced of the necessity for an airborne radar unit to be carried by the aircraft, as the SR.53 was reliant upon on ground based radar guidance and the pilot's own vision to intercept aircraft. While it had begun as an advanced design concept for the SR.53, upon the issuing of a development contract by the Ministry of Defence in May 1955 (to meet specification F.155), the project was given its own designation as the SR.177. As work continued on the SR.53, a separate High Speed Development Section was formed by Saunders Roe to work on the SR.177. Initially, the SR.177 was a straightforward development of the SR.53, sharing much of the same configuration and equipment, and it was envisioned that the first test flight would take place during the first half of 1957. However, in February 1955, an extensive redesign of the SR.177, with the aim of making the type suitable for use by both the RAF and the Royal Navy, was commenced.
Жобаның басталуы
1955 жылдың қыркүйегінде Saunders Roe компаниясы британдық Жабдықтау министрлігінен SR.177 жобасын іске қосу туралы нұсқау алды. SR.177 бастапқыда Avro 720-ның үлкейтілген түрімен бәсекелесті, ол өзі кішірек SR.53-қа қарсы бәсекелес ретінде әзірленген еді. Avro компаниясы 720-ді Корольдік теңіз күштеріне ұсынды, SR.177-ге қарағанда одан артықшылық күтті, осы кезде SR.177 толыққанды жобалау сатысына жеткен болатын. Министрлік соңында Avro 720 бойынша барлық жұмыстарды тоқтатуды шешті, негізінен шығындарды үнемдеу мақсатында, сондай-ақ SR.53 және SR.177 сияқты HTP негізіндегі ракеталық қозғалтқыштарды дамытуға күш салу үшін. SR.53 пен SR.177 арасындағы ең маңызды айырмашылық – соңғысының бұрынғысына қарағанда шамамен бес есе қуаты жоғары реактивтік қозғалтқышты пайдалануы болды. SR.53 көтерілу үшін көбінесе ракеталық қозғалтқышына сүйенсе, SR.177 тек нысанаға қарай жылдамдық алу үшін ракетасын сақтап, айтарлықтай ұшу ұзақтығын қамтамасыз ете алатын еді. 1957 жылдың мамырында SR.53-тің алғашқы рейсінен кейін SR.177-нің дамуы Saunders Roe компаниясының басты жұмысына айналды. Осы кезде жобаның зор әлеуеті бар екені анықталды, себебі RAF және Корольдік теңіз күштері SR.177-ні сатып алуға ниет білдірді. RAF оны келіп жатқан English Electric Lightning истребительдерімен бірге пайдалануды жоспарлады, ал авиация авторы Дерек Вудтың сөзіне сәйкес, Корольдік теңіз күштері де бағдарламаға үлкен қызығушылық танытты. Екі қызметтің де қанша ұшаққа мұқтаж екені туралы келіссөздер ұзаққа созылды, бірақ бастапқы партияда 27 SR.177 ұшағына сұраныс бар екені және бағдарламаны толық өндіріске жылдам көшіру үшін жеткілікті құралдар жасалуы керек екені белгілі болды. 1957 жылы SR.177-ні Корольдік теңіз күштері үшін пайдалануға арналған дамыту шарты жарияланды. 1957 жылдың қаңтарына қарай негізгі құрамдас бөліктердің жобасы 70 пайызға аяқталды, ал құрамдас бөліктерді құрастыру жобасы шамамен 50 пайызға аяқталды; жаппай өндіріс партиясын жасауға дайындық жүріп жатты, бұл, Saunders Roe компаниясының Коуес зауытындағы жұмыс жүктемесінің жоғары деңгейіне байланысты, басқа авиациялық компанияға тапсырыс беруі мүмкін еді. SR.177-нің негізгі қанатын жобалаған Armstrong Whitworth компаниясы екінші өндіріс орталығы ретінде таңдалды. SR.177 үшін өндіріс орталығын таңдау сәтті жағдаймен қиындатылды: бағдарламаға Батыс Германия үкіметінің қызығушылығы артты. Жақын арада 200 ұшаққа арналған үлкен неміс тапсырысы және SR.177-нің Германияда жаңадан құрылған неміс авиациялық өнеркәсібінде лицензия бойынша өндірілуі мүмкіндігі туралы перспективалар талқыланды, британ үкіметі осы мәселеде ашық екенін мәлімдеді. 1957 жылдың қаңтарында қару-жарақпен жабдықтау жөніндегі ағылшын-неміс тұрақты комитеті Германия әуе күштерінің бас қолбасшысы генерал Каммхубердің 1958 жылдың сәуіріне дейін қаржыландырудың болмауына байланысты жеткізу кестесі қанағаттандырмас болуы мүмкін деген алаңдаушылығын хабарлады. Вудтың сөзіне сәйкес, Германия осы кезде мүмкіндігінше тез бұйрық беруге ниеттенді.
In September 1955, Saunders Roe received instructions to proceed on the SR.177 from the British Ministry of Supply. From the onset, the SR.177 faced competition in the form of an enlarged derivative of the Avro 720, which had itself been devised as a competitor against the smaller SR.53. Avro promoted the 720 to the Royal Navy, hoping to win favour away from the SR.177, which had by this point reached the detail design phase. The Ministry ultimately opted to cancel all work on the Avro 720, primarily as a cost saving measure, as well as to concentrate development work on HTP based rocket motors, such as those powering the SR.53 and SR.177. The most significant difference between the SR.53 and SR.177 was the latter's use of a jet engine with nearly five times the thrust of the one adopted for the former. While the SR.53 had relied mostly on its rocket engine for climbing, the SR.177 would be able to add considerable endurance by conserving use of its rocket for the dash towards a target only. Following the maiden flight of the SR.53 in May 1957, the development of the SR.177 became the main focus of activity at Saunders Roe. At this point, the project was viewed as having considerable large scale potential, as both the RAF and Royal Navy appeared to be set to be customers for the SR.177. The RAF sought to operate it alongside the incoming English Electric Lightning interceptors while, according to aviation author Derek Wood, the Royal Navy also had considerable interest in the programme. Negotiations on the exact number of aircraft sought by either service were protracted; but it had been established that there was demand for an initial batch of 27 SR.177 aircraft, and that sufficient tooling should be produced to enable the programme to transition rapidly to full rate production. During 1957, a development contract for the SR.177 was announced for its use with the Royal Navy. By January 1957, the design of the main component jigs was 70 per cent complete while the component assembly jigs were almost 50 per cent complete; the manufacture of a quantity production batch was nearing, which would have likely been subcontracted to another aviation company due to the high level of workload at Saunders Roe's Cowes facility. Armstrong Whitworth, who had already taken over work on the basic wing design of the SR.177, had been selected as the second production outlet for the type. The selection of a production center for the SR.177 was complicated by a favourable event; interest in the programme from the West German government. The prospects of a large German order for as many as 200 aircraft, and for the SR.177 to be manufactured under licence in Germany by the recovering German aircraft industry, were soon being aired, of which the British government declared its openness towards. In January 1957, the Anglo German Standing Committee on Arms Supply reported that General Kammhuber, the Commander in Chief of the German Air Force, was concerned that, due to a lack of available financing until April 1958, the delivery timetable may not be satisfactory. According to Wood, Germany was keen to issue an order as soon as possible by this point.